سئوالات زبان وادبیات فارسی - پویان

سوالات زبان و ادبیات فارسی دبیرستان

سوالات عروض و قافیه

عروض و قافیه

ب )عروض 6نمره

1- واژه ی « خوش آواز » را یک بار با حذف همزه ویک بار بدون حذف همزه بنویسید وتقطیع هجایی کنید

 

2- بحر طویل از چه ارکانی ساخته می شود ؟

3-ارکان معادل این هجاها را بنویسید :

(U - - )                                               = ( - U- )=

4- با ذکر 2 دلیل ثابت کنید وزن شعر زیر دوری است .

چندان که گفتم غم با طبیبان                                   درمان نکردند مسکین غریبان

 

5- نام دقیق وزن « مفاعیلن،  مفاعیلن، فعولن » را بنویسید .

6- شاهنامه ی فردوسی در کدام بحر عروضی سروده شده است ؟

 

7-قالب . . . . . . . . . شعری است که در پایان هر مصراع آن ، مصراع کوتاهی می آید .

 

8- بیت نمونه را: «اگر مرد عشقی کم خویش گیر                و گرنه ره عافیت پیش گیر »

 الف) تقطیع هجایی کنید

 

 ب)هجاهای معادل را بنویسید

 

 ج) تقطیع به ارکان نمایید

د ) نام وزن را بنویسید

9- اگر شاعری به جای مفتعلن ( - u u - ) مفعولن ( - - - ) بیاورد از کدام اختیار شاعری استفاده است ؟( نام اختیار را بنویسید .)

10- با توجه به تقطیع بیت زیریك اختیارزبانی ویك اختیاروزنی بیابیدوبنویسید .

بیا تا گل بر افشانیم ومی در ساغر اندازیم / فلک را سقف بشکافیم طرحی نو در اندازیم

ب/ یا/ تا/ گل/ ب/ رف/ شا/ نی/ م/ می/ در/ سا /غ/ رن/ دا/ زیم/

- u - - u - - - u - - - u - - -

ف/ لک/ را/ سق/ ف/ بش/ کا/ فی /م /طر/ حی/ ن/ د/ رن/ دا/ زیم/

 

  

پ )نقد 6/5 نمره

1- نقد ادبی چیست ؟

 

2-منظور از نقد لغوی چیست ؟

 

3- چه عواملی موسیقی کلام را به وجود می آورد ؟

4- نظریه پارناسین در باره ی هنرچیست ؟

 

5 - اساس نقد زیبایی شناسی را در نظریه چه کسانی می توان پیدا کرد؟

6- نظر ژان پل سارتر در باب ادبیات چیست ؟

 

7- قدیمی ترین مثنوی نظامی کدام است و طرح آن چگونه است ؟

 

8- موضوع شاهنامه چیست ؟

 

9- رند از نظر حافظ کیست ؟

 

9- چه عاملی باعث دگر گونی احوال مولوی می شود ؟

10-نظامی عروضی درباره ی خیام چه می گوید؟

 11- نثر بیهقی چه خصوصیاتی دارد ؟

 

12- بلاغت گلستان مربوط به رعایت چه نکاتی است

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم مهر 1390ساعت 21:42  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات ادبیات 2

خانوادگی:                        سرپرستی مدارس جمهوری اسلامی ایران در سوریه ولبنان واردن                     امتحان:ادبیات فارسی 2

دوره ی:دبیرستان                         مجتمع آموزشی امام خمینی(ره)وحضرت زینب(س)              زمان پاسخ گویی: 85دقیقه

كلاس:دوم                                                            مهرمدرسه:                                        تاریخ امتحان:   /  10/1389

                                                                                                     نام دبیر:

نمره: با عدد           باحروف           امضا                                                                          

 

ردیف

                                                                   سوالات

ج

تاریخ ادبیات و دانش های ادبی (3 نمره)

1- داستان نویسی کوتاه در ایران با کدام مجموعه و در چه سالی آغاز شد؟

2- چرا محمود درویش را شاعر مقاومت فلسطین نامیده اند؟

3-  حمله ی حیدری از کیست و به شیوه ی کدام اثر سروده شده است ؟

4- مولف آثار داده شده را بنویسید

الف )کارگران دریا:                                             ب) آتش خاموش

5-  نویسندگان از چه دوره ای در آثار خود به طرح مسایل اجتماعی و رنج طبقات محروم جامعه پرداختند و با زور و بی عدالتی به جدال برخاستند؟

6- یک آرایه برای نمونه های داده شده بنویسید؟

الف) شب در برابر این مخلوق کوچک قد علم کرده بود.                     ب) با چشمهایش می جنگد.

د

خود آزمایی( 3 نمره)

1- در شعر(تورامی خوانم)مقصود شاعرازجمله ی(ما این را از گذشته به ارث می بریم) چیست؟

 

2-در عبارت( بر کشته های ما جز باران رحمت خود مبار )مقصود از (کشته) چیست و کاربرد این لغت چه آرایه ای می سازد؟

 

3-ضرب المثل (کاه که از خودمان نیست کاهدان از خودمان است) برای چه منظوری به کار می رود؟

 

4- مصراع (تو قلب سپه را به آیین بدار) یعنی چه؟

 

5- مقصود از (نرون مرد ولی رم نمی میرد) چیست؟

 

                                                                   ادامه ی سوالات در صفحه ی سوم

 

نام ونام خانوادگی:                        سرپرستی مدارس جمهوری اسلامی ایران در سوریه ولبنان واردن                     امتحان:ادبیات فارسی 2

دوره ی:دبیرستان                         مجتمع آموزشی امام خمینی(ره)وحضرت زینب(س)              زمان پاسخ گویی: 85دقیقه

كلاس:دوم                                                          مهرمدرسه:                                          تاریخ امتحان:  / 10/1389

                                                                                                     نام دبیر:

نمره: با عدد           باحروف           امضا                                                                  

ردیف

                                                                   سوالات

 

6- چرا مجید مجیدی نام  فیلم نامه ی خود را (بچه های آسمان) نامیده است؟

 

ه

درک مطلب (4 نمره)

1- درعبارت(از سایه های آبی، خارهای سرخ بر اجساد به جا مانده و طعمه عقاب شده فرو ریخت) منظور از سایه های آبی و خارهای سرخ چیست؟

2- در جمله ی ( می خواهند همین طور دستمان را بگذاریم روی دستمان) منظور از قسمت مشخص شده چیست؟

 

3- در عبارت (ماری که از دیشب روی قلبش چنبره زده بود سربلند کرد) منظور از (مار) چیست؟

4- سرزمین ما زمرد است / ولی در بیابان های تبعید / بهارهای پیاپی / جز زهر بر چهره ی ما نمی پاشد / باعشق خود چه كنیم / در حالی كه چشم ها و دهانمان پر از خاك و شبنم یخ زده است

الف) چرا شاعر سرزمینش را به زمرد مانند كرده است ؟

                                                                                    ب) منظور از (عشق خود) در شعر نمونه چیست؟ -

ج) منظور از شبنم چیست و چرا شاعر از واژه ی « یخ زده » برای شبنم استفاده کرده است؟

5- در عبارت (برای من خواندن این که شن ساحل نرم است کافی نیست می خواهم پای برهنه ام این نرمی را حس کند) نویسنده چه معرفتی را بیهوده می داند؟

6- در مصراع (بینداخت شمشیر را شاه دین) مقصود از شاه دین کیست؟

7- بیت( مگر ای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ      به شرار قهر سوزد همه جان ماسوا را) ناظر به کدام ویژگی امام علی(ع) است؟

 

شعر حفظی (2 نمره)

ابیات زیر را کامل کنید.

الف) بهرام که ............می گرفتی همه عمر                                      دیدی که چگونه گور ......... گرفت

ب)   برخیز   مخور  غم   جهان   گذران                                            ......................................................

ج)هر نفس آواز عشق می رسد از چپ و راست                            ما به فلک می رویم .......   ......... که راست؟

د)....................................................................                            باز همان جا رویم جمله ،که آن شهر ماست؟

                                      

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم مهر 1390ساعت 22:3  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات آرایه های ادبی

                                                                   سوالات

- با توجه به ابیات زیر به سوالات داده شده ، پاسخ دهید:

 

زان یار دل نوازم شكری است با شكایت          گر نكته دان عشقی بشنو تو این حكایت

عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ       قرآن ز بر بخوانی در  چارده روایت

الف ) كدام واژه « تخلّص » است ؟          

ب) هجای دوم واژه ی « حكایت » را با علامت خاصّ خود نشان دهید.

 

2- درون مایه ی « چهار پاره  » بیش تر چه موضوعاتی است؟

 

3- كدام یك از ابیات زیر ، نمی تواند « مطلع » یك « قصیده » باشد ؟ چرا ؟

 

الف ) جهان بر آب نهادست و زندگی بر باد          غلام همّت آنم كه دل بر او ننهاد

ب) خبرت هست كه مرغان سحر می گویند          آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار

 

4- هر یك از كلمات مشخص شده ی بیت زیر ، كدام یك از « پایه های تشبیه » هستند؟

 

« روز چو شمعی به شب ، زود رو و سرفراز               شب چو چراغی به روز ، كاسته و نیمتاب »

 

5- یك « تشبیه بلیغ اضافی » بسازید كه واژه ی « دانش » ، مشبّه آن باشد.

 

6- در مصراع « تو سرو جویباری ، تو لاله ی بهاری » :

 

الف ) كدام یك از پایه های تشبیه ، حذف شده است؟        ب) این « نوع تشبیه » چه نامیده می شود؟

 

7- كدام یك از تشبیهات زیر ، « مفرد » و كدام یك « مركّب » است ؟

الف) بر گل سرخ از نم ، او فتاده لالی                    همچو عرق بر عِذار شاهدِ غضبان

ب) زلف تو مگر جانا امّید و نیاز است                    زیرا كه چنین هر دو سیاه است و دراز است

1- در بیت زی واژه های قافیه و ردیف را مشخص كنید:

 

هوای عشق ، مرا تازه در دل فتاده است             نظر كنید كه دریا به ساحل فتاده است

 

2- كلمه ی نیلوفر :             آلف) چند واج دارد؟                               ب)‌چند هجا ؟  

 ج) علامت خاص آخرین هجای آن را بنویسید.

 

3- محتوای غزل :                 الف) در آغاز چگونه بود؟                ب) این محتوا از چه زمان ؟

 ج )‌ با ظهور چه كسی تغییر پیدا كرد؟

 

4- چه تفاوتی بین بیت مصرّع میان تركیب بند و ترجیع بند وجود دارد؟

 

5- كدامیك از اشعار زی قطعه و كدام مثنوی است ؟

 

           الف) گفت دزدی شحنه را كای پادشاه            آنچه كردم بود آن حكم اله

                     گفت شحنه آنچه من هم می كنم              حكم حق است ای دو چشم روشنم

 

            ب) به صحرا بنگرم ، صحرا ته وینم                              به دریا بنگرم دریا ته وینم

                  به هر جا بنگرم كوه و در و دشت                          نشان از قامت رعنا ته وینم

 

9- تنها قالب شعر سنتی كه مصراع های آن با هم برابر نیستند كدام قالب شعری است؟

 

10- بارز برین تفاوت شعر نیمایی و سنتی در چیست؟     الف) وزن و قافیه       ب) درون مایه 

ج) قافیه   د) طول مصرع ها و قافیه

 

11- در عبارت ( جان تو مرغی است نامش قفس ) چه اركانی از تشبیه حذف شده است؟

 

12- تشبیه بلیغ را در مصرع زیر بیابید و نوع آن را مشخص كنید:

 

               آن شاخه های نارنج اندر میان ابر         چون پاره های اخگر اندر میان دود

 

14- استعاره را در بیت زیر مشخص كنید و نوع آن را بنویسید:

 

            ای ماه سرو قامت ، شكرانه سلامت                 از حال زیر دستان ، می پرس گاهگاهی

 

15- یك استعاره مصرحه و یك استعاره مكنیه را در مثال های زیر نشان دهید:

 

             الف ) قضا چون ز گردون فرو هشت پر          ب) مرا برف باریده بر پر زاغ

 

1- كمترین مقدار سخن موزون یك ........... است.

 

2- در بیت زیر ردیف ، كلمات قافیه و حروف قافیه را مشخص كنید:

                  

                      آتش عشق است كاندر نی فتاد                  جوشش عشق است كاندر می فتاد

 

3- جمله ی زیر را با كلمه ی مناسب كامل كنید:

 

به نام شعری شاعر، كه  در بیت آخر و گاه در بیت های ما قبل آخر غزل می آید ......... می گویند.

 

4- بنیان گذار مسمّط كیست؟

 

5- كتاب « خسرو و شیرین نظامی »‌ از نظر محتوا جزو كدام دسته از مثنوی ها است؟

 

6- شرط زیبایی ترجیع بند در چیست؟

 

7- در عبارت زیر فقط « مشبه به »‌ را مشخص كنید:

 

                    یكی را گفتند : عالم بی عمل به چه مانَد ؟ گفت به زنبور بی عسل.

 

8- در بیت «‌ دل ما به دور رویت ز چمن فراغ دارد         كه چو سر و پای بند است و چو لاله داغ دارد

 

الف) « مشبه » كدام است؟                               ب) « داغ دارد » كدام یك از اركان تشبیه است ؟

 

ج) « سرو »‌ كدام یك از اركان تشبیه می باشد ؟

 

9- با توجه به بیت زیر به سؤالات پاسخ دهید:

 

    « در خم زلف تو آن خال سیه دانی چیست ؟       نقطه ی دوده كه در حلقه ی جیم افتاده است »

 

الف )‌ طرفین تشبیه كدامند ؟          ب) چه نوع تشبیهی دیده می شود؟

 

10- كدام از تشبیهات زیر مفرد و كدام یك مركب است ؟

 

 الف) ای زلف تو هر خمی ، كمندی                           چشمت به كرشمه ، چشم بندی

 

 ب) آن قطره ی باران كه بر افتد به گل سرخ             چون اشك عروسی است بر افتاده به رخسار

 

11- با توجه به بیت زیر به سوالات پاسخ دهید:

 

           بخت آن نكند با من ، كان شاخ صنوبر را          بنشینم و بنشانم ، گل بر سرش افشانم

 

الف ) كدام كلمه در مفهوم استعاری به كار رفته است ؟   ب) استعاره از چیست؟      ج) چه نوع

 

 استعاره ای است؟

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم مهر 1390ساعت 22:1  توسط غلامحسین پویان  | 

 

مدیریت آموزش وپرورش شهرستان دامغان

سوال های جایگزینی دبیرستان نمونه دولتی آیت الله خامنه ای وحضرت زینب ( س )

 

رشته :  علوم انسانی     پایه :   سوم   درس : ادبیات فارسی تخصصی     مدت آزمون :  13دقیقه  

  تاریخ آزمون :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

همه ی ابیات زیر ، به جز بیت .....به معراج رسول اکرم ( ص ) اشاره دارد  1-

الف ) چنان گرم در تیه قربــت براند                  که در سدره جبریل از او باز ماند

ب )  شبی بر نشست از فلک بر گذشت              به تمکین وجاه از ملک در گذشت

ج ) نه در ایوان قربش وهـــم را بار                  نه بــــا چون وچرایش عقل را کار

د )  یتیمی راحبیــب خویش خـــوانده                   ز«ادنایش به او ادنـــی» رسانــده

 

2-  دربیت : « هرکه مزروع خود بخورد به خوید              وقت خرمنش خوشه باید چید » کدام ویژگی نکوهش شده است ؟

الف) دوراندیش نبودن         ب) حرص وطمع             ج) بخشش بی جا             د) شکم  پرستی   

 

 3- عبارت : « بوسهل را صفرا بجنبید »به چه معناست  ؟

الف) بوسهل خشمگین شد                              ب) بوسهل بیمار شد

ج) از بوسهل دلگیر وناراحت شد                    د) به خاطر بوسهل خشمگین شد

  

 4- مفهوم بیت : « نگر نشمری ای برادر گزافه   /     به دانش دبیری وّ نه شاعری را » کدام است ؟

الف ) به یاوه ودروغ خود را شاعر ونویسنده قلمدادنکن.

ب) در نوشتن وسرودن زیاده روی وافراط نکن.

ج) قدر واعتبار نویسندگی وشاعری را نازل واندک مدان.

د) بی جهت نویسندگی وشاعری را علوم ارزشمند و واقعی مدان .

 

 5-  مفهوم آیه ی « کل ونفس ٍ ذائقة الموت »از کدام گزینه دریافت نمی شود ؟

 

الف) آب اجل که هست گلو گیر خاص وعام                 برحلق و بر دهان شما نیز بگذرد

ب ) پیل فنا که شاه بقا مات حکم اوســـت                    هــم بر پیادگـــان شما نیز بگذرد

ج ) زین کاروان سرای بسی کاروان گذشت                  نـــاچار کــــاروان شما نیز بگذرد

د ) آبی است ایستاده در این خانه مال وجاه                    ایـــن آب نـــاروان شما نیز بگذرد

 

 

 

 

 6- بیت :« درون حبه ای صد خرمن آمد    /جهانی در دل یک ارزن آمد » با کدام بیت ارتباط معنایی دارد؟

الف ) اگر یک ذرّه را برگیری از جای             خلل آیــد همـــه عالــــم سرا پــای  

ب ) اگر یک قطره را دل برشکافی                  برون آید از آن صد بــحر صافی

ج ) به جزیی زخاک ار بنگری راست              هــزاران آدم اندر وی هویداست   

د )همه سرگشته ویک جزءاز ایشان                 برون ننــــهاده پا از حد امــکان

 

 

 7- از عبارت زیر کدام معنی دریافت نمی شود؟

 « یک شب تامّل ایام گذشته می کردم وبر عمر تلف کرده تاسّف می خوردم وسنگ سراچه ی دل به الماس آب  دیده می سفتم »

الف ) بی اعتباری غصّه خوردن برعمر سپری شده         ب) گریستن از فرط غم واندوه 

ج)   بازنگری ومرور کارنامه ی حیا      د)افسوس وحسرت خوردن برلحظه های بی حاصل

 

 8-  مفهوم بیت : «  ای حیات عاشقان در مردگی       دل نیابی جز که در دل بردگی » مطابق با کدام وادی است ؟

الف ) بعداز این وادی استغنا بود                        ب) بعد از این وادی توحید آیدت  

ج) بعد از این وادی فقر است وفنا                       د) بعداز این وادی حیرت آیدت

 

 9- همه ی گزینه ها به جز گزینه ی ...........در باره ی منطق الطیر عطار درست است؟

الف ) شرح حال هفتاد دو تن از عارفان وشاعران است.

ب) داستان تمثیلی بلندی است .

ج) اندیشه های عرفانی به زبان رمز در آمده است .

د) منظومه ای است در قالب مثنوی .

 

 10- کدام گزینه از آثار شیخ محمود شبستری نیست ؟

الف ) سعادت نامه                         ب) انسان کامل     

ج) مرآت المحققین                         د) حق الیقین

 

نوع نثر کدام اثر با دیگر آثارمتفاوت است ؟   11-

الف) تاریخ بلعمی                        ب) کلیله ودمنه                   

ج) مقامات حمیدی                      د) مرزبان نامه ی وراوینی

 

 12- معنی « وری » با توجه به ترکیب « نبی الوری » چیست ؟

الف ) مردم               ب) برگزیده                         ج) بخشنده                        د)  بی گناه

 

 

 13- دربیت :  « به سان پلنگی که بر پشت گور                نشیند برانگیزد از گور شور    »  کدام پایه تشبیه حذف شده است ؟

الف ) مشبه                   ب)  مشبه به                 ج)   وجه شبه                   د) ادات تشبیه

 

 

 14- کتاب  « احمد»  اثر کیست وآن را به تقلید از کدام اثر نوشته است ؟

الف ) عبدالرحیم تبریزی  - امیل                                  ب )  خواند میر – گلستان سعدی  

ج )  خواند میر -  جهان گشای جوینی                          د )  طالبوف تبریزی  -  کلیله ودمنه  

 

 15- کدام گزینه در باره ی اسفند یار نادرست است ؟

الف ) ارجاسب تورانی را سرکوب می نماید                       ب )  از مدافعان ومروجان زردشت پیامبر است .

ج) بزرگترین پهلوان کیانی وپسر گشتاسب است .            د ) از دیدگاه حماسی با آشیل قابل مقایسه نیست .         

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم مهر 1390ساعت 21:59  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 3

 

1-  کدام کلمه در عبارت « رستم از هیچ کوششی فرو گذار نمی کند تا بلکه کار اسفند یار با مسالمت خاتمه پذیرد » هسته گروه اسمی نیست

                                          1- کار       2- رستم                3- اسفند یار                 4- کوشش

2- کدام گزینه در باره ی این جمله درست نیست ؟  « هر چهار تخته فرش دستی تاجر را خریدم »  

1- سه وابسته ی پیشین وسه وابسته ی پسین                  2- دو صفت پیشین ویک صفت پسین

3-یک  مضاف الیه ویک ممیز                                  4- یک هسته ویک صفت نسبی

3-در گروه های اسمی زیر چند صفت بیانی وجود دار د؟

قامت کوتاه  / اطاق روشن / آن داستان / مرد رونده /  کدام خیابان  /   کودک خندان / انسان شنوا  / چند کودک  /  چهار صفحه / در   گشوده/کتاب خواندنی  /  اندیشه ی آسمانی / فلان آدم /  بهترین استعداد ها

                                                   1- شش         2- هفت           3- هشت                4- یازده

4-در کدام گزینه واژه ی  «  برادرم  »   نقش اصلی ندارد ؟

1- هر روز برادرم به منزل او می رفت                      2- میر زا رضا کلهر برادرم را دوست داشت

3- وی به برادرم خط نستعلیق می آموخت                     4- رضا برادرم نزد میرزا ی کلهر مشق می کرد

5- به جز گزینه ... بقیه ی گزینه ها ممیز دارند .

 1- یک طاق گنبدی بازار اراک باز سازی شد                2- گزین کرد یک چوبه تیر خدنگ

  3-  ده تا خود کار از مغازه ه خریدم                             4- سه توپ پارچه خریدیم

6- نمودار کدام گروه اسمی با گروه  های دیگر متفاوت است ؟

        1- یک تن گندم خوب             2- دو کشور قدرتمند جهان           3- چهار متر پارچه ی سفید       4- سه اصله درخت

7- در کدام گزینه وابسته ی وابسته در نقش مضاف الیه دیده می شود ؟

        1- پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد                2- بندگان گنهکار پریشان روزگار  

        3- باران رحمت بی حسابش همه را رسیده                   4- تخم خر مایی به تربیتش نخل باسق گشته

8- بین واژه های  « کاشتن و سیر» چه رابطه ای بر قرار است ؟

         1- ترا دف               2- تضاد               3 -   تناسب             4- تضمن         

9- در عبارت زیر چند مفهوم کنایی استفاده شده است ؟

«  زنم گفت : همسایه مان یک سال پیش آه نداشت که با ناله سودا کند ،داخل آدم شده و برو بیایی پیدا کرده ،کاش کلاه تو هم یک  خرده   پشم داشت »          1- یک                    2- دو              

                                                           3- سه                             4- چهار

10 -  عبارت » دیروز لباس به فاطمه می آمد » براساس رابطه ی ....  جمله ی  معنی داری شده است /

        1- ترا دف              2- همنشینی            3- تضمن              4- تناسب

سوال هـــــــــــــــــــای تشریحی

1- واژه های زیرچه معنایی دارند و چگونه ساخته شده اند ؟       

       نزاجا                                                            ساف

2- بدل و معطوف را در عبارت زیر مشخص كنید .

هر كه با شعر كهن و نو آشنایی داشته باشد ، یقین دارد كه نیما یوشیج ، سراینده ی افسانه ، فرزند معنوی نیاكان سخن پرداز ماست .

 

3-نام وابسته های وابسته را در گروه های اسمی زیر بنویسید :

هوای نسبتاً خوب         رنگ سبز زیتونی

4  -   فعل « برید » در دو جمله زیر دارای چه معانی و مفاهیمی است ؟

الف) كارد دستم را برید .                  ب) از دوستم بریدم

5- متمم اسم و وابسته ی وابسته ی جمله ی زیر را بیابید و نوع وابسته ی وابسته را بنویسید .

          گروهی از علمای علم اخلاق ، تعبیرهای زیبا و مناسبی برای تربیت دارند .

 

6 - مضاف الیهّ مضاف الیه را در یك گروه اسمی بیاورید و نمودار آن را رسم كنید .

 

7- شاخص در جمله ی : « دكتر جوادی دكتر خوبی است » كدام واژه است؟

8- اساسی ترین شیوه ی طنز چیست ؟

9- اصطلاح « فاصله » و « نیم فاصله » را با یک مثال توضیح دهید .

10- دو راه از راه های طنز پردازی را بنویسید :

 

11- با این دو واژه جمله بسازید ونوع  متمم را مشخص کنید .

     نیاز   :                                                                           انتقاد :

12- کلمات زیر را یک بار در معنی حقیقی ویک بار در معنی مجازی به کار ببرید .

  قلم :                                                 کاسه :

13- با واژه ی زیر  یک تشبیه ویک استعاره بسازید.

مهتاب:

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم مهر 1390ساعت 21:47  توسط غلامحسین پویان  | 

خودآزمایی زبان و ادبیات فارسی چهارم قسمت دوم

خودآزمايی پيش دانشگاهی۲

ترم دوم

88

1- مقصود از « اسب سياه » و « لؤلؤ تر » به ترتيب « ابربهاري » و « باران » است .

2- ابر بهاري را به اسبي سركش تشبيه كرده است كه از ضربه هاي سم اش بر صفحه – ي  آسمان ، باران همچون مرواريد مي بارد .

3- « مشك سياه » در شعر منوچهري استعاره از « سياهي گوش كبك » و سياهي داخل گلبرگ لاله ، « داغ لاله » است . در « ثمين » نيز استعاره از « قطرات باران و شبنم » است كه بر گلبرگ هاي لاله مي نشيند .

4- « خرگه » خيمه ي باشكوه و منفرد شاه و « خيمه » محل اسكان سربازان است ، چون لاله بلندتر از سبزه ها است و شكوه و جلوه ي آن بيشتر و تعداد آن كمتر است و سبزه ها به تعداد بي شمار لاله ها را احاطه كرده اند . لاله را شاهي در ميان خيل سربازان انگاشته است .

5- مسمّط

6- گويي بطّ سفيد : تخيّلي / مست و هشيار : نمادين – تخيّلي / راه بي نهايت : نمادين – تخيّلي / شب كوير : نمادين – تخيّلي – واقعي / سپيده ي آشنا : واقعي – تخيّلي

7- وقتي به آموخته ها و اطّلاعات خود تكيه نكند و به تجربه هاي عاطفي و برقراري ارتباط با دنياي برون بپردازد . صيقل دادن و شفّاف ساختن روح و انديشه شرط آفرينش آثار ماندگار است .

 

92

1-« سيم » : برف و « كمربند آهنين » : سياهي دامنه و بخش مياني كوه مي باسند كه هر دو استعاره مي باشند .

2- بلندي و رفعت دماوند كه به صورت حسن تعليلي شاعرانه بيان شده است

              ( حسن تعليل : ارئه ي بياني شاعرانه براي امور واقعي )

3- زيرا « مشت » صفت انسان بر پا خواسته و معترض است . حال آنكه دماوند خاموش است و قلبي منجمد دارد .

4- زيرا مي خواهد « از دم ستوران و اين مردم نحس ديو مانند وارهد » و از مصاحبت و همنشيني با مردم ديو سيرت بيزار است .

5- « ورم » استعاره از « برآمدگي كوه دماوند » است كه شاعر آن را نتيجه ي آماس دل منجمد و دردمند زمين مي داند . « كافور » استعاره از « برف » براي التيام و كاهش ورم مي باشد .

6- لب دوختن آزاديخواهان در دوره ي قاجاري و اختناق و استبداد حاكم بر جامعه .

7- شاعر يا هر انسان آزاديخواه ديگر كه جانش در آتش مبارزه سوخته است .

8- دماوند نماد آزاديخواهان ، دردمندان و روشنفكراني است كه انزوا و سكوت اختيار كرده اند ، اگرچه آتش آزاديخواهي در دل و جانشان شعله ور است ( خود شاعر نيز مي تواند باشد ) .

9- ابيات 4و5 / 6و7

94

1-چون توصيف او از نوع توصيفات واقعي است ، تصويري دقيق از معماري ، جغرافياي طبيعي و زيستي ، وضعيت اقتصادي و نظامي و جمعيتي ارائه داده است .

2- توصيف واقعي

3- -« روي از سوي جنوب » : به سمت جنوب ، به طرف نواحي جنوب

- « سه جانب آن با آب دريا است » : از سه طرف آب دريا آن را احاطه كرده است ( شبه جزيره ) .

4-در حومه ي شهر طرابلس ( آن سوي حصار و باروي شهر ) خانه اي جز دو يا سه استراحتگاه ( كاروان سرا ) وجود ندارد .

5- « مشهد » اسم مكان است . از مصدر شهادت به معني « مكان حاضر آمدن مردم » ، « شهادت گاه » و « مقبره ي شهيدان » است . در اين درس به اماكني اطلاق شده كه در اطراف مقابر متبرّكه ساخته شده و محل استراحتگاه مسافران بوده است . (كاروانسرا)

6- دقّت ، تيز بيني كه ناشي از مشاهده ي دقيق است و در مجموع ارئه ي توصيفي دقيق و گويا همراه با بيان اطّلاعات واقعي ، بيان صادقانه و بي پيرايه نثر ساده و مرسل است .

7- « آدينه » كه به معني « جمعه » است . چون در اين مساجد روز جمعه نماز جماعت برپاي مي داشتند .

1- خندق

2- نايژه : لوله / پاژه : ديواره – پاشويه

99

1-« صفات مثبت » : بي باك ، صبور ، قهرمان ، فروتن ، بي چشم داشت نوزش ، بي نياز از آب و . . .

     « صفات منفي » : بي برگ و بار ، بي بهره از شوق و شور جوانه زدن و شكفتن ،   بي ثمر ، بي گل و . . .

2- بيد

3- خيال

4- كشور سبز آرزوها ، چشمه ي موّاج و زلال نوازش ها ، اميدها و انتظار ، سرزمين نجات . . . ( پراگراف اوّل صفحه ي 97 )

5- حضرت علي (ع) – سر در چاه فرو بردن و گريستن ايشان و نيز ناله هايشان در نخلستان هاي كوفه .

6- حصار عبوس غربت – پراونه ي شوق – كاسه ي فهم هاي پليد – لبخند نوازش – مشت خونين بي تاب قلب – باران غيبي سكوت – دامن حرير الهه ي عشق .

7-« مزرع سبزفلك ديدم و داس مه نو // يادم از كِشته ي خويش آمد وهنگام درو »       ( حافظ )

9-مهتاب

10- زندگي شهري را زشت و پلشت و پريشان كه نظمي عاقلانه آن را از عواطف و احساسات تهي كرده است . رندگي روستايي كه شاعرانه و پاك و معصومانه است . و ادراك مصلحت بين عقلي در آن راه ندارد .

11- شب ها به مهتاب روشن است و يا به قطره هاي درشت باران ، ستاره ، مصابيح آسمان .

103

1-شاعري در نزديكي تو است كه چنگي ساده تر از ارغنون تو دارد . آواي سبك و لطيف تو زودتر از نيايش من به سوي آسماني كه در انتظار آن است بالا مي رود .

2- الف) اختر شب از كنار كوهساران سر خم مي كند تا صداي تو را بشنود .

ب) صداي تو ، صداي درّه اي است كه در سايه خفته است .

ج) ناله هاي پر هوسي كه از زبان شاخه شنيده مي شود .

3- تركيب موزوني از دلپذيرترين صداهاي طبيعت و مبهم ترين آه هاي آسمان ها

4- تصنيف « مرغ سحر ناله سر كن // داغ مرا تازه تر كن » از ملك الشعراي بهار.

5- آسمان - اختر شب – نيزار – امواج – چشمه سار – جنگل – كوهسار – ساحل

6-صداي شيرين ( صداي شنيدني ، شيرين ، چشيدني ) – آواي سبك ( آواي شنيدني ، سبك لمس كردن ) – زمزمه سوزان ( شنوايي ، لامسه ) – دم لطيف ( شنوايي ، لامسه )

107

1- تابستان ها مي آيند ، چند تا خر دارند و دو برابر آن سنگ ، زن هاشان به خوشه چيني و گدايي ، مردهاشان به آهنگري مشغولند ( صفحه ي . . . )

2-  از خودشان هم طبيب دارند ، هم ماما و هم مستجاب الدّعوه از مازندران قو        مي آوردند و برنج و زغال از ساوجبلاغ ، قند و توتون و پارچه .

3- آبريزان : افرازان

4- پوشاندن سقف خانه ها با تير و ساختن ديوارها از سنگ و چينه و خشت و گل سفيد . گچ كاري امامزاده بكاربردن توفال در سقف خانه .

5-  عبارت وصفي است . نوع آن صفت بيانيِ مركّب و نقش آن مسند است .

115

1- تا به طور غير مستقيم به شيخ بوعبدالله باكو بفهماند جايگاه افراد متكبّر و خودبين ، دوزخ است .

2- تمام حكايت هاي اسرارالتّوحيد بطور عام مصداق چنين شيوه اي هستند ، امّا بطور خاص در حكايت هاي « غرور شكني » ( سطر سوم حكايت ) و « پاكبازي »     ( عكس العمل شيخ در مقابل جمله ي امير مقامران ) به اين موضوع اشاره دارد .

3-هر چه نگاه كردم ، هيچ كس را بدتر از خود نديدم ( در حكايت انسان راستين ) .

4-- « به قول مردمان خطّي به وي فرو نتوان كشيد .»

5-- « انسان راستين »

6--  با بياني غير مستقيم و تمثيلي از طريق جملاتي كوتاه و موثّر آنان را تربيت    مي كردند .

7--  بهتراست خود را گناهكار بدانم .

8-  فرود آمد – فرو مي راند – باز كنيم – برخيزد – درآمد – فرو نتوان كشيد

9--  شيخ بوعبدالله بشكست / با خويش رسيد / او را تصديق كرد / گفت : به راست باختن و پاك باختن / . . .

10- ريختن خاكستر بر سر پيامبر (ص) به وسيله ي زني از ياران ابولهب

122

1- فروتن ، ساده و شكيبا

2- چون همه چيز را در حال تغيير مي ديد  از هيچ پيشامد جالبي زياده اظهار شادماني نمي كرد و از هيچ حادثه ي سوئي نيز به شِكوِه در نمي آمد .

3- اگر انسان نمي تواند در اوج افلاك و آفاق معنويّت پرواز كند ، لااقل از فروافتادن در دام ماديّات و روزمرّه گيها بپرهيزد ( كار ما نيست شناسايي راز گل سرخ // كار ما شايد اين است / كه در افسوس گل سرخ شناور باشيم ) .

4- من دنيا را از شما دريغ نمي دارم بلكه شما را از دنيا دريغ مي دارم ( دنيا را ناكام از تسلّط بر نفس آنها مي كند ) .

5- جنگ هاي صليبي و حمله ي مغول به ايران

6- جنگيدن براي بوجود آوردن امكان زيستن ( به شيوه اي از زندگي حيوانات كه جزو قوانين جنگل است و ضعيفان را پايمال قدرت زورمندان مي كند ) .

7- بينش مندي ( بصيرت و معرفت باطني از امور ) ، زيرا در نظر او دانشمندي ( علم حصولي يا اكتسابي يا ظاهري يا دنيايي ) نوعي دانايي است كه هيچگاه نمي تواند به عمق و ژرفاي مبهمات زندگي راه يابد ، زيرا درك معمّاي هستي در نظر عرفا نيازمند آن است كه « پشت دانايي اردو بزنند » و از طريق كشف و بهبود و اشراق ( ماوراي علم و عقل ) حقيقت هستي را جستجو كنند .

8- هر گونه اهانت و ايذا را با خونسردي و كم زني مقابله مي كرد ( آخرين پراگراف صفحه ي 127 چاپ 81  است كه ( اين پراگراف در چاپ 83 حذف شده ) دانشمندي زمينه ساز غرور مي شود و محدوديّت ايجاد مي كند ) .

9- زيرا گاندي هم مثل مولانا منادي سلم ( صلح ) و دوستي بود و از زندگي فقط به قدر ضرورت ، خود را بهره مند مي كرد و بيش از قدر ضرورت را موجب دور افتادن از خط سير روحاني خويش مي يافت .

10-نه آيا بايد شكر كني كه باز تو راكبي و او مركوب 

11-وارستگي – رهايي از تعلّقات مادّّي

12- كتاب « پلّه پلّه تا ملاقات خدا » روايت داستان گونه اي است از زندگي مولانا كه به قول دكتر زرّين كوب به اشعار ناسروده ي مولانا يعني زندگي و سير سلوك آدمي مي پردازد و درك عميق اشعار سروده شده ي او را ممكن مي سازد . انتخاب معادل هاي دقيق براي كلمات عربي از ويژگي هاي زباني كتاب است ; ( خاك نهادي : تواضع ) ( دل نهادگي : تعلّق خاطر ) .

 

127

1- منظور نويسنده پذيرش بي چون و چراي مشيّت الهي است و پذيرفتن اين نكته كه « هر چه پروردگار براي بنده بخواهد بهترين است .» اين حالت توكّل و تسليم موجب آرامش روحي و كاهش دل نگراني ها مي شود و به شخص مقاومت و استحكام روحي مي بخشد .

2- نويسنده عالم افسانه ها را پررنگ و نگار و پرّان و نرم مي داند .

3- تشرّع و عرفان / عشق و زندگي عملي / شوريدگي و عقل / همدم كودك و دستگير پير .

4- سخن سعدي به همه شبيه است و به هيچ كس شبيه نيست ، در زبان فارسي احدي تنوانسته است مانند او حرف بزند و در عين حال نظير حرف زدن او را هر روز در كوچه و بازار مي شنويم .

5- ر.ك به حكايت دهم ار باب چهارم بوستان ، مفهوم كلّي حكايت آن است كه نبايد با فرومايگان مقابله به مثل كرد . اگر جاهلان همچون سگ ، با دندان         بي خردي خود وجود خردمندان را آزرده كنند ، خردمند چاره اي جز سكوت ندارد ، همانگونه كه سنگي بي ارزش مي تواند گوهر گرانبها را بشكند .

6-  نوعي حركت ميان يورتمه و قدم زدن ( حركتي است كه با خم كردن پشت همراه است و به راه رفتن شتر مي ماند ) .

7-  زيرا دامنه ي كلام سعدي به قدر كافي وسعت دارد و ناآگاهي از مفهوم يك لغت يا نفهميدن معناي يك بيت مجموعه ي اثر را نا مفهوم نمي كند . هميشه قرائن و نشانه هايي براي درك مفاهيم دشوار در ساير ابيات وجود دارد .

8- نويسنده با فروتني اعتراف مي كند كه قدم در ميداني نهاده كه سعدي يكّه تاز آن است . خود را همچون بيماري مي پندارد كه كه به مرض استسقا ( سيري ناپذيري از آب ) دچار است و كلام سعدي همچون آبي عطش او را فرو مي نشاند و مي گويد كه ميدان براي فعّاليّت نوشتن باز بود . من هم بسيار مايل به نوشتن بودم پس چون همه ي امكانات فراهم بود به اين كار دست زدم .

131

1- فرقه ي نقشبنديّه يكي از سلسله هاي صوفيه شامل پيروان خواجه محمّد نقشبند كه پيرواني در هندوچين ، تركستان ، تركيه و جاوه ، در ايران در كردستان و نيز عراق دارد . كتاب « رشحات عين الحيات » تاليف علي ابن حسين واعظ كاشاني درباره ي اين فرقه و آداب و طريقت ايشان است ( فرهنگ معين – جلد ششم ) . اين سلسله نَسَب خود را به معروف كرخه ( عارف قرن سوم و چهارم ) از شاگردان امام رضا(ع) مي رسانند . آنان اهل سنّت هستند ولي به اهل بيب پيامبر (ص) و ائمّه ارادت خواص دارند . اين سلسله از صوفيان محتاط اند و به شريعت نزديك اند يعني سماع به جا نمي آورند ولي صوفيان سماع كار را هم كافر نمي دانند جامي از برجستگان اين فرقه بود .

2- به دليل تولّد در خرجرد جام و اِرادتي كه به شيخ احمد جامي داشت .

3- هر چه در نوشتن حروف رنج ببري بيهوده است ، باد تند آن را به سرعت پاك    مي كند و از صفحه ي ريگ محو مي كند .

4- مي گفت براي تسلّي خاطر خود مي نويسد و از نام ليلي ياد مي كند و با اين نام دل خود را آرامش مي دهد .

5- نام ليلي كه سبب اعتلاي وجود او شده است .

6- بيان اين آموزش معتبر عرفاني كه : جان مايه ي حيات آدمي ، عشق است و بي عشق ، آدمي همچون حيوان مي شود . « حيات از عشق مي شناس و ممات ،      بي عشق مي ياب ، سوداي عشق از زيركي جهان بهتر ارزد » ، « عين القضاه همداني » 

7- ياد معشوق موجب تسلّي خاطر و رفعت و بلندي عاشق مي شود . اگر وصال ناممكن است يادآوري خاطره و نام معشوق ميسّر است .

8- « خر » در تركيب « خرگمشده » در معناي حقيقي خود يعني ،« حيوان باربر» بكار رفته و در مصراع دوم معناي غير حقيقي دارد زيرا استعاره از مردي است كه از موهبت عشق بي بهره است .

137

1- لباس راسته ( لباس دراز و بي چين ) و بر روي آن عبايي مي پوشيد ، يك چشمش كمي پيچيدگي داشت ( پاراگراف آخر صفحه ي 133 ) .

2-  سبب ادامه ي شيوه ي او در خطّاطي بوسيله خوشنويسان پس از كلهر شد .

2- بيان ساده و روان و جذّاب / به كار بردن جملات كوتاه ( ايجاز ) / توصيف دقيق جزئيّات و وضع ظاهري و حالات شخصي افراد / استفاده از زبان عاميانه . . .

3- هنگام توصيف لباس ميرزا زضا كلهر / توضيح درباره ي شيوه تراشيدان قلم   بوسيله ي كلهر / توصيف حالات فيزيكي ميرزا هنگام خطّاطي ( نفسه زدن ) .

4- خش خش ، چِك چِك ، تق تق ، وِز وِز ، جَر جَر . . . ( « نام آوا » يا « اسم صوت » كه با اصطلاح دستوري « صوت » متفاوت است ) .

5- يك كلمه را بدون برداشتن قلم و ايجاد مكث و فاصله ، از ابتدا تا انتها مي نوشت  ( درواقع حروف يك كلمه را بدون قطع و ايجاد فاصله مي نوشت ) .

6- ( سر هم رفته : روي هم رفته ، در مجموع ) / ( از كار درآودن : تمام كردن به پايان رساندن ) / ( سروا زدن : سرباز زدن ، خودداري )

7- در مجموع ميرزا رضا كلهر مردي اهل سياست معرفي شده كه گاهي بدون پرده پوشي از رفتار حكومت انتقاد مي كرده است . ( پراگراف آخر صفحه ي 136 )

8- ميرزا عبّاس خان ( قوام الدّوله ) ، ميرزا محمد حسين فروغي ( ذكاء الملك ) ، ميرزا زين العابدين شريف قزويني ، سيّد محمود ( صدرالكتاب ) ، ميرزا حسن خان مشير الملك ( مشيرالدّوله ) . . .

9- ( حبس كردن نفس : نفس نكشيدن در مدّت طولاني ) / ( نفسه زدن : بازدم طولاني و كشيده پس از حبس نفس ) .

10- خبر تلخ – صداي لطيف – خنده ي شيرين – قيافه ي با نمك – شعر شيرين – كلام و سخن روشن – فرياد تلخ – جيغ بنفش . . .

بوي دهن تو از چمن مي شنوم / از صداي سخن عشق نديدم خوش تر / مثل اين است كه شب نمناك است .

ببين چه مي گويم / حرفهايم مثل يك تكّه چمن روشن بود / از اين شعر تر شيرين زشاهنشه عجب دارم .

11- خط تحريري همان خط شكسته ي نستعليق است .

   149

1- سفارش خليفه به احمد اين بود كه : اقدام به آزادي بودلَف كند ولي نامي از نياورد و چه كم و چه زياد پيغامي از خليفه به افشين ندهد .

2- با چشمان بسته ، شلواري بر تن ، بر فرشي چرمي نشسته و جلّاد نيز با شمشير برهنه بر بالاي سرش ايستاده .

3- انتظلر داشت او را با آوردن عذري بازگردانند . درحاليكه آنان بنابر عادت ديرينه به پيشواز او آمده ، وي را به درون خانه راه داده بودند .

4- زيرا مي دانست او به شفاعت و به منظور نجات دوست خود ، بودلَف ، آنجا آمده است .

5-  بخاطر اصرار بيش از حد افشين و نيز منزلتي كه او نزد خليفه يافته بود « در نتيجه   خدمات افشين و برانداختن بابك خرّم دين » .

6- « هركسي آن كند كه از اصل و گوهر وي سزد . »

7- مي گويد : « يا اميرالمؤمنين خون مسلماني ريختن نپسنديدم و مرا مزد باشد و ايزد تعالي بدين ، دروغم نگيرد و چند آيت قرآن و اخبار پيغامبر(ص) بياورده » .

8- بيان صريح و دقيق – رعايت ترتيب و توالي اركان جمله – آوردن جملات كوتاه  ( ايجاز ) و نيز جملات طولاني ( بنابرضرورت ) – توصيفات زيبا و دقيق .

9- احمد بن دؤاد قاضي ( شخصيت اصلي ) و اسماعيل بن شهاب ، راوي است .

157

1-داشتن عينك / كراوات ، تعليمي . . .

2- داستان به روايت اوّل شخص مفرد نوشته شده و راوي آن دانش آموزي كلاس پنجم ابتدايي و در واقع رسول پرويزي است / زمان حدود سالهاي 1311 ( پرويزي متولد سال 1300 و متوفّي به سال 1356 است .) مكان شيراز- محل تولد نويسنده بوشهر است .

3- باد دقّت عينك را از جعبه بيرون آورد و آن را به چشمش گذاشت ، دسته ي سيمي را به پشت گوش راست گذاشت و نخ قند . . .

4- لحظه اي كه نخستين بار ، راوي ، عينك بر چشم مي گذارد و چيزهايي را مي بيند كه پيش از آن نديده بوده است .

5-به كار بردن جملات بلند / توصيف دقيق جزئيّات / استفاده از گويش عاميانه / نثر ساده و شكسته

6- الف: ( سن و سال ) // ب: ( صحنه ي تئاتر ) // ج: ( نوعي حشره ي آفت زاي گياهي)

7- مي خواستي زودتر بگي ( بگويي ) / مگه ( مگر ) اينجا دسته ي هفت صندوقي آوردن ( آورده اند )

8-  منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه بوسيله ي ابزارهايي از قبيل عينك ، تلسكوپ و غيره قدرت بينايي آن افزايش يافته و در اين درس منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه داراي عينك است .

 

163

1-از زبان اوّل شخص مفرد ( كودك دبستاني / احتمالا خود نويسنده )

2- حفظ زبان ملّي

3- اهمّيّت حفظ زبان ملّي و حكم دشمن را كه از اين پس هيچ كس نبايد به زبان ملّي خود شخن بگويد .و بنويسد ( اجبار مردم به سخن گفتن به زبان بيگانه ) .

4- وطن پرستي / مبارزه با دشمن

5- نوشتن جمله ي « زنده باد ميهن » به وسيله ي معلّم .

6- هنگامي كه وسيله ي وحدت ملّي در برابر تهاجم بيگانگان باشد .

7- آگاهي از اينكه معلّم ، فردا آنها را ترك خواهد و ديگر كسي نيست كه زبان ملّي و ميهني آنها را تدريس كند .

8-  هنگامي كه بدون اطّلاع كسي ، قصد انجام كاري درباره ي او داشته باشند ( در غياب كسي براي او نقشه اي طرّاحي كرده باشند ) .

169

1- علوم مختلف ملل مشهور و آثار علماي طراز اوّل قديم در دسترس علماي اسلامي قرار گرفت و مسلمانان از راه مطالعه و تحقيق در آن كتب با اين علوم آشنا شدند و آنها را با همديگر درآميختند .

2- شاگردان ايراني دارالفنون كه دست به ترجمه ي كتابهايي زدند كه معلّمان اروپايي اين مدرسه ، آنها را در اختيار آنان قرار داده بودند .

3- تاثير در ساخت فرهنگي فرد و جامعه ( بيدار كردن مردم ) / غني ساختن گنجينه  واژگان زبان فارسي / پويا تر كردن نثر فارسي / رواج دادن ساده نويسي / رهانيدن شعر فارسي از حالت يكنواختي گذشته / جهت بخشيدن به كار نويسندگي و شاعري / رواج علوم و روش هاي تحقيق .

4- هيچ بخشي از « صوت و معناي » اثر اصلي از بين نرود / سبك مؤلّف حفظ شود / پيام او تحريف نگردد .

5- در ترجمه ي ارتباطي ( آزاد ) توجّه مترجم ، بيشتر به گيرنده ي پيام ( خواننده ) است ، يعني سبك مولّف ( ساختهاي صوري ) حفظ نمي شود و از محتواي اثر او نيز بخش هاي ناآشنا حذف مي شود .. درحاليكه در ترجمه معنايي ( تحت الّفظي ) مترجم بيشتر به فرستنده پيام ( نويسنده ) مي انديشد و پيوسته مي كوشد تا حد امكان ساختهاي زبان مبداء را وارد زبان مقصد كند . بنابراين ترجمه ارتباطي بر خلاف ترجمه ي معنايي ، راحت تر خوانده مي شود .

6-  ترجمه ي آزاد از اشعار « مارگوت بيگل » : ( مي خواهم آب شوم / در گستره ي افق / آنجا كه دريا به آخر مي رسد / و آسمان آغاز مي شود / مي خواهم با هر آنچه مرا در برگرفته يكي شوم / حس مي كنم و مي دانم / دست مي يابم و مي ترسم / باور مي كنم و اميدوارم كه هيچ چيز با آن به عِناد بر نخيزد ‹ ترجمه : الف بامداد › )

7- شاهنامه به زبان هاي عربي ، روسي ، انگليسي ، فرانسوي و ايتاليايي / رباعيات خيام به اكثر زبان ها ترجمه شده كه معروف ترين آنها ترجمه ي « فيتز جرالد » به زبان انگيسي است / ديوان حافظ به زبان هاي آلماني ، انگليسي ، روسي . . .

172

1- وحدت دشمنان در باطل خود و تفرقه ي مسلمين در حق خود .

2- سرپيچي از جهاد به بهانه ي سردي يا گرمي هوا ( صفحه 171 – پراگراف دوم : اگر در تابستان شما را بخوانم ، مي گوييد هوا سخت گرم است . . . )

3- با طرح مسائل فرعي اوضاع را پيچيده و دشوارتر مي كنيد .

4- مرجع ضمير « ش » در جمله ي قبل آمده است : « آن را كه فرمان نبرند »       « فرمانده = امام علي (ع) »

5- مفعول است ( كشته و خسته اي برجاي ننهاده . . . )

6-  ( اي نه مردان به صورت مرد ، اي كم خردان ناز پرورد ) / ( چه جاي ملامت است كه در ديده ي من شايسته ي كرامت است )

7-  آنكه از غم چنين شكست خفّت باري بميرد .

8-  تفرقه و خوارمايگي و شانه خالي كردن از زير بار مسؤليّت جهاد .

9-  به خدا سوگند با مردمي در آستانه ي خانه اشان نكوشيدند ، جز آنكه جامه ي خواري بر آنان پوشيدند .

175

1-حجاب ظلمت از آن بست آب خِضر كه گشت

                                                   ز شعر حافظ و آن طبع همچمن آب ، خجل

    آبي كه خِضر حيات از او يافت // در ميكده جو كه جام دارد

                         ( ر.ك صفحه 263 حافظ نامه خرّمشاهي )

2-همچنان كه جرقّه اي براي آتش زدن و سوختن شهر امپراطوران كافي است ، گفته شور انگيز تو نيز اين شاعر آلماني را در تب و تاب افكنده است .

3- هيچكدام را نمي توان پوشيده و پنهان نگاه داشت .

4-  سطر پنجم صفحه ي 175 ( بخش تقليد ) حافظ خويش را با تو برابر نهادن جز نشان ديوانگي نيست . . .

5-  دلارام در بر دلارام جوي // لب از تشنگي خشك برطرف جوي

     آتش است اين بانگ ناي نيست باد // هر كه اين آتش ندارد نيست باد

183

1- مهتاب – شب تاب – سحر – صبح – خار – گل – آب

2- آرزوهاي بر باد رفته – غم حاصل از غفلت مردم – پاي مجروح و آبله گون

3- نه تنها دري به روي او گشوده نمي شود بلكه ويراني خانه ها نيز در نظر او آشكارتر مي شود . رنج حاصل از غفلت مردم و نابساماني جامعه او را نا اميدتر    مي كند . / ( اوضاع نابسامان اجتماعي) مي تواند منظور نويسنده باشد .

4- مردي كه با خستگي روحي و جسمي با كوله باري بر دوش مردم دهكده ايستاده و روايت اندوهناكش را تكرار مي كند .

5-  نازك آراي تن / پاي آبله / قوم به جان باخته / مبارك دم / خفته ي چند

6- نگران با من ، استاده سحر / صبح مي خواهد از من

7- « دست ساييدن » كنايه از جستجو براي چيزي ( جستجوي كورمال كورمال ) /  « پاي آبله ماندن » كنايه از رنجور شدن و ناتوان شدن .

194

1- داستان هاي شاهنامه

2- شاهنامه ( وشعر خود را ) را وسيله ي سنجشن مهر و كينه و روايت درد مي داند و نوشته هاي ديگران را بي عيار و بي ارزش و خالي و بدون درون مايه مي داند .

3- بي شرمي لازم براي كندن چنان چاهي را بيان مي كند . بي شرمي كندن چاه مثل عمقش بي انتها و ناباورانه است . 

4- عميق و پهناور و با نيزه هايي كه بر ديواره و كف آن تعبيه شده بود .

5- « كليد » استعاره از لبخند رستم / « مرواريد » استعاره از دندان هاي او

6-  آتشين پيغام / سكوت ساكت و گيرا / پاك آيين / خيس خون داغ / خروش چشم / چاهسار گوش / ناي بي همتا . . .

7- جنگ با شير بيشه / تشنگي / جنگ با اژدها / رويارويي با جادوگر / گرفتار كردن « اولاد » ديو / رويارويي با « ارژنگ » ديو / نبرد با « ديو سپيد »

201

1-در هر دو شعر سرتاسر طبيعت جلوه و آييه ي وجود خداست ( در شعير آب را گِل نكنيم : پس از توصيف روستايي آرماني مي گويد : « بي گمان پاي چپرهاشان جا پاي خداست » و خدايي كه در اين نزديكي است لاي اين شب بو ها  . . . )

2- از مصراع « من نمي دانم » تا مصراع « چشم ها را بايد شست ، جور ديگر بايد ديد» .

3- آب ، گِل ، روشني كه ساير عناصر شعر به نوعي با آنها در ارتباط اند ( آب و گِل: درخت ، سرو ، علف ، چشمه ، موج ) ( روشني : آسمان ، نور ، خورشيد ) ساير كلمات و عناصر مهم اين شعر عبارتند از : شقايق ، گل سرخ ، دانايي ، نيلوفر… 

4- واقعي ( اهل كاشانم ) / خيالي ( هيجان ها را پرواز دهيم ) / نمادي ( ميان گل نيلوفر و قرن پي آواز حقيقت بدويم )

5- از مصراع « دست در جذبه ي يك برگ بشوييم و سر خوان برويم / صبح ها وقتي خورشيد در مي آيد متولّد بشويم » تا آخر شعر .

6- « گاه گاهي قفسي مي سازم . . . » تا « خوب مي دانم ، حوض نقّاشي من بي ماهي»

7- ( تكّه نان ) ، ( سر سوزن )

8- چپلين در قيام عصر جديد

9- همه ي آنها را جلوه اي از وجود خدا و مرتبط با انسان مي داند / شب بو نماد كوتاهي ، كاج نماد بلندي

10- از مصراع « من نمازم را وقتي مي خوانم » تا مصراع « پي قد قامت موج »

203

1- ترسيم فضاي عاطفي و صميمانه / تشبيهات و استعارات زيبا / ساختمان به هم پيوسته ي شعر / صورت هاي خيالي متنوّع

2- « خنده ي شمع » – « جلوه كردن بخت » در بيت پنجم / « چشم ناله » و « روي شكوه » در بيت سوم

3- يعني سپيدي بخت فقط در موهاي من هنگام پيري جلوه كرد . تنها سپيدي بختم همين موهاي سفيدم بود .

4- بخاطر ناچيزي و در عين حال سرعت گرد و اين كه گرد هيچ گاه به سوار      نمي رسد.

5- زيرا معشوق بي وفا و جفا كار است و عاشق از همه ي جهان تنها عشق را برگزيده است .

6- در بيت نهم ( رنگ : لون – بز كوهي ) بعضي گفته اند « كشيدم » به معني حمل كردن – تحمّل نمودن / « دوش » به معني ديشب – كتف و شانه

7- بيت پنجم :

چو شمع خنده نكردي مگر به روز سياهم // چو بخت جلوه نكردي مگر ز موي سپيدم

205

1-شرايط نا مساعد اجتمايي و سياسي مانع بروز خصلت هاي نيك مردم بود . مردم نمي توانستند عشق خود را به ايشان ابراز كنند .

2- آب – دريا / شب – فردا / بهار – علف

3- مي تواند استعاره از وطن استبداد زده ي قبل از انقلاب اسلامي باشد .

4- خيالي – نمادي
+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم مهر 1390ساعت 23:54  توسط غلامحسین پویان  | 

خودآزمایی زبان و ادبیات فارسی چهارم قسمت اول

خودازمايی پيش دانشگاهی ۱

 

       ص 7

1          - مقصود از « ني » روح وجان انسان آگاه و آشنا بر عالم معنا و نيز « مولانا » كه از خود و خودي   خالي است . « نيستان » عالم معنا و جوار حق تعالي است و جدايي : دوري جان انسان از جوار قرب الهي مي باشد .

2-« هر كسي كاو دور ماند از اصل خويش / باز جويد روزگار وصل خويش ( طلب وصل) »

3- تاثير دوگانه ي ني ( ناله ني براي « خوشحالان » ترياق و تسكين و براي« بدحالان » زهر و تلخي است . ) ، يعني بطور كلّي ناله ي جدايي را براي همه سر مي دهد .

4- نيستي ( نابودي - رسيدن به مقام فنا) را آرزو مي كند – روايت كتاب درسي نابودي و نفرين است .

5- پرده اوّل به معناي « نغمه و موسيقي» و پرده دوم به معناي « حجاب » است . ( پرده هاي ما دريد : رازهاي ما را افشاكرد .)

 6-  عشق ( به خدا ) مولانا خواستار ماندگاري عشق است .

 7- زيرا روح نيايش و توجه به حق در تار و پود آن نهفته است ( نيايش ميل به وصل  و شكايت از هجران ) .

ص-11

1-مصراع دوم بيت اول را مي توان به دو گونه خواند :

الف ) جز به راهي كه تو راهنماي من هستي نمي روم .

ب) جز به راهي كه تو آن را به من نمايي نمي روم .

2-همه بيشي تو بكاهي همه كمّي تو فزايي .

3- نيايش هاي لطيف و زيبايي است لبريز از معارف ، آموزش هاي اخلاقي و اجتماعي .

4- علّامه الغيوب – ستّار العيوب ـ عزيز – جليل – جلال – بخشنده – حكيم – عظيم - …

ص28

1- ستايش دادپيشگي و دادگري – ظلم ستيزي و طرد ظالم – نيرو بخشيدن – آزاد منشي – حمايت از مردم زحمتكش و دعوت آنها به اتّحاد . . .

2- همراهي و مبارزه مردم بر ضد ظلم و بيداد

2- زيرا خودبيني وناسپاسي به يزدان بر او چيره شد ، خود را جهان آفرين ( خدا ) خواند ، به هيچ نيروي برتري كه بتواند تكيه گاه او باشد اعتقاد نداشت ، پس دچار هراس شد . مردم از او روي گردان شده و ضحّاك بر او چيره شد .

3- مارهاي روييده بر دوش ضحّاك مظهري از اهريمن و تجسّم خوي اهريمني و بيداد و منش خبيث است .

4- مغز گوسفند را با مغز يكي از دو قرباني مي آميختند و بدين ترتيب هر روز يكي از دوتني را كه به قربانگاه مي آوردند ، نجات مي دادند .

5- حضرت ابراهيم (ع) : از بيم نمرود خانواده ي ابراهيم (ع) او را سه سال در غاري پنهان كردند . سرنوشت فريدون مثل حضرت موسي است ولي پرورش يافتن وي در غار شبيه حضرت ابراهيم است .

7- ضحّاك

8- جاي سوزن انداختن نبود . – شتر با بارش گم مي شد . – سگ صاحبش را نمي -شناخت .

9- سرگذشت ملّتي در طول قرون و نمودار فرهنگ و انديشه و آرمان هاي آنهاست ، كتابي است درخور حيثيّت انسان و نمايشگر مردمي است كه در راه آزادگي و شرافت و فضيلت مبارزه كرده اند .

 

 ص-35

1-

الف) زمينه داستاني دارد .

ب) زمينه قهرماني دارد ( سياوش پهلواني است كه فنون رزم وبزم را نزد رستم مي آموزد . عبور او از آتش ، تقوا و پرهيزگاريش ياد آور خوي قهرمانان است ) .

ج) مبتني بر خرق عادت است ( گذر سياوش از آن آتش عظيم و جان سالم به در بردنش ماجرايي برخلاف عادت است ) .

د) داراي زمينه اي ملّي است ( اعتقاد ايرانيان را درباره چگونگي تشخيص بي گناهان از گناهكاران و عكس العمل مردم را در برابر آن نشان مي دهد ) .

2-سياوش با چهره اي خندان ، با كلاه خود زرّيني بر سر ، جامه ي سفيدي همچون كفن در بر ، تن به كافور آميخته و سوار بر اسبي سياه و معتقد بر بي گناهي خود تصوير شده است .

3-خروشان و غمناگ و گريان بودند .

3-

الف) يكي تازي اي بر نشسته سياه  // همي خاك نعلش برآمد به ماه

ب) زمين گشت روشن تر از آسمان // جهاني خروشان و آتش دمان

ج) نهادند بر دشت هيزم دو كوه // جهاني نظاره شده هم گروه

د) بيامد دو صد مرد آتش فروز // دميدند گفتي شب آمد به روز

5-در مقايسه با چنين اتّهامي ، عبور از دوزخ براي من آسانتر است .

6- در صورت اثبات بي گناهي خود ( « اگر بي گناهم رهايي مراست »)

7- به وسيله رستم كشته مي شود .

8-خيره سر ، داراي شخصيتي ناپايدار ، ناتوان در تصميم گيري ، لجبازي

ص-40

1-

الف) شاعر خويشتن خويش را موضوع قرار مي دهد و از احساسات شخصي از خشن –ترين تا نرم ترين آنها سخن به ميان مي آورد ، احساساتي مربوط به خدا ، خانواده ، انسانيت وطن و . . . با اين تفاوت كه نوع احساسات وي در برابر مسائل متغير است .

ب) زيرا كه يكي از سرشارترين حوزه هاي شعر است در اين نوع ادبي قرار دارد.

ج) زيرا شاعر علاوه بر منِ شخصي ، منِ گسترده خود را نيز مي تواند مطرح سازد .

د) چون تمامي آثار شعري در صورتي كه مصداق كامل شعر حماسي يا تعليمي نباشند ، غِنايي هستند .

2- بيت سوم ( عشق را خواهي كه تا پايان بري // بس كه پسنديد بايد ناپسند )

3- از عشق هر چه بگريزي ، بيشتر گرفتار مي شوي – درد عشق درماني ندارد .

4- عشق او دوباره مرا به بند كشيد و تلاش بسيار براي رهايي از آن سودمند نبود .

5-                                     « كز كشيدن تنگ تر گردد كمند »

6- زشت بايد ديد و انگاريد خوب // زهر بايد خورد و انگاريد قند

ص-42

1- فروتني و بزرگ منشي و آزادگي و وارستگي او

2- تا به او بگويد خود را در برابر همه القابي كه به او منصوب كرده اند هيچ مي -انگارد و اجازه داده است هر كس بر حسب اعتقاد خود هر چه مي خواهد درباره او بگويد . مهم اين است كه نبايد تحت تاثير ستايش يا نكوهش ديگران قرار گرفت .

3- هيچ كدام را ( من اين همه نيستم )

4- من هيچ يك از اينها ( كه ديگران درباره من گفته اند ) نيستم .

5- باز رفتند ( بازگشتند – برگشتند ) / بشوريدند ( اعتراض كردند ) / بيرون گرفت ( بيرون آورد ) / آواز داد ( فرياد زد - صدا زد)

6- ارادت : علاقه ، اخلاص و اظهار كوچكي در دوستي ، مشيّت الهي / اراده : خواست ، قصد ، ميل و آهنگ ، عزم و تصميم / مصاحبت : هم صحبت شدن با كسي ، دوستي / مصاحبه : گفتگو / اقامت : ماندن ، آرام گرفتن / اقامه : بر پاي داشتن

 

ص43

1- بسته شده و در زنجير كه در زير آفتاب و بر در خيمه افتاده بود .

2- آري ، زيرا وقتي از غلام خواست كه در حضور ابراهيم خواص بخواند . شترها با شنيدن آواز غلام ، آب نخورده در صحرا پراكنده شدند .

3- خير ، ضمن تاكيد بر راستگويي امير ، از او دليل و برهاني نيز طلب كرد .

4- مهمان نوازي

5- ترتيب اجزاي جمله رعايت نشده است . – به همراه حرف « را » از حرف « مر» استفاده شده است . – آوردن جملات كوتاه ( بر خلاف نثر امروز كه معمولاَ َ جملات بلندترند ) – كاربرد فراوان افعال پيشوندي ( فراز رسيدم ، فروگرفتند . . .) آوردن لغات عربي و غير فارسي .

6- در گذشته به معني « امركرد – انجام داد» به كار مي رفته و امروز به معني«گفت » و امروزه براي احترام بجاي همه ي افعال امر مي تواينم از « بفرماييد » استفاده كنيم.

7- موسيقي و شعر تاثير عاطفي فراوان بر شنونده مي گذارد و حتي حيوانات را متاثّر مي سازد . متن درس نيز درباره تاثير موسيقي و شعر است .

ص-47

1- هم مي خواست او را بيازمايد و هم اينكه عشق فرهاد را ناچيز جلوه دهد . او را مايوس كند و در هم ردكند .

2- عاشقي پاكباز و حاضر جواب .

3- بگفتا دوري از مه نيست درخور // بگفت آشفته از مه دور بهتر   

                     ( ديوانه با ديدن ماه ديوانه تر مي شود )

4- « چه خواهي كرد » يا « چه چيز به او پيشكش مي كني » ، بعد از مصراع اوّل و قبل از مصراع دوم .

5- صادقانه ، تيزهوشانه و قاطع و رِندانه و دندان شكن .

6- در بيت اوّل : « دل و جان » و در بيت دوم « ياد نكردن از او( شيرين )»

7- سر ( جان خود )

ص-49

1 – ( گذركرد – گذر نكرد ) ( نگردد – بگردد )

2- زيرا همچون چهره ي بي نقاب دوست است ( صبح از پس شب تيره بر مي آيد و روي دوست از پس افكندن نقاب نمايان مي شود ) .

3- مصراع دوم تمثيلي است براي بيان كاملتر مفهوم مصراع اوّل ، يار همچون دريا است و فدا شدن در راه او بهتر از دوري از اوست همانطور «كه در آب مرده بهتر كه در آرزوي آبي »

4- ( همه ي بلبلان بمردند نماند جز غرابي ) – ( مگسي كجا تواند كه بيافكند عقابي ) – ( كه در آب مرده بهتر كه در آرزوي آبي )

5- الف) ماندي ( ماضي مطلق ) – ماند ( مي ماند ) ( مضارع اخباري )

    ب)‌ ماندي : ماندن در جايي - اقامت / ماند : شبيه است ( ازمصدر « مانستن» )

 

50

1- از خود بي خود و مدهوش شدم .

2- تسكين ( ساكن شود : تسكين يابد ) : ساكت شود

3- « تا رفتنش ببينم و گفتنش بشنوم // از پاي تا به سر همه سمع و بصر شدم »

 

4-

 

52

1- چون در تمام ابيات به موضوعي واحد ( شكر و شادي عرفانه / به سر آمدن دوراني تيره و پديدار شدن صبح اميد ) اشاره مي كند . ضمن آنكه برخي ( محمّد قزويني ) اين غزل را ناظر به وقايع تاريخي معيّني پنداشته اند ( رجوع شود به مقدّمه ي غزل ) پس در تمام ابيات به موضوعي مشترك از نظر تاريخي و سياسي اشاره شده است .

2- آري ، زيرا به تحوّلي اجتماعي ( پايان يافتن استبداد و تيرگي ) اشاره مي كند و همانگونه كه در مقدّمه ي درس آمده است مي تواند به يك واقعه ي اجتماعي ( سقوط دولت امير پير حسين و آغاز حكومت شاه شيخ ابواسحاق ) مربوط باشد .

3- ( خزان – بهار ) ، ( گل – خار ) ، ( روز - شب)

4-

الف) پريشاني – گيسو – دراز – نگار

ب) « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود // عاقبت در قدم باد بهار آخر شد »

ج) آن پريشانيِ شب هاي دراز و غم دل

5- « آخر شد » در همه ي ابيات رديف است و به يك معني است ولي « آخر شد » مصراع اوّل و دوم بيت اوّل با دوم تفاوت معنايي دارند . در مصراع اوّل به معناي « به پايان رسيد » و در مصراع دوم به معناي « به سامان شد » است .

6- « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود »،« نخوت باد دي و شوكت خارآخرشد »

7-  شِكوه و گلايه ي حافظ از عدم توجّه به او و شكرگذاري در قبال پايان يافتن اين حقارت .

54

1-با نكته دانان عشق (عارف عشق آزموده )

2- « كلمه مپيچ » هم به معناي ( پيچيده مشو ) آمده و هم به معناي ( خيره مشو – گرفتار مشو ) و در معناي اوّل با زلف ايهام تناسب دارد « سر » نيز ايهام تناسب دارد . « سر » به معني ( سر زلف ) و ( سر ) آمده است .

3- در صدر اسلام هفت نفر در قرائت و تلاوت قرآن بسيار مهارت داشتند كه عبارت بودند از : 1- ابو عمّار حمزه بن حبيب كوفي ، 2- عاصم ابن ابي النّجود كوفي ،    3- ابوالحسن علي بن حمزه كسايي كوفي ، 4- نافع ابن عبدالرّحمان مدني ،        5- عبدالله ابن كثير ملكي 6- ابو عمرو ابن علاء بصري ، 7- عبدالله ابن عامر شامي .

4- چشم پر غمزه ي يار كه عاشق را از پاي در مي آورد .

5- « ستاره ي قطبي » كه در انتهاي محور شمالي – جنوبي زمين در قطب شمال ديده مي شود و در قديم راهنماي كاروانيان در جهت يابي درهنگام شب بوده است . در اين بيت ، منظور حافظ ، « مرشد ، مراد ، پير ميكده ، پير مغان » مي باشد .

6- از رعايت مدّعي ، ملاحظه ي دشمنان دوست نماي .

7- الف) « صورت توان بست » كه فعلي است در وجه مصدري . 

ب) نهايت اين راه كجا صورت توان بست ؟

8- تضاد و مراعات نظير .

56

1- با شوق و اشتياق خودش كه گرما و حرارت شعله در مقابل آتش اشتياق او ناچيز است .

2- غبار – خماري – مثل يك لبخند ، خنده وار بودن – آينه دار

3- « آرزو هاي دو عالم دستگاه // از كف خاكم غباري بيش نيست »

4- سرسبزي گلستان به اندازه ي عمر كوتاه يك لبخند است ( خنده وار بودن گلستان نشانه ي كوتاهي و گذرا بودن زندگي و دنيا است ) .

5- غرقه – محيط – تنگ آبي – كنار ( محيط : اقيانوس )

6- ناپايداري و بي اعتباري دنيا و زودگذر بودن عمر ( بي اعتباري زندگي انسان ) .

7- زيررا آنچه اينان بدان فخر مي فروشند عار و ننگي بيش نيست . شاعر مقام هاي اين دنيا را مايه ي ننگ مي داند .

8 « محيط » در اين بيت به معني « آگاهي هاي ما » است ( صنعت استعاره ) ،       ( برخي آن را « دنيا» و « هستي انسان » هم معني كرده اند ) .

57                                             

1- عيب جو ظاهر بين و مجنون ، حقيقت بين است . عيب جو سطحي نگر و كتبي نگر است و مجنون عميق نگر و كيفيت نگر است .

2- ديده ي پاك و حقيق بين ، همه چيز را پاك و زيبا مي بيند ( چشم ها را بايد شست جور ديگر بايد ديد ) بر زيبابيني تاكيد مي كند .

3- هر دو شاعر به مضمون واحدي اشاره كرده اند ( فقط مخاطب در شعر وحشي ، مجنون و در شعر مولوي ، ليلي است ) . هر دو معتقدند با چشم حقيقت بين بايد به امور نگريست ، ليلي را از دريچه ي چشم مجنون بايد ديد .

4- بايد به صورت ( حور ، «ي» نكره ) خوانده شود . چون « قصور » در مصراع بعد با «ي» نكره آمده است .

61

1- تاريك زار – غم اندود – سحركوشان – چندشناك – سنگردار و  . . .

2- توصيف فرات ، ماه و ستارگان .

3- ( ديشب : شب عاشورا ) – ( امشب : شب شام غريبان )

4- « اگر دين نداريد ، لااقل آزاده باشيد .»

5- زيرا نويسنده از احساسات شخصي در توصيف واقعه ي كربلا استفاده كرده است و آن واقعه ي عظيم را با شور و احساس توصيف نموده است .

63

1- « آه دست پسرم يافت خراش // واي پاي پسرم خورد به سنگ »

2- اين كه از احساسات دروني ، عشق و انگيزه هاي دروني مادر ، عاشق و معشوق سخن مي گويد .

3- زيرا حرمت مادر را پاس نمي دارد .

4- در شعر شهريار فرزند ، سپاسگذار مادر و دلبسته اوست و برعكس در شعر ايرج ميرزا پسر ناسپاسي مي كند .

66

1-كمال پرستش را در مستي مي داند ( مستي : سرمستي و خماري عاشقانه ) .

2- « به شادي و آسايش و خواب و خور // ندارند كاري دل افگارها » كه با ابيات چهارم و پنجم حدودي ارتباط معنايي دارد .

3- باران شادي (‹ شاباش › استعاره از « قطره ي باران » است ) . 

4- زيرا آينده نيز مانند گذشته ناپايدار است و خواب و خيالي بيش نيست .

5- « به خون خود آغشته و رفته اند // چه گل هاي رنگين به جوبارها » و همچنين با بيت ششم كه « چه فرهادها مرده در كوه ها // چه حلّاج ها رفته بر بادها » مي -باشد ، ارتباط معنايي دارد .

6- واژه ي « حلّاج » عربي است . در واژه ي « برقصد » نيز ، تكواژ « رقص » عربي است .

67

1- هي نگوييد « من » ، اين « من » شيطان است .

2- بين « نقص و كمال » / « عيب و جمال » / « خويش و غير » ، تضاد وجود دارد.

70

1- « غم » در مصراع اوّل اندوه و ماتم اين جهاني ( با بار معنايي منفي ) و در مصراع چهارم غم عشق ( با بار معنايي مثبت ) يا غم فراق است كه حاصل آگاهي و مايه –ي شادكامي و سرمستي است .

2- زخم رزمنده را را به نشان و مدال تشبيه كرده است ، « زخم و نشان » هر دو بر سينه نشانده مي شوند . و هر دو مايه ي سرافرازي است . ( با زخم نشان گرفتن : كنايه از مبارزه اي افتخار آميز است .) نشان ايهام تناسب دارد / بين « زخم و نشان» تناسب و جود دارد .

75

1-صفات انسان پر گو : ( آكنده گوش است ) – ( به نصايح ديگران توجّه نمي كند ) – ( نسنجيده سخن مي گويد ) – ( رازدار نيست ) .                    

   صفات انسان كم گو : ( رازداري ) –  ( نصيحت شنو بودن ) – (سنجيده سخن گفتن)

2-صدف ، كوه

3- « نبايد سخن گفت ناساخته // نشايد بريدن نينداخته »

4- حذر كن ز نادان ده مرده گوي // چو دانا يكي گوي و پرورده گوي

     كم آواز هرگز نبيني خجل // جوي مشك بهتر كه يك توده گل

5- به نصيحت و توصيه ي خير خواهانه ي ديگران توجّه نمي كند و سخن كسي را نمي شنود .

6- از آن نوع شعر تعليمي كه موضوع آن خير و نيكي است ( حوزه ي اخلاق ) .

7- شعر تعليمي دوران گذشته بيشتر شامل سروده هايي در زمينه ي اخلاقي و مذهبي و عرفاني بوده است ولي از انقلاب مشروطه به بعد ، مسائل سياسي و اجتماعي و    روان شناسي نيز وارد شعر تعليمي جديد مي شود .

79

1- * وقعات غرايب كه خاص ، او را بود : رويدادهاي شگفت انگيزي وجود داشت كه فقط براي او رخ مي داد ( از اوسر مي زد) .

* خط جنيد بايد : حكم و فتواي جنيد لازم است .

* زبان دراز كردند : اعتراض و سرزنش كردند .

2- مصلحت انديشي و عافيت طلبي و عاقبت نگري قشيري را بيان مي كند .

3- بعد از آنكه خليفه تاييد جنيد را براي به دار آويختن « حلّاج » لازم شمرد ، او دستار و دراعه پوشيد و به مدرسه رفت و در جواب فتواي خليفه نوشت : حلّاج بر ظاهر حال ، كشتني است . به اين ترتيب پيش بيني حلّاج راست از آب بيرون آمد و هنگام تاييد حكم جنيد در لباس متشرعان رياكار بود .

4- در آمد به صورت اهل شريعت تا در لباس اهل تصوّف و طريقت ، حكم قتل منصور را تاييد نكرده باشد .

5- زيرا شبلي از حقيقت سخنان حلّاج آگاه بود و براي موافقت و همراهي با مردم گلي به طرف او پرتاب كرد و حلّاج از او كه مي دانست ، توقع نداشت .

6- زيرا مريدانش نسبت به او فقط گمان نيكو داشتند ( مقلّد او بودند ) و « گمان نيكو داشتن به كسي » از « فروع دين » است در حاليكه منكران او به « توحيد و شريعت » كه از « اصول دين » است معتقد بودند و براي يك اصل ديني قيام كرده بودند آن هم اصل توحيد .

 7- زينت بخش چهره مردان خدا ، خون و شهادت آنها است ( آبروي آنها در گروِ شهادت آنها است ) .

9- وقعات غرايب – كارهاي عجايب

82

1-فساد اجتماعي حاكم بر جامعه ( چنين راه ناهمواري سسب مي شود همه افتان و خيزان بروند )

2- پديده رشوه خواري

3- كمّيّت و اندازه اهمّيّت ندارد . آنچه مهم است ، نفس عمل است . « بدي و حرام » چه كم باشد چه زياد ، بد است ، حرام است
+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم مهر 1390ساعت 23:52  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان وادبیات فارسی چهارم

 7

1          - مقصود از « ني » روح وجان انسان آگاه و آشنا بر عالم معنا و نيز « مولانا » كه از خود و خودي   خالي است . « نيستان » عالم معنا و جوار حق تعالي است و جدايي : دوري جان انسان از جوار قرب الهي مي باشد .

2-« هر كسي كاو دور ماند از اصل خويش / باز جويد روزگار وصل خويش ( طلب وصل) »

3- تاثير دوگانه ي ني ( ناله ني براي « خوشحالان » ترياق و تسكين و براي« بدحالان » زهر و تلخي است . ) ، يعني بطور كلّي ناله ي جدايي را براي همه سر مي دهد .

4- نيستي ( نابودي - رسيدن به مقام فنا) را آرزو مي كند – روايت كتاب درسي نابودي و نفرين است .

5- پرده اوّل به معناي « نغمه و موسيقي» و پرده دوم به معناي « حجاب » است . ( پرده هاي ما دريد : رازهاي ما را افشاكرد .)

 6-  عشق ( به خدا ) مولانا خواستار ماندگاري عشق است .

 7- زيرا روح نيايش و توجه به حق در تار و پود آن نهفته است ( نيايش ميل به وصل  و شكايت از هجران ) .

ص-11

1-مصراع دوم بيت اول را مي توان به دو گونه خواند :

الف ) جز به راهي كه تو راهنماي من هستي نمي روم .

ب) جز به راهي كه تو آن را به من نمايي نمي روم .

2-همه بيشي تو بكاهي همه كمّي تو فزايي .

3- نيايش هاي لطيف و زيبايي است لبريز از معارف ، آموزش هاي اخلاقي و اجتماعي .

4- علّامه الغيوب – ستّار العيوب ـ عزيز – جليل – جلال – بخشنده – حكيم – عظيم - …

ص28

1- ستايش دادپيشگي و دادگري – ظلم ستيزي و طرد ظالم – نيرو بخشيدن – آزاد منشي – حمايت از مردم زحمتكش و دعوت آنها به اتّحاد . . .

2- همراهي و مبارزه مردم بر ضد ظلم و بيداد

2- زيرا خودبيني وناسپاسي به يزدان بر او چيره شد ، خود را جهان آفرين ( خدا ) خواند ، به هيچ نيروي برتري كه بتواند تكيه گاه او باشد اعتقاد نداشت ، پس دچار هراس شد . مردم از او روي گردان شده و ضحّاك بر او چيره شد .

3- مارهاي روييده بر دوش ضحّاك مظهري از اهريمن و تجسّم خوي اهريمني و بيداد و منش خبيث است .

4- مغز گوسفند را با مغز يكي از دو قرباني مي آميختند و بدين ترتيب هر روز يكي از دوتني را كه به قربانگاه مي آوردند ، نجات مي دادند .

5- حضرت ابراهيم (ع) : از بيم نمرود خانواده ي ابراهيم (ع) او را سه سال در غاري پنهان كردند . سرنوشت فريدون مثل حضرت موسي است ولي پرورش يافتن وي در غار شبيه حضرت ابراهيم است .

7- ضحّاك

8- جاي سوزن انداختن نبود . – شتر با بارش گم مي شد . – سگ صاحبش را نمي -شناخت .

9- سرگذشت ملّتي در طول قرون و نمودار فرهنگ و انديشه و آرمان هاي آنهاست ، كتابي است درخور حيثيّت انسان و نمايشگر مردمي است كه در راه آزادگي و شرافت و فضيلت مبارزه كرده اند .

 

 ص-35

1-

الف) زمينه داستاني دارد .

ب) زمينه قهرماني دارد ( سياوش پهلواني است كه فنون رزم وبزم را نزد رستم مي آموزد . عبور او از آتش ، تقوا و پرهيزگاريش ياد آور خوي قهرمانان است ) .

ج) مبتني بر خرق عادت است ( گذر سياوش از آن آتش عظيم و جان سالم به در بردنش ماجرايي برخلاف عادت است ) .

د) داراي زمينه اي ملّي است ( اعتقاد ايرانيان را درباره چگونگي تشخيص بي گناهان از گناهكاران و عكس العمل مردم را در برابر آن نشان مي دهد ) .

2-سياوش با چهره اي خندان ، با كلاه خود زرّيني بر سر ، جامه ي سفيدي همچون كفن در بر ، تن به كافور آميخته و سوار بر اسبي سياه و معتقد بر بي گناهي خود تصوير شده است .

3-خروشان و غمناگ و گريان بودند .

3-

الف) يكي تازي اي بر نشسته سياه  // همي خاك نعلش برآمد به ماه

ب) زمين گشت روشن تر از آسمان // جهاني خروشان و آتش دمان

ج) نهادند بر دشت هيزم دو كوه // جهاني نظاره شده هم گروه

د) بيامد دو صد مرد آتش فروز // دميدند گفتي شب آمد به روز

5-در مقايسه با چنين اتّهامي ، عبور از دوزخ براي من آسانتر است .

6- در صورت اثبات بي گناهي خود ( « اگر بي گناهم رهايي مراست »)

7- به وسيله رستم كشته مي شود .

8-خيره سر ، داراي شخصيتي ناپايدار ، ناتوان در تصميم گيري ، لجبازي

ص-40

1-

الف) شاعر خويشتن خويش را موضوع قرار مي دهد و از احساسات شخصي از خشن –ترين تا نرم ترين آنها سخن به ميان مي آورد ، احساساتي مربوط به خدا ، خانواده ، انسانيت وطن و . . . با اين تفاوت كه نوع احساسات وي در برابر مسائل متغير است .

ب) زيرا كه يكي از سرشارترين حوزه هاي شعر است در اين نوع ادبي قرار دارد.

ج) زيرا شاعر علاوه بر منِ شخصي ، منِ گسترده خود را نيز مي تواند مطرح سازد .

د) چون تمامي آثار شعري در صورتي كه مصداق كامل شعر حماسي يا تعليمي نباشند ، غِنايي هستند .

2- بيت سوم ( عشق را خواهي كه تا پايان بري // بس كه پسنديد بايد ناپسند )

3- از عشق هر چه بگريزي ، بيشتر گرفتار مي شوي – درد عشق درماني ندارد .

4- عشق او دوباره مرا به بند كشيد و تلاش بسيار براي رهايي از آن سودمند نبود .

5-                                     « كز كشيدن تنگ تر گردد كمند »

6- زشت بايد ديد و انگاريد خوب // زهر بايد خورد و انگاريد قند

ص-42

1- فروتني و بزرگ منشي و آزادگي و وارستگي او

2- تا به او بگويد خود را در برابر همه القابي كه به او منصوب كرده اند هيچ مي -انگارد و اجازه داده است هر كس بر حسب اعتقاد خود هر چه مي خواهد درباره او بگويد . مهم اين است كه نبايد تحت تاثير ستايش يا نكوهش ديگران قرار گرفت .

3- هيچ كدام را ( من اين همه نيستم )

4- من هيچ يك از اينها ( كه ديگران درباره من گفته اند ) نيستم .

5- باز رفتند ( بازگشتند – برگشتند ) / بشوريدند ( اعتراض كردند ) / بيرون گرفت ( بيرون آورد ) / آواز داد ( فرياد زد - صدا زد)

6- ارادت : علاقه ، اخلاص و اظهار كوچكي در دوستي ، مشيّت الهي / اراده : خواست ، قصد ، ميل و آهنگ ، عزم و تصميم / مصاحبت : هم صحبت شدن با كسي ، دوستي / مصاحبه : گفتگو / اقامت : ماندن ، آرام گرفتن / اقامه : بر پاي داشتن

 

ص43

1- بسته شده و در زنجير كه در زير آفتاب و بر در خيمه افتاده بود .

2- آري ، زيرا وقتي از غلام خواست كه در حضور ابراهيم خواص بخواند . شترها با شنيدن آواز غلام ، آب نخورده در صحرا پراكنده شدند .

3- خير ، ضمن تاكيد بر راستگويي امير ، از او دليل و برهاني نيز طلب كرد .

4- مهمان نوازي

5- ترتيب اجزاي جمله رعايت نشده است . – به همراه حرف « را » از حرف « مر» استفاده شده است . – آوردن جملات كوتاه ( بر خلاف نثر امروز كه معمولاَ َ جملات بلندترند ) – كاربرد فراوان افعال پيشوندي ( فراز رسيدم ، فروگرفتند . . .) آوردن لغات عربي و غير فارسي .

6- در گذشته به معني « امركرد – انجام داد» به كار مي رفته و امروز به معني«گفت » و امروزه براي احترام بجاي همه ي افعال امر مي تواينم از « بفرماييد » استفاده كنيم.

7- موسيقي و شعر تاثير عاطفي فراوان بر شنونده مي گذارد و حتي حيوانات را متاثّر مي سازد . متن درس نيز درباره تاثير موسيقي و شعر است .

ص-47

1- هم مي خواست او را بيازمايد و هم اينكه عشق فرهاد را ناچيز جلوه دهد . او را مايوس كند و در هم ردكند .

2- عاشقي پاكباز و حاضر جواب .

3- بگفتا دوري از مه نيست درخور // بگفت آشفته از مه دور بهتر   

                     ( ديوانه با ديدن ماه ديوانه تر مي شود )

4- « چه خواهي كرد » يا « چه چيز به او پيشكش مي كني » ، بعد از مصراع اوّل و قبل از مصراع دوم .

5- صادقانه ، تيزهوشانه و قاطع و رِندانه و دندان شكن .

6- در بيت اوّل : « دل و جان » و در بيت دوم « ياد نكردن از او( شيرين )»

7- سر ( جان خود )

ص-49

1 – ( گذركرد – گذر نكرد ) ( نگردد – بگردد )

2- زيرا همچون چهره ي بي نقاب دوست است ( صبح از پس شب تيره بر مي آيد و روي دوست از پس افكندن نقاب نمايان مي شود ) .

3- مصراع دوم تمثيلي است براي بيان كاملتر مفهوم مصراع اوّل ، يار همچون دريا است و فدا شدن در راه او بهتر از دوري از اوست همانطور «كه در آب مرده بهتر كه در آرزوي آبي »

4- ( همه ي بلبلان بمردند نماند جز غرابي ) – ( مگسي كجا تواند كه بيافكند عقابي ) – ( كه در آب مرده بهتر كه در آرزوي آبي )

5- الف) ماندي ( ماضي مطلق ) – ماند ( مي ماند ) ( مضارع اخباري )

    ب)‌ ماندي : ماندن در جايي - اقامت / ماند : شبيه است ( ازمصدر « مانستن» )

 

50

1- از خود بي خود و مدهوش شدم .

2- تسكين ( ساكن شود : تسكين يابد ) : ساكت شود

3- « تا رفتنش ببينم و گفتنش بشنوم // از پاي تا به سر همه سمع و بصر شدم »

 

4-

 

52

1- چون در تمام ابيات به موضوعي واحد ( شكر و شادي عرفانه / به سر آمدن دوراني تيره و پديدار شدن صبح اميد ) اشاره مي كند . ضمن آنكه برخي ( محمّد قزويني ) اين غزل را ناظر به وقايع تاريخي معيّني پنداشته اند ( رجوع شود به مقدّمه ي غزل ) پس در تمام ابيات به موضوعي مشترك از نظر تاريخي و سياسي اشاره شده است .

2- آري ، زيرا به تحوّلي اجتماعي ( پايان يافتن استبداد و تيرگي ) اشاره مي كند و همانگونه كه در مقدّمه ي درس آمده است مي تواند به يك واقعه ي اجتماعي ( سقوط دولت امير پير حسين و آغاز حكومت شاه شيخ ابواسحاق ) مربوط باشد .

3- ( خزان – بهار ) ، ( گل – خار ) ، ( روز - شب)

4-

الف) پريشاني – گيسو – دراز – نگار

ب) « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود // عاقبت در قدم باد بهار آخر شد »

ج) آن پريشانيِ شب هاي دراز و غم دل

5- « آخر شد » در همه ي ابيات رديف است و به يك معني است ولي « آخر شد » مصراع اوّل و دوم بيت اوّل با دوم تفاوت معنايي دارند . در مصراع اوّل به معناي « به پايان رسيد » و در مصراع دوم به معناي « به سامان شد » است .

6- « آن همه ناز و تغنّم كه خزان مي فرمود »،« نخوت باد دي و شوكت خارآخرشد »

7-  شِكوه و گلايه ي حافظ از عدم توجّه به او و شكرگذاري در قبال پايان يافتن اين حقارت .

54

1-با نكته دانان عشق (عارف عشق آزموده )

2- « كلمه مپيچ » هم به معناي ( پيچيده مشو ) آمده و هم به معناي ( خيره مشو – گرفتار مشو ) و در معناي اوّل با زلف ايهام تناسب دارد « سر » نيز ايهام تناسب دارد . « سر » به معني ( سر زلف ) و ( سر ) آمده است .

3- در صدر اسلام هفت نفر در قرائت و تلاوت قرآن بسيار مهارت داشتند كه عبارت بودند از : 1- ابو عمّار حمزه بن حبيب كوفي ، 2- عاصم ابن ابي النّجود كوفي ،    3- ابوالحسن علي بن حمزه كسايي كوفي ، 4- نافع ابن عبدالرّحمان مدني ،        5- عبدالله ابن كثير ملكي 6- ابو عمرو ابن علاء بصري ، 7- عبدالله ابن عامر شامي .

4- چشم پر غمزه ي يار كه عاشق را از پاي در مي آورد .

5- « ستاره ي قطبي » كه در انتهاي محور شمالي – جنوبي زمين در قطب شمال ديده مي شود و در قديم راهنماي كاروانيان در جهت يابي درهنگام شب بوده است . در اين بيت ، منظور حافظ ، « مرشد ، مراد ، پير ميكده ، پير مغان » مي باشد .

6- از رعايت مدّعي ، ملاحظه ي دشمنان دوست نماي .

7- الف) « صورت توان بست » كه فعلي است در وجه مصدري . 

ب) نهايت اين راه كجا صورت توان بست ؟

8- تضاد و مراعات نظير .

56

1- با شوق و اشتياق خودش كه گرما و حرارت شعله در مقابل آتش اشتياق او ناچيز است .

2- غبار – خماري – مثل يك لبخند ، خنده وار بودن – آينه دار

3- « آرزو هاي دو عالم دستگاه // از كف خاكم غباري بيش نيست »

4- سرسبزي گلستان به اندازه ي عمر كوتاه يك لبخند است ( خنده وار بودن گلستان نشانه ي كوتاهي و گذرا بودن زندگي و دنيا است ) .

5- غرقه – محيط – تنگ آبي – كنار ( محيط : اقيانوس )

6- ناپايداري و بي اعتباري دنيا و زودگذر بودن عمر ( بي اعتباري زندگي انسان ) .

7- زيررا آنچه اينان بدان فخر مي فروشند عار و ننگي بيش نيست . شاعر مقام هاي اين دنيا را مايه ي ننگ مي داند .

8 « محيط » در اين بيت به معني « آگاهي هاي ما » است ( صنعت استعاره ) ،       ( برخي آن را « دنيا» و « هستي انسان » هم معني كرده اند ) .

57                                             

1- عيب جو ظاهر بين و مجنون ، حقيقت بين است . عيب جو سطحي نگر و كتبي نگر است و مجنون عميق نگر و كيفيت نگر است .

2- ديده ي پاك و حقيق بين ، همه چيز را پاك و زيبا مي بيند ( چشم ها را بايد شست جور ديگر بايد ديد ) بر زيبابيني تاكيد مي كند .

3- هر دو شاعر به مضمون واحدي اشاره كرده اند ( فقط مخاطب در شعر وحشي ، مجنون و در شعر مولوي ، ليلي است ) . هر دو معتقدند با چشم حقيقت بين بايد به امور نگريست ، ليلي را از دريچه ي چشم مجنون بايد ديد .

4- بايد به صورت ( حور ، «ي» نكره ) خوانده شود . چون « قصور » در مصراع بعد با «ي» نكره آمده است .

61

1- تاريك زار – غم اندود – سحركوشان – چندشناك – سنگردار و  . . .

2- توصيف فرات ، ماه و ستارگان .

3- ( ديشب : شب عاشورا ) – ( امشب : شب شام غريبان )

4- « اگر دين نداريد ، لااقل آزاده باشيد .»

5- زيرا نويسنده از احساسات شخصي در توصيف واقعه ي كربلا استفاده كرده است و آن واقعه ي عظيم را با شور و احساس توصيف نموده است .

63

1- « آه دست پسرم يافت خراش // واي پاي پسرم خورد به سنگ »

2- اين كه از احساسات دروني ، عشق و انگيزه هاي دروني مادر ، عاشق و معشوق سخن مي گويد .

3- زيرا حرمت مادر را پاس نمي دارد .

4- در شعر شهريار فرزند ، سپاسگذار مادر و دلبسته اوست و برعكس در شعر ايرج ميرزا پسر ناسپاسي مي كند .

66

1-كمال پرستش را در مستي مي داند ( مستي : سرمستي و خماري عاشقانه ) .

2- « به شادي و آسايش و خواب و خور // ندارند كاري دل افگارها » كه با ابيات چهارم و پنجم حدودي ارتباط معنايي دارد .

3- باران شادي (‹ شاباش › استعاره از « قطره ي باران » است ) . 

4- زيرا آينده نيز مانند گذشته ناپايدار است و خواب و خيالي بيش نيست .

5- « به خون خود آغشته و رفته اند // چه گل هاي رنگين به جوبارها » و همچنين با بيت ششم كه « چه فرهادها مرده در كوه ها // چه حلّاج ها رفته بر بادها » مي -باشد ، ارتباط معنايي دارد .

6- واژه ي « حلّاج » عربي است . در واژه ي « برقصد » نيز ، تكواژ « رقص » عربي است .

67

1- هي نگوييد « من » ، اين « من » شيطان است .

2- بين « نقص و كمال » / « عيب و جمال » / « خويش و غير » ، تضاد وجود دارد.

70

1- « غم » در مصراع اوّل اندوه و ماتم اين جهاني ( با بار معنايي منفي ) و در مصراع چهارم غم عشق ( با بار معنايي مثبت ) يا غم فراق است كه حاصل آگاهي و مايه –ي شادكامي و سرمستي است .

2- زخم رزمنده را را به نشان و مدال تشبيه كرده است ، « زخم و نشان » هر دو بر سينه نشانده مي شوند . و هر دو مايه ي سرافرازي است . ( با زخم نشان گرفتن : كنايه از مبارزه اي افتخار آميز است .) نشان ايهام تناسب دارد / بين « زخم و نشان» تناسب و جود دارد .

75

1-صفات انسان پر گو : ( آكنده گوش است ) – ( به نصايح ديگران توجّه نمي كند ) – ( نسنجيده سخن مي گويد ) – ( رازدار نيست ) .                    

   صفات انسان كم گو : ( رازداري ) –  ( نصيحت شنو بودن ) – (سنجيده سخن گفتن)

2-صدف ، كوه

3- « نبايد سخن گفت ناساخته // نشايد بريدن نينداخته »

4- حذر كن ز نادان ده مرده گوي // چو دانا يكي گوي و پرورده گوي

     كم آواز هرگز نبيني خجل // جوي مشك بهتر كه يك توده گل

5- به نصيحت و توصيه ي خير خواهانه ي ديگران توجّه نمي كند و سخن كسي را نمي شنود .

6- از آن نوع شعر تعليمي كه موضوع آن خير و نيكي است ( حوزه ي اخلاق ) .

7- شعر تعليمي دوران گذشته بيشتر شامل سروده هايي در زمينه ي اخلاقي و مذهبي و عرفاني بوده است ولي از انقلاب مشروطه به بعد ، مسائل سياسي و اجتماعي و    روان شناسي نيز وارد شعر تعليمي جديد مي شود .

79

1- * وقعات غرايب كه خاص ، او را بود : رويدادهاي شگفت انگيزي وجود داشت كه فقط براي او رخ مي داد ( از اوسر مي زد) .

* خط جنيد بايد : حكم و فتواي جنيد لازم است .

* زبان دراز كردند : اعتراض و سرزنش كردند .

2- مصلحت انديشي و عافيت طلبي و عاقبت نگري قشيري را بيان مي كند .

3- بعد از آنكه خليفه تاييد جنيد را براي به دار آويختن « حلّاج » لازم شمرد ، او دستار و دراعه پوشيد و به مدرسه رفت و در جواب فتواي خليفه نوشت : حلّاج بر ظاهر حال ، كشتني است . به اين ترتيب پيش بيني حلّاج راست از آب بيرون آمد و هنگام تاييد حكم جنيد در لباس متشرعان رياكار بود .

4- در آمد به صورت اهل شريعت تا در لباس اهل تصوّف و طريقت ، حكم قتل منصور را تاييد نكرده باشد .

5- زيرا شبلي از حقيقت سخنان حلّاج آگاه بود و براي موافقت و همراهي با مردم گلي به طرف او پرتاب كرد و حلّاج از او كه مي دانست ، توقع نداشت .

6- زيرا مريدانش نسبت به او فقط گمان نيكو داشتند ( مقلّد او بودند ) و « گمان نيكو داشتن به كسي » از « فروع دين » است در حاليكه منكران او به « توحيد و شريعت » كه از « اصول دين » است معتقد بودند و براي يك اصل ديني قيام كرده بودند آن هم اصل توحيد .

 7- زينت بخش چهره مردان خدا ، خون و شهادت آنها است ( آبروي آنها در گروِ شهادت آنها است ) .

9- وقعات غرايب – كارهاي عجايب

82

1-فساد اجتماعي حاكم بر جامعه ( چنين راه ناهمواري سسب مي شود همه افتان و خيزان بروند )

2- پديده رشوه خواري

3- كمّيّت و اندازه اهمّيّت ندارد . آنچه مهم است ، نفس عمل است . « بدي و حرام » چه كم باشد چه زياد ، بد است ، حرام است .


 

خودآزمايی پيش دانشگاهی۲

ترم دوم

88

1- مقصود از « اسب سياه » و « لؤلؤ تر » به ترتيب « ابربهاري » و « باران » است .

2- ابر بهاري را به اسبي سركش تشبيه كرده است كه از ضربه هاي سم اش بر صفحه – ي  آسمان ، باران همچون مرواريد مي بارد .

3- « مشك سياه » در شعر منوچهري استعاره از « سياهي گوش كبك » و سياهي داخل گلبرگ لاله ، « داغ لاله » است . در « ثمين » نيز استعاره از « قطرات باران و شبنم » است كه بر گلبرگ هاي لاله مي نشيند .

4- « خرگه » خيمه ي باشكوه و منفرد شاه و « خيمه » محل اسكان سربازان است ، چون لاله بلندتر از سبزه ها است و شكوه و جلوه ي آن بيشتر و تعداد آن كمتر است و سبزه ها به تعداد بي شمار لاله ها را احاطه كرده اند . لاله را شاهي در ميان خيل سربازان انگاشته است .

5- مسمّط

6- گويي بطّ سفيد : تخيّلي / مست و هشيار : نمادين – تخيّلي / راه بي نهايت : نمادين – تخيّلي / شب كوير : نمادين – تخيّلي – واقعي / سپيده ي آشنا : واقعي – تخيّلي

7- وقتي به آموخته ها و اطّلاعات خود تكيه نكند و به تجربه هاي عاطفي و برقراري ارتباط با دنياي برون بپردازد . صيقل دادن و شفّاف ساختن روح و انديشه شرط آفرينش آثار ماندگار است .

 

92

1-« سيم » : برف و « كمربند آهنين » : سياهي دامنه و بخش مياني كوه مي باسند كه هر دو استعاره مي باشند .

2- بلندي و رفعت دماوند كه به صورت حسن تعليلي شاعرانه بيان شده است

              ( حسن تعليل : ارئه ي بياني شاعرانه براي امور واقعي )

3- زيرا « مشت » صفت انسان بر پا خواسته و معترض است . حال آنكه دماوند خاموش است و قلبي منجمد دارد .

4- زيرا مي خواهد « از دم ستوران و اين مردم نحس ديو مانند وارهد » و از مصاحبت و همنشيني با مردم ديو سيرت بيزار است .

5- « ورم » استعاره از « برآمدگي كوه دماوند » است كه شاعر آن را نتيجه ي آماس دل منجمد و دردمند زمين مي داند . « كافور » استعاره از « برف » براي التيام و كاهش ورم مي باشد .

6- لب دوختن آزاديخواهان در دوره ي قاجاري و اختناق و استبداد حاكم بر جامعه .

7- شاعر يا هر انسان آزاديخواه ديگر كه جانش در آتش مبارزه سوخته است .

8- دماوند نماد آزاديخواهان ، دردمندان و روشنفكراني است كه انزوا و سكوت اختيار كرده اند ، اگرچه آتش آزاديخواهي در دل و جانشان شعله ور است ( خود شاعر نيز مي تواند باشد ) .

9- ابيات 4و5 / 6و7

94

1-چون توصيف او از نوع توصيفات واقعي است ، تصويري دقيق از معماري ، جغرافياي طبيعي و زيستي ، وضعيت اقتصادي و نظامي و جمعيتي ارائه داده است .

2- توصيف واقعي

3- -« روي از سوي جنوب » : به سمت جنوب ، به طرف نواحي جنوب

- « سه جانب آن با آب دريا است » : از سه طرف آب دريا آن را احاطه كرده است ( شبه جزيره ) .

4-در حومه ي شهر طرابلس ( آن سوي حصار و باروي شهر ) خانه اي جز دو يا سه استراحتگاه ( كاروان سرا ) وجود ندارد .

5- « مشهد » اسم مكان است . از مصدر شهادت به معني « مكان حاضر آمدن مردم » ، « شهادت گاه » و « مقبره ي شهيدان » است . در اين درس به اماكني اطلاق شده كه در اطراف مقابر متبرّكه ساخته شده و محل استراحتگاه مسافران بوده است . (كاروانسرا)

6- دقّت ، تيز بيني كه ناشي از مشاهده ي دقيق است و در مجموع ارئه ي توصيفي دقيق و گويا همراه با بيان اطّلاعات واقعي ، بيان صادقانه و بي پيرايه نثر ساده و مرسل است .

7- « آدينه » كه به معني « جمعه » است . چون در اين مساجد روز جمعه نماز جماعت برپاي مي داشتند .

1- خندق

2- نايژه : لوله / پاژه : ديواره – پاشويه

99

1-« صفات مثبت » : بي باك ، صبور ، قهرمان ، فروتن ، بي چشم داشت نوزش ، بي نياز از آب و . . .

     « صفات منفي » : بي برگ و بار ، بي بهره از شوق و شور جوانه زدن و شكفتن ،   بي ثمر ، بي گل و . . .

2- بيد

3- خيال

4- كشور سبز آرزوها ، چشمه ي موّاج و زلال نوازش ها ، اميدها و انتظار ، سرزمين نجات . . . ( پراگراف اوّل صفحه ي 97 )

5- حضرت علي (ع) – سر در چاه فرو بردن و گريستن ايشان و نيز ناله هايشان در نخلستان هاي كوفه .

6- حصار عبوس غربت – پراونه ي شوق – كاسه ي فهم هاي پليد – لبخند نوازش – مشت خونين بي تاب قلب – باران غيبي سكوت – دامن حرير الهه ي عشق .

7-« مزرع سبزفلك ديدم و داس مه نو // يادم از كِشته ي خويش آمد وهنگام درو »       ( حافظ )

9-مهتاب

10- زندگي شهري را زشت و پلشت و پريشان كه نظمي عاقلانه آن را از عواطف و احساسات تهي كرده است . رندگي روستايي كه شاعرانه و پاك و معصومانه است . و ادراك مصلحت بين عقلي در آن راه ندارد .

11- شب ها به مهتاب روشن است و يا به قطره هاي درشت باران ، ستاره ، مصابيح آسمان .

103

1-شاعري در نزديكي تو است كه چنگي ساده تر از ارغنون تو دارد . آواي سبك و لطيف تو زودتر از نيايش من به سوي آسماني كه در انتظار آن است بالا مي رود .

2- الف) اختر شب از كنار كوهساران سر خم مي كند تا صداي تو را بشنود .

ب) صداي تو ، صداي درّه اي است كه در سايه خفته است .

ج) ناله هاي پر هوسي كه از زبان شاخه شنيده مي شود .

3- تركيب موزوني از دلپذيرترين صداهاي طبيعت و مبهم ترين آه هاي آسمان ها

4- تصنيف « مرغ سحر ناله سر كن // داغ مرا تازه تر كن » از ملك الشعراي بهار.

5- آسمان - اختر شب – نيزار – امواج – چشمه سار – جنگل – كوهسار – ساحل

6-صداي شيرين ( صداي شنيدني ، شيرين ، چشيدني ) – آواي سبك ( آواي شنيدني ، سبك لمس كردن ) – زمزمه سوزان ( شنوايي ، لامسه ) – دم لطيف ( شنوايي ، لامسه )

107

1- تابستان ها مي آيند ، چند تا خر دارند و دو برابر آن سنگ ، زن هاشان به خوشه چيني و گدايي ، مردهاشان به آهنگري مشغولند ( صفحه ي . . . )

2-  از خودشان هم طبيب دارند ، هم ماما و هم مستجاب الدّعوه از مازندران قو        مي آوردند و برنج و زغال از ساوجبلاغ ، قند و توتون و پارچه .

3- آبريزان : افرازان

4- پوشاندن سقف خانه ها با تير و ساختن ديوارها از سنگ و چينه و خشت و گل سفيد . گچ كاري امامزاده بكاربردن توفال در سقف خانه .

5-  عبارت وصفي است . نوع آن صفت بيانيِ مركّب و نقش آن مسند است .

115

1- تا به طور غير مستقيم به شيخ بوعبدالله باكو بفهماند جايگاه افراد متكبّر و خودبين ، دوزخ است .

2- تمام حكايت هاي اسرارالتّوحيد بطور عام مصداق چنين شيوه اي هستند ، امّا بطور خاص در حكايت هاي « غرور شكني » ( سطر سوم حكايت ) و « پاكبازي »     ( عكس العمل شيخ در مقابل جمله ي امير مقامران ) به اين موضوع اشاره دارد .

3-هر چه نگاه كردم ، هيچ كس را بدتر از خود نديدم ( در حكايت انسان راستين ) .

4-- « به قول مردمان خطّي به وي فرو نتوان كشيد .»

5-- « انسان راستين »

6--  با بياني غير مستقيم و تمثيلي از طريق جملاتي كوتاه و موثّر آنان را تربيت    مي كردند .

7--  بهتراست خود را گناهكار بدانم .

8-  فرود آمد – فرو مي راند – باز كنيم – برخيزد – درآمد – فرو نتوان كشيد

9--  شيخ بوعبدالله بشكست / با خويش رسيد / او را تصديق كرد / گفت : به راست باختن و پاك باختن / . . .

10- ريختن خاكستر بر سر پيامبر (ص) به وسيله ي زني از ياران ابولهب

122

1- فروتن ، ساده و شكيبا

2- چون همه چيز را در حال تغيير مي ديد  از هيچ پيشامد جالبي زياده اظهار شادماني نمي كرد و از هيچ حادثه ي سوئي نيز به شِكوِه در نمي آمد .

3- اگر انسان نمي تواند در اوج افلاك و آفاق معنويّت پرواز كند ، لااقل از فروافتادن در دام ماديّات و روزمرّه گيها بپرهيزد ( كار ما نيست شناسايي راز گل سرخ // كار ما شايد اين است / كه در افسوس گل سرخ شناور باشيم ) .

4- من دنيا را از شما دريغ نمي دارم بلكه شما را از دنيا دريغ مي دارم ( دنيا را ناكام از تسلّط بر نفس آنها مي كند ) .

5- جنگ هاي صليبي و حمله ي مغول به ايران

6- جنگيدن براي بوجود آوردن امكان زيستن ( به شيوه اي از زندگي حيوانات كه جزو قوانين جنگل است و ضعيفان را پايمال قدرت زورمندان مي كند ) .

7- بينش مندي ( بصيرت و معرفت باطني از امور ) ، زيرا در نظر او دانشمندي ( علم حصولي يا اكتسابي يا ظاهري يا دنيايي ) نوعي دانايي است كه هيچگاه نمي تواند به عمق و ژرفاي مبهمات زندگي راه يابد ، زيرا درك معمّاي هستي در نظر عرفا نيازمند آن است كه « پشت دانايي اردو بزنند » و از طريق كشف و بهبود و اشراق ( ماوراي علم و عقل ) حقيقت هستي را جستجو كنند .

8- هر گونه اهانت و ايذا را با خونسردي و كم زني مقابله مي كرد ( آخرين پراگراف صفحه ي 127 چاپ 81  است كه ( اين پراگراف در چاپ 83 حذف شده ) دانشمندي زمينه ساز غرور مي شود و محدوديّت ايجاد مي كند ) .

9- زيرا گاندي هم مثل مولانا منادي سلم ( صلح ) و دوستي بود و از زندگي فقط به قدر ضرورت ، خود را بهره مند مي كرد و بيش از قدر ضرورت را موجب دور افتادن از خط سير روحاني خويش مي يافت .

10-نه آيا بايد شكر كني كه باز تو راكبي و او مركوب 

11-وارستگي – رهايي از تعلّقات مادّّي

12- كتاب « پلّه پلّه تا ملاقات خدا » روايت داستان گونه اي است از زندگي مولانا كه به قول دكتر زرّين كوب به اشعار ناسروده ي مولانا يعني زندگي و سير سلوك آدمي مي پردازد و درك عميق اشعار سروده شده ي او را ممكن مي سازد . انتخاب معادل هاي دقيق براي كلمات عربي از ويژگي هاي زباني كتاب است ; ( خاك نهادي : تواضع ) ( دل نهادگي : تعلّق خاطر ) .

 

127

1- منظور نويسنده پذيرش بي چون و چراي مشيّت الهي است و پذيرفتن اين نكته كه « هر چه پروردگار براي بنده بخواهد بهترين است .» اين حالت توكّل و تسليم موجب آرامش روحي و كاهش دل نگراني ها مي شود و به شخص مقاومت و استحكام روحي مي بخشد .

2- نويسنده عالم افسانه ها را پررنگ و نگار و پرّان و نرم مي داند .

3- تشرّع و عرفان / عشق و زندگي عملي / شوريدگي و عقل / همدم كودك و دستگير پير .

4- سخن سعدي به همه شبيه است و به هيچ كس شبيه نيست ، در زبان فارسي احدي تنوانسته است مانند او حرف بزند و در عين حال نظير حرف زدن او را هر روز در كوچه و بازار مي شنويم .

5- ر.ك به حكايت دهم ار باب چهارم بوستان ، مفهوم كلّي حكايت آن است كه نبايد با فرومايگان مقابله به مثل كرد . اگر جاهلان همچون سگ ، با دندان         بي خردي خود وجود خردمندان را آزرده كنند ، خردمند چاره اي جز سكوت ندارد ، همانگونه كه سنگي بي ارزش مي تواند گوهر گرانبها را بشكند .

6-  نوعي حركت ميان يورتمه و قدم زدن ( حركتي است كه با خم كردن پشت همراه است و به راه رفتن شتر مي ماند ) .

7-  زيرا دامنه ي كلام سعدي به قدر كافي وسعت دارد و ناآگاهي از مفهوم يك لغت يا نفهميدن معناي يك بيت مجموعه ي اثر را نا مفهوم نمي كند . هميشه قرائن و نشانه هايي براي درك مفاهيم دشوار در ساير ابيات وجود دارد .

8- نويسنده با فروتني اعتراف مي كند كه قدم در ميداني نهاده كه سعدي يكّه تاز آن است . خود را همچون بيماري مي پندارد كه كه به مرض استسقا ( سيري ناپذيري از آب ) دچار است و كلام سعدي همچون آبي عطش او را فرو مي نشاند و مي گويد كه ميدان براي فعّاليّت نوشتن باز بود . من هم بسيار مايل به نوشتن بودم پس چون همه ي امكانات فراهم بود به اين كار دست زدم .

131

1- فرقه ي نقشبنديّه يكي از سلسله هاي صوفيه شامل پيروان خواجه محمّد نقشبند كه پيرواني در هندوچين ، تركستان ، تركيه و جاوه ، در ايران در كردستان و نيز عراق دارد . كتاب « رشحات عين الحيات » تاليف علي ابن حسين واعظ كاشاني درباره ي اين فرقه و آداب و طريقت ايشان است ( فرهنگ معين – جلد ششم ) . اين سلسله نَسَب خود را به معروف كرخه ( عارف قرن سوم و چهارم ) از شاگردان امام رضا(ع) مي رسانند . آنان اهل سنّت هستند ولي به اهل بيب پيامبر (ص) و ائمّه ارادت خواص دارند . اين سلسله از صوفيان محتاط اند و به شريعت نزديك اند يعني سماع به جا نمي آورند ولي صوفيان سماع كار را هم كافر نمي دانند جامي از برجستگان اين فرقه بود .

2- به دليل تولّد در خرجرد جام و اِرادتي كه به شيخ احمد جامي داشت .

3- هر چه در نوشتن حروف رنج ببري بيهوده است ، باد تند آن را به سرعت پاك    مي كند و از صفحه ي ريگ محو مي كند .

4- مي گفت براي تسلّي خاطر خود مي نويسد و از نام ليلي ياد مي كند و با اين نام دل خود را آرامش مي دهد .

5- نام ليلي كه سبب اعتلاي وجود او شده است .

6- بيان اين آموزش معتبر عرفاني كه : جان مايه ي حيات آدمي ، عشق است و بي عشق ، آدمي همچون حيوان مي شود . « حيات از عشق مي شناس و ممات ،      بي عشق مي ياب ، سوداي عشق از زيركي جهان بهتر ارزد » ، « عين القضاه همداني » 

7- ياد معشوق موجب تسلّي خاطر و رفعت و بلندي عاشق مي شود . اگر وصال ناممكن است يادآوري خاطره و نام معشوق ميسّر است .

8- « خر » در تركيب « خرگمشده » در معناي حقيقي خود يعني ،« حيوان باربر» بكار رفته و در مصراع دوم معناي غير حقيقي دارد زيرا استعاره از مردي است كه از موهبت عشق بي بهره است .

137

1- لباس راسته ( لباس دراز و بي چين ) و بر روي آن عبايي مي پوشيد ، يك چشمش كمي پيچيدگي داشت ( پاراگراف آخر صفحه ي 133 ) .

2-  سبب ادامه ي شيوه ي او در خطّاطي بوسيله خوشنويسان پس از كلهر شد .

2- بيان ساده و روان و جذّاب / به كار بردن جملات كوتاه ( ايجاز ) / توصيف دقيق جزئيّات و وضع ظاهري و حالات شخصي افراد / استفاده از زبان عاميانه . . .

3- هنگام توصيف لباس ميرزا زضا كلهر / توضيح درباره ي شيوه تراشيدان قلم   بوسيله ي كلهر / توصيف حالات فيزيكي ميرزا هنگام خطّاطي ( نفسه زدن ) .

4- خش خش ، چِك چِك ، تق تق ، وِز وِز ، جَر جَر . . . ( « نام آوا » يا « اسم صوت » كه با اصطلاح دستوري « صوت » متفاوت است ) .

5- يك كلمه را بدون برداشتن قلم و ايجاد مكث و فاصله ، از ابتدا تا انتها مي نوشت  ( درواقع حروف يك كلمه را بدون قطع و ايجاد فاصله مي نوشت ) .

6- ( سر هم رفته : روي هم رفته ، در مجموع ) / ( از كار درآودن : تمام كردن به پايان رساندن ) / ( سروا زدن : سرباز زدن ، خودداري )

7- در مجموع ميرزا رضا كلهر مردي اهل سياست معرفي شده كه گاهي بدون پرده پوشي از رفتار حكومت انتقاد مي كرده است . ( پراگراف آخر صفحه ي 136 )

8- ميرزا عبّاس خان ( قوام الدّوله ) ، ميرزا محمد حسين فروغي ( ذكاء الملك ) ، ميرزا زين العابدين شريف قزويني ، سيّد محمود ( صدرالكتاب ) ، ميرزا حسن خان مشير الملك ( مشيرالدّوله ) . . .

9- ( حبس كردن نفس : نفس نكشيدن در مدّت طولاني ) / ( نفسه زدن : بازدم طولاني و كشيده پس از حبس نفس ) .

10- خبر تلخ – صداي لطيف – خنده ي شيرين – قيافه ي با نمك – شعر شيرين – كلام و سخن روشن – فرياد تلخ – جيغ بنفش . . .

بوي دهن تو از چمن مي شنوم / از صداي سخن عشق نديدم خوش تر / مثل اين است كه شب نمناك است .

ببين چه مي گويم / حرفهايم مثل يك تكّه چمن روشن بود / از اين شعر تر شيرين زشاهنشه عجب دارم .

11- خط تحريري همان خط شكسته ي نستعليق است .

   149

1- سفارش خليفه به احمد اين بود كه : اقدام به آزادي بودلَف كند ولي نامي از نياورد و چه كم و چه زياد پيغامي از خليفه به افشين ندهد .

2- با چشمان بسته ، شلواري بر تن ، بر فرشي چرمي نشسته و جلّاد نيز با شمشير برهنه بر بالاي سرش ايستاده .

3- انتظلر داشت او را با آوردن عذري بازگردانند . درحاليكه آنان بنابر عادت ديرينه به پيشواز او آمده ، وي را به درون خانه راه داده بودند .

4- زيرا مي دانست او به شفاعت و به منظور نجات دوست خود ، بودلَف ، آنجا آمده است .

5-  بخاطر اصرار بيش از حد افشين و نيز منزلتي كه او نزد خليفه يافته بود « در نتيجه   خدمات افشين و برانداختن بابك خرّم دين » .

6- « هركسي آن كند كه از اصل و گوهر وي سزد . »

7- مي گويد : « يا اميرالمؤمنين خون مسلماني ريختن نپسنديدم و مرا مزد باشد و ايزد تعالي بدين ، دروغم نگيرد و چند آيت قرآن و اخبار پيغامبر(ص) بياورده » .

8- بيان صريح و دقيق – رعايت ترتيب و توالي اركان جمله – آوردن جملات كوتاه  ( ايجاز ) و نيز جملات طولاني ( بنابرضرورت ) – توصيفات زيبا و دقيق .

9- احمد بن دؤاد قاضي ( شخصيت اصلي ) و اسماعيل بن شهاب ، راوي است .

157

1-داشتن عينك / كراوات ، تعليمي . . .

2- داستان به روايت اوّل شخص مفرد نوشته شده و راوي آن دانش آموزي كلاس پنجم ابتدايي و در واقع رسول پرويزي است / زمان حدود سالهاي 1311 ( پرويزي متولد سال 1300 و متوفّي به سال 1356 است .) مكان شيراز- محل تولد نويسنده بوشهر است .

3- باد دقّت عينك را از جعبه بيرون آورد و آن را به چشمش گذاشت ، دسته ي سيمي را به پشت گوش راست گذاشت و نخ قند . . .

4- لحظه اي كه نخستين بار ، راوي ، عينك بر چشم مي گذارد و چيزهايي را مي بيند كه پيش از آن نديده بوده است .

5-به كار بردن جملات بلند / توصيف دقيق جزئيّات / استفاده از گويش عاميانه / نثر ساده و شكسته

6- الف: ( سن و سال ) // ب: ( صحنه ي تئاتر ) // ج: ( نوعي حشره ي آفت زاي گياهي)

7- مي خواستي زودتر بگي ( بگويي ) / مگه ( مگر ) اينجا دسته ي هفت صندوقي آوردن ( آورده اند )

8-  منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه بوسيله ي ابزارهايي از قبيل عينك ، تلسكوپ و غيره قدرت بينايي آن افزايش يافته و در اين درس منظور از « چشم مسلّح » چشمي است كه داراي عينك است .

 

163

1-از زبان اوّل شخص مفرد ( كودك دبستاني / احتمالا خود نويسنده )

2- حفظ زبان ملّي

3- اهمّيّت حفظ زبان ملّي و حكم دشمن را كه از اين پس هيچ كس نبايد به زبان ملّي خود شخن بگويد .و بنويسد ( اجبار مردم به سخن گفتن به زبان بيگانه ) .

4- وطن پرستي / مبارزه با دشمن

5- نوشتن جمله ي « زنده باد ميهن » به وسيله ي معلّم .

6- هنگامي كه وسيله ي وحدت ملّي در برابر تهاجم بيگانگان باشد .

7- آگاهي از اينكه معلّم ، فردا آنها را ترك خواهد و ديگر كسي نيست كه زبان ملّي و ميهني آنها را تدريس كند .

8-  هنگامي كه بدون اطّلاع كسي ، قصد انجام كاري درباره ي او داشته باشند ( در غياب كسي براي او نقشه اي طرّاحي كرده باشند ) .

169

1- علوم مختلف ملل مشهور و آثار علماي طراز اوّل قديم در دسترس علماي اسلامي قرار گرفت و مسلمانان از راه مطالعه و تحقيق در آن كتب با اين علوم آشنا شدند و آنها را با همديگر درآميختند .

2- شاگردان ايراني دارالفنون كه دست به ترجمه ي كتابهايي زدند كه معلّمان اروپايي اين مدرسه ، آنها را در اختيار آنان قرار داده بودند .

3- تاثير در ساخت فرهنگي فرد و جامعه ( بيدار كردن مردم ) / غني ساختن گنجينه  واژگان زبان فارسي / پويا تر كردن نثر فارسي / رواج دادن ساده نويسي / رهانيدن شعر فارسي از حالت يكنواختي گذشته / جهت بخشيدن به كار نويسندگي و شاعري / رواج علوم و روش هاي تحقيق .

4- هيچ بخشي از « صوت و معناي » اثر اصلي از بين نرود / سبك مؤلّف حفظ شود / پيام او تحريف نگردد .

5- در ترجمه ي ارتباطي ( آزاد ) توجّه مترجم ، بيشتر به گيرنده ي پيام ( خواننده ) است ، يعني سبك مولّف ( ساختهاي صوري ) حفظ نمي شود و از محتواي اثر او نيز بخش هاي ناآشنا حذف مي شود .. درحاليكه در ترجمه معنايي ( تحت الّفظي ) مترجم بيشتر به فرستنده پيام ( نويسنده ) مي انديشد و پيوسته مي كوشد تا حد امكان ساختهاي زبان مبداء را وارد زبان مقصد كند . بنابراين ترجمه ارتباطي بر خلاف ترجمه ي معنايي ، راحت تر خوانده مي شود .

6-  ترجمه ي آزاد از اشعار « مارگوت بيگل » : ( مي خواهم آب شوم / در گستره ي افق / آنجا كه دريا به آخر مي رسد / و آسمان آغاز مي شود / مي خواهم با هر آنچه مرا در برگرفته يكي شوم / حس مي كنم و مي دانم / دست مي يابم و مي ترسم / باور مي كنم و اميدوارم كه هيچ چيز با آن به عِناد بر نخيزد ‹ ترجمه : الف بامداد › )

7- شاهنامه به زبان هاي عربي ، روسي ، انگليسي ، فرانسوي و ايتاليايي / رباعيات خيام به اكثر زبان ها ترجمه شده كه معروف ترين آنها ترجمه ي « فيتز جرالد » به زبان انگيسي است / ديوان حافظ به زبان هاي آلماني ، انگليسي ، روسي . . .

172

1- وحدت دشمنان در باطل خود و تفرقه ي مسلمين در حق خود .

2- سرپيچي از جهاد به بهانه ي سردي يا گرمي هوا ( صفحه 171 – پراگراف دوم : اگر در تابستان شما را بخوانم ، مي گوييد هوا سخت گرم است . . . )

3- با طرح مسائل فرعي اوضاع را پيچيده و دشوارتر مي كنيد .

4- مرجع ضمير « ش » در جمله ي قبل آمده است : « آن را كه فرمان نبرند »       « فرمانده = امام علي (ع) »

5- مفعول است ( كشته و خسته اي برجاي ننهاده . . . )

6-  ( اي نه مردان به صورت مرد ، اي كم خردان ناز پرورد ) / ( چه جاي ملامت است كه در ديده ي من شايسته ي كرامت است )

7-  آنكه از غم چنين شكست خفّت باري بميرد .

8-  تفرقه و خوارمايگي و شانه خالي كردن از زير بار مسؤليّت جهاد .

9-  به خدا سوگند با مردمي در آستانه ي خانه اشان نكوشيدند ، جز آنكه جامه ي خواري بر آنان پوشيدند .

175

1-حجاب ظلمت از آن بست آب خِضر كه گشت

                                                   ز شعر حافظ و آن طبع همچمن آب ، خجل

    آبي كه خِضر حيات از او يافت // در ميكده جو كه جام دارد

                         ( ر.ك صفحه 263 حافظ نامه خرّمشاهي )

2-همچنان كه جرقّه اي براي آتش زدن و سوختن شهر امپراطوران كافي است ، گفته شور انگيز تو نيز اين شاعر آلماني را در تب و تاب افكنده است .

3- هيچكدام را نمي توان پوشيده و پنهان نگاه داشت .

4-  سطر پنجم صفحه ي 175 ( بخش تقليد ) حافظ خويش را با تو برابر نهادن جز نشان ديوانگي نيست . . .

5-  دلارام در بر دلارام جوي // لب از تشنگي خشك برطرف جوي

     آتش است اين بانگ ناي نيست باد // هر كه اين آتش ندارد نيست باد

183

1- مهتاب – شب تاب – سحر – صبح – خار – گل – آب

2- آرزوهاي بر باد رفته – غم حاصل از غفلت مردم – پاي مجروح و آبله گون

3- نه تنها دري به روي او گشوده نمي شود بلكه ويراني خانه ها نيز در نظر او آشكارتر مي شود . رنج حاصل از غفلت مردم و نابساماني جامعه او را نا اميدتر    مي كند . / ( اوضاع نابسامان اجتماعي) مي تواند منظور نويسنده باشد .

4- مردي كه با خستگي روحي و جسمي با كوله باري بر دوش مردم دهكده ايستاده و روايت اندوهناكش را تكرار مي كند .

5-  نازك آراي تن / پاي آبله / قوم به جان باخته / مبارك دم / خفته ي چند

6- نگران با من ، استاده سحر / صبح مي خواهد از من

7- « دست ساييدن » كنايه از جستجو براي چيزي ( جستجوي كورمال كورمال ) /  « پاي آبله ماندن » كنايه از رنجور شدن و ناتوان شدن .

194

1- داستان هاي شاهنامه

2- شاهنامه ( وشعر خود را ) را وسيله ي سنجشن مهر و كينه و روايت درد مي داند و نوشته هاي ديگران را بي عيار و بي ارزش و خالي و بدون درون مايه مي داند .

3- بي شرمي لازم براي كندن چنان چاهي را بيان مي كند . بي شرمي كندن چاه مثل عمقش بي انتها و ناباورانه است . 

4- عميق و پهناور و با نيزه هايي كه بر ديواره و كف آن تعبيه شده بود .

5- « كليد » استعاره از لبخند رستم / « مرواريد » استعاره از دندان هاي او

6-  آتشين پيغام / سكوت ساكت و گيرا / پاك آيين / خيس خون داغ / خروش چشم / چاهسار گوش / ناي بي همتا . . .

7- جنگ با شير بيشه / تشنگي / جنگ با اژدها / رويارويي با جادوگر / گرفتار كردن « اولاد » ديو / رويارويي با « ارژنگ » ديو / نبرد با « ديو سپيد »

201

1-در هر دو شعر سرتاسر طبيعت جلوه و آييه ي وجود خداست ( در شعير آب را گِل نكنيم : پس از توصيف روستايي آرماني مي گويد : « بي گمان پاي چپرهاشان جا پاي خداست » و خدايي كه در اين نزديكي است لاي اين شب بو ها  . . . )

2- از مصراع « من نمي دانم » تا مصراع « چشم ها را بايد شست ، جور ديگر بايد ديد» .

3- آب ، گِل ، روشني كه ساير عناصر شعر به نوعي با آنها در ارتباط اند ( آب و گِل: درخت ، سرو ، علف ، چشمه ، موج ) ( روشني : آسمان ، نور ، خورشيد ) ساير كلمات و عناصر مهم اين شعر عبارتند از : شقايق ، گل سرخ ، دانايي ، نيلوفر… 

4- واقعي ( اهل كاشانم ) / خيالي ( هيجان ها را پرواز دهيم ) / نمادي ( ميان گل نيلوفر و قرن پي آواز حقيقت بدويم )

5- از مصراع « دست در جذبه ي يك برگ بشوييم و سر خوان برويم / صبح ها وقتي خورشيد در مي آيد متولّد بشويم » تا آخر شعر .

6- « گاه گاهي قفسي مي سازم . . . » تا « خوب مي دانم ، حوض نقّاشي من بي ماهي»

7- ( تكّه نان ) ، ( سر سوزن )

8- چپلين در قيام عصر جديد

9- همه ي آنها را جلوه اي از وجود خدا و مرتبط با انسان مي داند / شب بو نماد كوتاهي ، كاج نماد بلندي

10- از مصراع « من نمازم را وقتي مي خوانم » تا مصراع « پي قد قامت موج »

203

1- ترسيم فضاي عاطفي و صميمانه / تشبيهات و استعارات زيبا / ساختمان به هم پيوسته ي شعر / صورت هاي خيالي متنوّع

2- « خنده ي شمع » – « جلوه كردن بخت » در بيت پنجم / « چشم ناله » و « روي شكوه » در بيت سوم

3- يعني سپيدي بخت فقط در موهاي من هنگام پيري جلوه كرد . تنها سپيدي بختم همين موهاي سفيدم بود .

4- بخاطر ناچيزي و در عين حال سرعت گرد و اين كه گرد هيچ گاه به سوار      نمي رسد.

5- زيرا معشوق بي وفا و جفا كار است و عاشق از همه ي جهان تنها عشق را برگزيده است .

6- در بيت نهم ( رنگ : لون – بز كوهي ) بعضي گفته اند « كشيدم » به معني حمل كردن – تحمّل نمودن / « دوش » به معني ديشب – كتف و شانه

7- بيت پنجم :

چو شمع خنده نكردي مگر به روز سياهم // چو بخت جلوه نكردي مگر ز موي سپيدم

205

1-شرايط نا مساعد اجتمايي و سياسي مانع بروز خصلت هاي نيك مردم بود . مردم نمي توانستند عشق خود را به ايشان ابراز كنند .

2- آب – دريا / شب – فردا / بهار – علف

3- مي تواند استعاره از وطن استبداد زده ي قبل از انقلاب اسلامي باشد .

4- خيالي – نمادي
+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم مهر 1390ساعت 23:49  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات امتحان نهايي درس : آرايه‌هاي ادبي

سوالات امتحان نهايي درس : آرايه‌هاي ادبي

رشته : ادبيات و علوم انساني

 1 - اگر ابيات زير ابيات نخستين شعري ده بيتي باشند ، نام قالب اين شعر چيست ؟

 چون است حال بستان اي باد نو بهاري                          كز بلبلان بر آمد ، فرياد بي قراري

اي گنج نوشدارو ، با خستگان نگه كن               مرهم به دست و ما را ، مجروح مي‌ گذاري 25/0

 2- هر يك از اشعار زير در چه قالبي سروده شده است ؟

 الف) دلم بي وصل تو شادي مبيناد                     به غير از محنت آزادي مبيناد

 خراب آباد دل بي مقدم تو                                          الهي هرگز آبادي مبيناد

ب) وقت است كه بر در آشنايي بزنيم                    تا بر گل و سبزه تكيه جايي بزنيم

 زان پيش كه دست و پا فرو بندد مرگ                     آخر كم از آن كه دست و پايي بزنيم 5/0

3- اساسي ترين عامل پيدايي شعر چيست ؟ 25/0

4- از ميان كلمات سرو ،‌ وقت و كاج كدام يك داراي مصوت بلند است ؟ 25/0

 5- جمله‌ي زير را با كلمه‌اي مناسب كامل كنيد : شكلي كه قافيه به شعر مي‌بخشد . . . . . . . . . . . نام دارد .

 6 - در بيت زير هر يك از كلمات مشخص شده ، كدام يك از اركان تشبيه هستند ؟ تو هم چون صبحي و من شمع خلوت سحرم تبسمي كن و جان بين كه چون همي سپرم 5/0

7- استعاره‌هاي زير را به « تشبيه » تبديل كنيد :

1) باد نفس نفس مي زد و دور مي شد .       2) گل مي‌خنديد . 5/0

8 - در مصراع زير تشبيه را بيابيد و مشخص كنيد كه مفرد است يا مركب ؟              صلاي يوسف گل شد جهان گير 5/0

9 - در مصراع زير تشبيه بليغ را مشخص كنيد و نوع آن را بنويسيد ؟     درخت دوستي بنشان كه كام دل به بار آرد 5/0

10- طرفين تشبيه را در بيت زير تعيين كنيد ؟ 

« آن قطره‌ي باران كه بر افتد به گل سرخ                        چون اشك عروسي است بر افتاده به رخسار » 5/0

 11 - نوع استعاره را در هر يك از ابيات زير تعيين كنيد ؟

الف) هر كو نكاشت مهر و زخوبي گلي نچيد                     در رهگذار باد نگهبان لاله بود

ب) مرا برف باريده بر پر زاغ                                            نشايد چو بلبل تماشاي باغ 5/0

12- در كدام يك از ابيات زير مجاز ، استعاره است و استعاره از چيست ؟

 الف) عالم از شور و شر عشق خبر هيچ نداشت                    فتنه انگيز جهان نرگس جادوي تو بود

 ب) از تو به كه نالم كه دگر داور نيست                          وز دست تو هيچ دست بالاتر نيست 5/0 

 13 - در بيت زير چند استعاره به كار رفته است و چه نوع استعاره‌اي هستند ؟

ديده عقل مست تو ، چرخه‌ي چرخ پست تو                    گوش طرب به دست تو ، بي تو به سر نمي‌شود 5/0

14- در بيت زير ، در كدام كلمه تشخيص به كار رفته است ؟ چرا ؟

الا اي باد شبگيري بگو آن ماه مجلس را                               تو آزادي و خلقي در غم رويت گرفتاران 5/0

15- در بيت زير كدام واژه در معناي مجازي به كار رفته است ؟ قرينه‌ي آن چيست ؟

طاقت سُر بريدنم باشد         وز حبيبم سر بريدن نيست 5/0

 16 - در بيت زير مجاز را مشخص كنيد و علاقه و قرينه‌ي آن را هم بنويسيد :

شبي ياد دارم كه چشمم نخفت شنيدم كه پروانه با شمع گفت 75/0

17 -كدام پاسخ به ترتيب درباره ي حقيقت يا مجاز بودن واژه ي « سر » درست است ؟

 ما را سري است با تو كه گر خلق روزگار              دشمن شوند و سر برود هم بر آن سريم

الف) حقيقت ،‌ مجاز ، مجاز ب) مجاز ، حقيقت ، مجاز ج) مجاز ، مجاز ، مجاز 5/0

 18 - در بيت زير كنايه را مشخص كرده و مفهوم آن را بيان كنيد :

 چو بشنيد بيچاره بگريست زار / كه اي خواجه دستم ز دامن بدار 5/0

 19 - در بيت زير كنايه‌ها را مشخص كنيد و مفهوم آنها را بنويسيد :

چنين است رسمِ سراي درشت                      گهي پشت بر زين ، گهي زين به پشت  (1 )

20 - در بيت زير چه واجي عامل ايجاد موسيقي دروني شعر شده است ، آن را مشخص كنيد و نام آرايه‌اي را كه از اين تكرار واج حاصل شده بنويسيد .

 پرورده‌ي عشق شد سرشتم           جز عشق مباد سرنوشتم 5/0 

21 - در عبارت زير بين كدام كلمات سجع به كار رفته است ؟ نوع هر سجع را مشخص كنيد :

گاه از ديدن خط مكتوب منتعش                         گاه از نديدن روي مطلوب مشتعل ( 1)

 22 - در عبارت زير آرايه‌ي موازنه به كار رفته است يا ترصيع ؟ (دليل خود را ذكر كنيد)

در دام تو محبوسم در دست تو مغلوبم                          وز ذوق تو مدهوشم در وصف تو حيرانم 5/0

23 - موازنه‌اي كه سجع هاي پديد آورنده آن همه متوازي باشند . . . . . . . . . . . . نام دارد . 25/0

24-انواع استعاره را در بيت زير مشخص كنيد : اي نسيم سحر آرامگه يار كجاست منزل آن مه عاشق كش عيار كجاست 5/0

25 - در هر يك از مصراع‌هاي زير كلماتي را كه جناس ناقص دارند ، مشخص كنيد و نوع جناس ناقص را نيز بنويسيد ؟

 الف) سرو چمان من چرا ميل چمن نمي‌كند                  ب) ياد ياران يار را ميمون بود

ج) گل از خارم بر آوردي و خار از پاي و پاي از گل 5/1

 26 - جناس را در بيت زير مشخص كنيد و نوع آن را بنويسيد ؟

هر كه گويد كلاغ چون باز است                            نشنوندش كه ديده‌ها باز است 5/0

27- در اشعار زير آرايه‌ي تكرار ، تصدير و اشتقاق را مشخص كنيد ؟

الف) گل خندان كه نخندد چه كند ؟                 علم از مشك نبندد چه كند ؟

 ب) طيران مرغ ديدي تو زپاي بند شهوت                    بدر آي تا ببيني طيران آدميت

 پ) اي جانِ جانِ جان ما نامديم از بهر نان            بر جه ، گدارويي مكن در بزم سلطان ، ساقيا

ت) چشم آسايش كه دارد از سپهر تيزرو              ساقيا ، جامي به من ده تا بياسايم دمي (1)

28- در بيت زير چه آرايه‌هايي به كار رفته است ؟ (ذكر دو مورد كافي است)

زان سوي بحر آتش گر خواني ام به لطف           رفتن به روي آتشم از آب خوش تر است 5/0

29- در بيت زير آرايه‌ي مراعات نظير را بيابيد و بنويسيد كه تناسب واژه‌ها از چه جهت است ؟

هر كو نظري دارد با يار كمان ابرو           بايد كه سپر باشد ، پيش همه پيكان‌ها 5/0

30 - در كدام يك از گزينه‌هاي زير آرايه‌ي تلميح به كار نرفته است ؟

الف) ميان خسرو و شيرين شكر كجا گنجد ؟             ج) پوردستان جان ز چاه نابرادر در نخواهد برد

ب) پدرم روضه‌ي رضوان به دو گندم بفروخت             د) مرا شكر منه و گل مريز در مجلس 25/0

 31- بارزترين آرايه ي ادبي عبارت زير چيست ؟

 درويش بي معرفت نيارامد تا فقرش به كفر انجامد ، « كاد الفقر ان يكون كفرا » « سعدي » 5/0

32- در عبارت زير چه آرايه‌اي به كار رفته است ؟

سخن در ميان دو دشمن چنان گوي كه اگر دوست گردند ، شرم زده نباشي . 25/0

33- در عبارات زير چه آرايه‌هايي به كار رفته است ؟ (ذكر دو دليل كافي است)

از تهي سرشار ، جويبار لحظه‌ها جاري است . چون سبوي تشنه كاندر خواب بيند آب و اندر آب بيند سنگ دوستان و دشمنان را مي شناسم من ،‌ زندگي را دوست مي‌دارم ،‌ مرگ را دشمن 5/0

34- آرايه‌ي ،‌ حس آميزي ، را در عبارت زير مشخص كنيد .

 «‌ با من بيا خيابان تا بشنوي بوي زمستاني كه در باغ رخنه كرده » 5/0

 35- آرايه ي ايهام را در بيت زير نشان دهيد و معاني مختلف آن را بنويسيد .

جان ريخته شد با تو ، آميخته شد با تو                  چون بوي تو دارد جان ، جان را هله بنوازم 75/0

36- در كدام گزينه ي زير ايهام وجود ندارد ؟

 الف) شاعر همه ز ليلي و مجنون كند حديث                      كو را خبر ز مخزن اسرار ما نبود

 ب) ما قصه ي سكندر و دارا نخوانده‌ايم                           از ما به جز حكايت مهر و وفا مپرس

 ج) حريف عهد مودت شكست و من نشكستم               خليل بيخ ارادت بريد و من نبريدم

د) اي دمت عيسي ، دم از دوري مزن                       من غلام آن كه دور انديش نيست 25/0

 37- در هر يك از ابيات زير چه نوع لف و نشري به كار رفته است ؟

الف) آن نه زلف است و بنا گوش كه روز است و شب است             و آن نه بالاي صنوبر كه درخت رطب است

 ب) اي نور چشم مستان ، در عين انتظارم                چنگي حزين و جامي بنواز يا بگردان 5/0

38- در بيت زير کدام آرايه به كار رفته است ؟

 به صدق کوش كه خورشيد زايد از نفست/ كه از دروغ سيه روي گشت صبح نخست 5/0

 

+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم مهر 1390ساعت 0:45  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 3

نمونه سؤالات امتحان نهايی زبان فارسی قسمت دستور

 

1- جمله ي روبرو چند جزئي است ؟ « كودك خوابيد . » 5/0-دي83

2- براي جمله ي مستقل ساده و مستقل مركب يك مثال بنويسيد . 1-83

3- انواع « ان » را در واژهاي زير مشخص كنيد 1-83.

گيلان         كوهان         بهاران        سواران

4- از مصدر « چيدن » آينده ، سوم شخص جمع بسازيد . 5/0- 83

5- جمله ي زير را با گذرا كردن فعل آن دوباره نويسي كنيد . 5/0-83

    برادرم يك هفته در خانه تنها ماند .

6- يك جمله چهار جزيي با ، مفعول و مسند همراه با فعل « مي ناميم » بنويسيد . 5/0-83

7- كدام جمله مجهول مي شود ؟ به چه دليل ؟ 5/0-83

آلف ) او كتاب را خواهد خريد .             ب ) علي به مدرسه رفت .

8- نوع وابسته هاي پيشين و پسين گروهاي اسمي زير را بنويسيد . 75/0-83

        اين برگه ها به صورت الفبايي تنظيم شده اند .

9- با ذكر علّت بنويسيد كدام گزينه ، شاخص ندارد . 5/0-83

الف ) آقاي طباطبايي                  ب) علّامه علي اكبر دهخدا

ج ) دكتر عبدالحسين زرين كوب      د) خواجه شمس الدين محمّد

10- وابسته هاي وابسته را در جمله ي زير پيدا كنيد و نوع آن ها را بنويسيد . 1-83

پرونده ي برق و تلفن مدرسه را هم از بايگاني بسيار محقّر مدرسه ، بيرون كشيده و خوانده بودم .

11- بن مضارع مصادر « چرخيدن – رقصيدن – رميدن – جهيدن » را بنويسيد . 1-83

12- جمله ي زير از جمله هاي چند جزيي است . 25/0-83

      سفر بخير

13- واژه ه ي « خوش حال » را به يك تركيب وصفي تبديل كنيد . 25/0-شهريور83

14- يك صفت از تركيب « اسم + ور » بسازيد . 25/0-83

15- واژه هاي « آموزگار » و آفريدگار » از نظر ساخت چه فرقي با هم دارند ؟ 5/0-83

16- تعداد تكواژه هاي گروه مقابل را به عدد بنويسيد . باغ قشنگ آرزوها 25/0-83

17- تعداد واج هاي « پرسش » و « آرزو » را به عدد بنويسيد .  5/0-83

18- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد . 5/0-83

الف ) هيئت گفتند .           ب) هيئت گفت .

19- نوع افعال نوشته ي زير را از نظر ساختمان ( ساده ، پيشوندي و مركّب ) بنويسيد .5/0-83

   بهار گره از شكوفه باز كرد و گل در آغوش چمن بشكفت .

20- از مصدر « چيدن » ، سوم شخص جمع فعل آينده بسازيد .5/0-83

21- فعل جمله ي « دوستان من آمدند » را گذرا كنيد . 5/0-83

22- نمودار جمله ي « موزه ي كلمانسو ديدني است » را رسم كنبد . 75/0-83

23- فعل « گفت » را در جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمّم به كار ببريد . 5/0-83

24- واژه ي « اين » را يك بار به عنوان « ضمير اشاره » ، و بار ديگربه عنوان « صفت اشاره » در جمله هاي جداگانه به كار ببريد ؟ 5/0-83

25- كلمه ي « دكتر» را دو جمله ي جداگانه ، طوري به كار ببريد كه يك بار « شاخص » ، و بار ديگر « هسته ي گروه اسمي » باشد . 5/0-83

26- براي واژه ي « يخچال » يك ممّيز و يك صفت شمارشي بنويسيد . 5/0-83

27- نمودار پيكاني گروه اسمي « لباس آبي آسماني »را رسم كنيد . 5/0-83

28- واژه ي « زياد » را در جمله اي به صورت « صفت » ، و در جمله اي ديگر به صورت « قيد صفت » به كار ببريد . 1-83

29- واژه ي « بد رفتار » فشرده ي چه جمله اي است ؟ 25/0-خرداد83

30- نمودار پيكاني گروه اسمي « شهري نسبتاً قشنگ » را رسم كنيد . 5/0-83

31- براي واژه ي « راه » يك مميّز و يك صفت شمارشي بنويسيد . 5/0-83

32- واژه ي « كدام » را به صورت صفت در يك جمله به كار ببريد .  5/0-83

33- نام وابسته هاي پيشين مشخص شده را بنويسيد . 5/0-83

اين چند روز هفته

34- يك جمله چهار جزئي با مفعول و مسند ، همراه با فعل « مي ناميم » بنويسيد . 5/0-83

35- نمودار جمله ي « ما به فرهيختگان خود مي باليم » را رسم كنيد . 75/0-83

36- در نوشته ي زير نوع افعال را از نظر ساختمان ( ساده ، پيشوندي و مركّب ) بنويسد 5/0-83.

 او با سخنان دلنشين خود ، ما را به آينده اميدوار كرد و به تلاش بيشتر واداشت .

37- از مصدر « پذيرفتن » ماضي بعيد اول شخص مفرد بسازيد . 5/0-83

38- جمله ي « سنگ ها افتادند » را با گذرا كردن فعل آن باز نويسي كنيد . 5/0-83

39- چرا جمله هاي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟5/0-83

الف ) هيچ يك از دشمنان موفق نشد .

ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند .

40- در نوشته ي زير جمله هاي مستقل ساده و مركب را مشخص كنيد . 75/0-83

در گنجه ي كوچك كلمانسو سه كلاه مي بينيد . يكي شاپوي اوست كه كلاه رسمي و آداب داني او بود .

ديگري كپي اوست كه هنگام گردش و ورزش به سر مي گذاشت .

41- هسته ي گروهاي « آن تپّه هاي جنگل سوخته » و « ريگ هاي كف رودخانه » را بنويسيد . 5/0-83

42- تعداد تكواژه هاي جمله ي زير را به عدد بنويسيد . 25/0-83

  انقلاب ، تاريخ را از يك تكرار ملالت آور رهايي مي دهد .

43- دو جمله مثال بزنيد كه در آن ها واژه هاي « روز » و « شب » مضاف اليه مضاف اليه قرار گيرد . 5/0-83

44- كدام واژه ، بر اساس الگوي « بن + وند + بن » ساخته نشده است ؟   25/.-83

زد و بند ، گير و دار ، مرگ و مير

45- كدام واژه ي « مشتق – مركب » داراي وند مياني يا ( ميان وند ) نيست ؟ 25/. -83

دست به عصا ، دست بوسي ، دختِ خواب

46- تعداد تكواژه هاي گروه « همان آدم هاي ديروزي » و تعداد واج هاي هسته ي اين گروه اسمي را به عدد بنويسيد . 5/0-شهريور 82

47- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد .5/0-82

الف) مجلس در اين باره گفت : ...           ب) مجلس در اين باره گفتند : ...

48- با فعل « دوخت » دو جمله با معناي مختلف بنويسيد .5/-82

 49- با استفاده از تكواژ « فرار » دو فعل پيشوندي بسازيد . 5/0-82

50- حرف اضافه ي ويژه ي مصدر هاي « پرداختن ، جنگيدن و گنجيدن » را بنويسيد .75-82

51- نقش هاي تبعي را در جمله هاي زير ، تعيين كنيد و نام آن ها را بنويسيد .1-82

 الف ) پدرش ، خان بابا ، قزويني بود .              ب ) گاندي ، منجي و پيشواي هند بود .

52- نوع واژه هاي زير را از نظر ساخت مشخّص كنيد . 5/0-82

الف ) گلستان                    ب) مداد

53- « جويا » از نظر دستوري چه نوع كلمه اي است ؟ و چگونه ساخته شده است ؟ 75/0-82

54- با توجه به الگوي هاي داده شده ، واژه ي مشتق بسازيد . 5/0-82

الف ) اسم + ناك                   ب ) اسم + ور

55- واژه هاي « دل بستگي » را تا مرحله ي واج تجزيه كنيد و صامت ها و مصوت هاي آن را بنويسيد . 5/0-82

56- قسمت هاي خالي را پر كنيد . 5/0-82

« واژه ي « بي هنر » از تركيب « ... + اسم       ... » حاصل مي شود . »

57- تعداد واج هاي كلمات زير را به عدد بنويسيد . 5/0-خرداد82

اصول – قوانين

58- جمله ي زير را تا مرحله ي گروه تجزيه كنيد . 75/-82

« مسجد مكان مقدسي است . »

59- در جمله ي « در كتابخانه او را ديدم . » چه جزئي حذف شده است ؟ به چه قرينه اي ؟ 5/-82

60- زمان دقيق هر يك از فعل هاي زير را بنويسيد . 1-82

  شنيده بودي ، دارند مي نويسند ، بر گرفته است ، مي رفتم

61- افعال ناگذر « جنبيد » و « جوشيد » را به فعل گذرا تبديل كنيد . 5/0-82

62- نمودار جمله ي « اين پارچه از ابريشم است . » را رسم كنيد . 75/0-82

63- نقش كلمات مشخص شده را بنويسيد75/0-82 .

نثر جهانگشا دشوار و ديرياب است .                           علي برادر بزرگم امروز از مسافرت آمد .

64- در گروه اسمي زير نوع وابسته هاي پيشين و پسين را معيّن كنيد و نام آنها را بنويسيد . 5/-82

« برخي نوشته هاي طنز آلود »

65- ساخت واژه ه ي هر يك از گزينه هاي زير را بنويسيد . ( ساده ، مركّب و ... ) 75/0-82

الف ) سي و سه پل           ب ) گلستان                   پ ) با نشاط

66- واژه ي « ناشنوايي » را به عناصر سازنده تجزيه كنيد . 75/0-82

67- تجزيه ي عناصر سازنده ي كدام دو واژه ، با هم برابر است ؟ 25/0-82

كارشناسي ،  دانشمندي ، كتاب فروشي

68- چرا جمله ي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/0-دي ماه 81

الف ) هيچ يك از دشمنان موفق نشد

ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند

69 – از مصدر « شتافتن » ماضي نقلي ، دوم شخص مفرد بسازيد .5/0-81

70- با توجه به جمله ي « بچه از سگ ترسيد » به پرسش ها ، پاسخ دهيد .

الف) جمله را به گذراي مفعول و متمم تبديل كنيد . 5/0-81

ب) فعل را با حفظ شخص به مضارع اخباري تبديل نماييد . 5/0-81

71- مميز هاي « طاقه ، تخته » براي چه چيز هايي مناسب هستند ؟ 75/0-81

72- جمله زير را با گذرا كردن فعلشان دوباره نويسي كنيد . 75/0-81

دوستم با اتوبوس به ييلاق رفت و يك هفته آنجا ماند .

73- نقش كلمات مشخص شده را بنويسيد . 75/0-81

- تا از دل و جان نكوشيم به آزادگي نخواهيم رسيد .

- ابوعلي سينا ، شيخ الرئيس در همدان در گذشت .

- به شما دارم مي گويم به شما

74- انواع « وندها » را نام ببريد . 75/0-81

75- واژه ي زير را بر اساس ترتيب اجزاي سازنده آن تا مرحله ي تكواژ تجزيه كنيد . 1-81

« نابينايي »

76- هسته هاي گروهاي زير را بيابيد و تعداد واژه هاي هر گروه را به عدد بنويسيد . 1-81

الف) شاخه هاي تخصّصي                ب) ابزارهاي گوناگون كار

77- نام اجزاي تشكيل دهنده « دست بند » و « هواپيما » را بنويسيد . 1-81

78- نمودار جمله ي « ما به فرهيختگان خود مي باليم » را رسم كنيد . و جمله چند جزيي است ؟ 1-81

79- هسته ي گروههاي « تپّه هاي جنگل سوخته » و « ريگ هاي كف رودخانه » را بنويسيد . 5/. –شهريور 81

80- تعداد تكواژهاي گروه « دفترچه ي مشق بچه ها » و تعداد واج هاي هسته ي اين گروه اسمي را به عدد بنويسيد . 5/. -81

81- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد . 5/. -81

الف) كاروان به مقصد رسيدند             ب) كاروان به مقصد رسيد

82- چرا جمله هاي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/. -81

الف) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند               ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشد

83- از مصدر « پذيرفتن » ماضي بعيد اول شخص مفرد بسازيد . 5/.-81

84- واژه هاي زير از نظر ساختمان ( ساده يا مركب يا مشتق يا ... ) بنويسيد .1 -81

  دستگاه – سه گوش – دانشمند – ناخودآگاه

85- قسمت هاي خالي را پر كنيد . 5/.  -81

« واژه ي « بي هنر » از تركيب « ... + اسم             ... » حاصل مي شود . »

86- واژه ي « ناهماهنگي » چند وند دارد ؟ 25/. -81

87- دو كلمه ي « سرهنگ » و « كدخدا » را طوري به كار ببريد كه يك بار « شاخص » قرار بگيرد و بار ديگر هسته ي گروه اسمي باشد . 1 -81

88- جمله ي زير چند جزئي است ؟ نوع آن را بنويسيد . 1 -81

الف) از مصاحبت جاهل بپرهيزيد .                  ب) مردم او را قهرمان ملي مي شناسند .

89- نوع وابسته ها را در نمونه هاي زير مشخص كرده ، نمودار پيكاني آن را رسم كنيد . 1-81

90- واژه ي « دانشمندي » را بر اساس اجزاي سازنده ي آن تا مرحله تكواژ تجزيه كنيد . 75/.  -81

91- هسته ي گروههاي زير را بيابيد و تعداد واژه هاي هر گروه را به عدد بنويسيد . 1-خرداد81

الف) اين پرسش ها                            ب) دماي اجرام آسماني

92- در عبارت « به خانه ي دوستم رفتم كه او را ببينم ، اما نتوانستم » چه جمله اي حذف شده است ؟ به چه قرينه اي ؟ 5/. - 81

93- كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را بنويسيد . 5/. - 81

الف ) مردم به خيابان آمدند                       ب) مردم به خيابان آمد

94- از مصدر « چيدن » آينده ، سوم شخص جمع بسازيد . 5/. -81

95- جمله ي « كار يعني خلاقيت و سازندگي » چه نوع جمله اي است ؟ نمودار آن را رسم كنيد . 1-81

96- در جمله ي زير نقش هاي تبعي را مشخص كنيد و نام هر يك را بنويسيد .1-81

 الف) از احمد بپرس از احمد .                                      ب) احمد برادر رضا را ديدم .

97- در عبارت « من علاقه ي او را به هنر نسبتاً خوب مي بينم » يك مضاف اليه ، يك مفعول ، يك قيد و يك مسند مشخص كنيد . 1-81

98- واژه هاي زير را از نظر ساختمان ( ساده يا مركب يا مشتق يا ... ) بنويسيد .1-81

كم حوصله – خوش – دو پهلو – نوجواني

99- كلمه « خنده » از تركيب « ... + ه     ...   » ساخته شده است . ( نوع هر جز مشخص شود . )5/.- 81

100- واژه ي « نوجواني » را تا مرحله ي تك واژه به عناصر سازنده ي آن تجزيه كنيد . 5/.-81

101- كدام واژه بيش از يك وند دارد ؟5/.-81

   دانش آموز – گفت و شنيد – ناخود آگاه – ستايشگري – دانشمند

102- تعداد تكواژهاي گروه « هر چهار كارگر ساده » را بنويسيد . در اين گروه « هسته » كدام واژه است؟ 5/ - دي 80

103- تعداد واج هاي واژه ي « تاريخچه » را بنويسيد . 25/. -80

104- كدام جمله از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 25/. -80

الف) دسته ي عزاداران حسيني از مسجد حركت كردند .

ب) دسته ي اسكناس هزار توماني گم شد .

105- از مصدر « شتافتن » مضارع اخباري ، دوم شخص مفرد بسازيد . 5/. -80

106- زمان ( با ذكر نوع زمان ) فعل جمله ي زير را بنويسيد . 5/.-80

گاندي مظهر زنده ي هندوستان شناخته شده است .

107- جمله هاي زير چند جزئي هستند ؟5/. -80

الف) ايران به دانشمندان خود مي نازد .

ب) گل هاي رنگارنگ جلوه ي بي مانندي به شهر مي دادند .

108- شاخص و مميز را در جمله زير مشخص كنيد . 5/. -80

مرتضي از استاد جوهري دو جلد كتاب هديه گرفت .

109- نام وابسته هاي وابسته را در گروههاي اسمي زير بنويسيد .5/.-80

هواي نسبتاً خوب – رنگ سبز زيتوني

110- نام واژه هاي زير را از نظر ساختماني ( ساده و مشتق و ... ) بنويسيد . 1-80

چهار راه – آميزه – بيابان _ دانشسرا

111- در واژه هاي «ناسپاس» و «گريه» وند ها را مشخص كنيد.5/0-80

112- واژه ي «ناشكري» را بر اساس اجزاي سازنده تا مرحله ي تكواژ تجزيه كنيد.5/0-80

113- با توجه به نوشته ي زير به سؤالات دستوري پاسخ دهيد .

  زمين به بهار نشست ؛ بهار گره از شكوفه باز كرد . نسيم در گيسوي بيد افشان فروپيچيد.

الف- نقش اصلي واژه هاي « زمين » و «گره» را بنويسيد.5/0-80

ب- بن مضارع « پيچ» را گذرا كنيد.

ت- بن مضارع « نشستن» را بنويسيد. 25/0- 80

114- فعل « خورده بود » را با حفظ زمان مجهول كنيد.5/0

115- نهاد و گزاره ي جمله ي « عيدتان مبارك » را زير نمودار درختي بنويسيد.5/0-80

116- تعداد تكواژ هاي گروه« هر چهار كارمند ساده» و تعداد واج هاي هسته ي اين گروه اسمي را به عدد بنويسيد.5/0-دي 82

117- تعداد واژه ها و گروه هاي سازنده ي جمله ي مستقل مركب نوشته ي زير را به عدد بنويسيد.5/-82

واج كوچك ترين واحد صوتي زبان است كه معنايي ندارد.

118 جمله ي زير را به كمك گذرا كردن فعل( با رعايت زمان) به جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمم تبديل كنيد.( شخص فعل اختياري است)   1- 82            - من درس را مي فهمم.

119- از مصدر « ترسيدن » دوم شخص جمع ماضي التزامي بسازيد.5/0-82

120- نمودار جمله ي « اين پارچه از ابريشم است را رسم كنيد. 75/-82

121- جمله ي زير چند جزئي است؟  روانش شاد75/-82

122- كلمه ي «استاد» را در دوجمله به كار بريد كه يك بار شاخص و بار ديگر هسته ي گروه اسمي باشد.5/-82

123- نام وابسته هاي پيشين گروه اسمي زير را بنويسيد5/0-82

  اين چند روز هفته

124- نوع وابسته ي پيشين را در جمله ي زير مشخص نماييد.25/0-82

عجب گلي در باغ روييده است.

125- نمودار پيكاني گروه اسمي زير را رسم كنيد.5/0-82

كيف پسر همسايه

126- تفاوت واژه ي « كوزه گري » با « ياغي گري » را بنويسيد.1-82

127- كدام واژه ي « مشتق - مركب » داراي وند مياني يا ( ميانوند) نيست؟25/0-82

  دست به عصا- دانش پژوه – رختِ خواب

 128- وابسته ي وابسته ي جمله ي زير را بيابيد و نوع آن را بنويسيد.5/0-82

  قيمت پنج قطعه مرغ ، حقوق ماهيانه ي اوست.

  129- ساخت واژه ي هريك از گزينه هاي زي را بنويسيد.( ساده ، مركب،....)75/0-82

     1- سي و سه پل     2- گلستان                     3- با نشاط

 

سؤالات امتحان نهايي سوم عمومي بخش نگارش

1- عبارت زير را ويرايش كنيد.5/0-82

هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شده گان شامل اين قانون شده اند .

2- بيت زير را مختصر جابه جايي به نثر بازگرداني كنيد . 5/‌‌‌‍ .- 82

گرت همواره بايد كامكاري                زمور آموز رسم بارداري

 3- با آرايه ي تشخيص ، فرا رسيدن بهار ، در دو جمله جداگانه ، نويد دهيد . 1- 82

4-  جمال زاده ، هدايت و دهخدا در طنز پردازي چه شيوه اي داشتند ؟ 1- 82

5- در سال هاي اخير كدام منبع تحقيقاتي بيش از همه بر روند تحقيقاتي تاثير گذاشته است ؟ 25/.-82

6- دايرةالمعارف فارسي در چند جلّد و به سرپرستي چه كسي تدوين شد ؟ 5/.- 82

7- براي اطلّاع از شرح حال دانشمندان و بزرگان از كدام منبع تحقيق بهتر است استفاده كنيد ؟ 25/.- 82

8- طنز چيست ؟ 5/.- 82

9- تاليف دايرةالمعارف فارسي به شيوه ي نوين در ايران از چه زماني و با ترجمه ي چه كتابي آغاز شد ؟ 5/.-82

**10- معمولاً چه مطالبي مي تواند الهام بخش يك نمايش نامه نويس باشد ؟ ‌‌‍) ذكر سه مورد كافي است . ) 75/.- 82

11- جمله ي « خورشيد طلوع كرد » به كمك واژگان يا تعبيرات مناسب ديگر ، به يك جمله ي ادبي تبديل كنيد . 5/.- 82

12- چه عاملي سبب شده است كه نوشته ي زير آهنگين شود ؟ 5/0-82

ياشا نشست به انتظار طلوع ، كه دستي ناپيدا رنگ نارنجي را چون دانه هاي --------------------

13- در عبارت لب گشود « مرواريد و در مي ريخت ، صدايش مثل مخمل نرم و لطيف يود . » كدام واژه ها استعاره هستند ؟ 5/. – 82

**14- چرا در باز آفريني يك اثر ، اثر دقيقاُ همان اثر اوليه نيست ؟ 5/. – 82

15 - اساس و پايه ي همه ي طنزها چيست ؟ 5/. – 82

 16- نويسنده زندگي نامه ي زير را با چه شيوه اي آغاز كرده است ؟ 25/.- 83

« اصلاحگر بود يا قدّيس يا سياستمداري بي پروا ؟ در نظر اكثريت جهانيان « گاندي »اصلاحگري انقلابي بود. مردي لاغر اندام ، ... »     

17- روش هاي گردآوري اطلاعات براي زندگي نامه نويسي را بنويسيد . ( سه مورد ) 75/.- 83

18- نام دو اثر معاصر را كه در طنز هاي خود از واژه هاي عاميانه ، ضرب المثل ها و كنايات استفاده كرده اند ، بنويسيد . 5/. – 83

19- دو نمونه از منابع غير چاپي استفاده شده در تحقيق را نام ببريد . 5/. – 83 

20- جمله ي « خورشيد طلوع كرد » را با استفاده از آرايه ي تشبيه به اثر ادبي بنويسيد . 5/. – 83

21- بيت زير را با جابه جايي مختصر به نثر بازگرداني كنيد . 5/. – 83

داني كه را سزد صفت پاكي             آن كاو وجود پاك نيالايد

22- جمله ي مقابل را ويرايش كنيد . 1 – 83

« خانم مديره ي محترمه آزمايشات شيمي را زباناُ تاييد كرند . »

23- مقاله ها از نظر شيوه ي نوشتن چند گونه هستند ؟ نام ببريد . 1- 83

24- چرا مقاله ي « كتاب و كتاب خواني » در كتاب زبان فارسي سال دوم ، يك مقاله ي تحقيقي است ؟ 5/. – 83

25- نويسنده ، زندگي نامه ي رمان گونه را بر چه اساسي مي نويسد ؟ 1- 83

26- بيت زير را با جابه جايي مختصري به نثر بازگرداني كنيد . 5/. – 83

« اگر هوشمندي به معني گرايي          كه معني بماند نه صورت به جاي »

27- جمله ي « محبت دل انسان را شاد مي كند .» را يك بار به كمك تشبيه و بار ديگر با استعاره به نثر ادبي بنويسيد . 1- 83

28- اساس تمام شيوه هاي ساخت طنز بر چه چيزي استوار است ؟ 5/. – 83

29- جمله ي زير را با كلمات مناسب كامل كنيد . 5/. – 83

 وجود دو عنصر . . . و . . . كافي است تا نثر ما هنري تلقّي گردد .

30- شيوه ي نگارش نوشته ي زير را مشخّص كنيد . 5/. – 83

31- شيوه ي نگارش نوشته ي زير را مشخص كنيد . 5/. – 83

مدرسه دو طبقه بود و نوساز بود و در دامنه ي كوه تنها افتاده بود وآفتاب رو بود . يك فرهنگ دوست ، عمارتش را در وسط زمين هاي خودش ساخته بود ، تابلوي مدرسه هم حسابي بزرگ و خوانا ، از صد متري داد مي زد كه : توانا بود  . . . »

32- ضرب المثلي بنويسيد كه در آن به صورت طنزآميز از « آرزوهاي طولاني » انتقاد شده باشد . 5/. – 83

33- عبارتهاي زير را ويرايش كنيد .1-83

الف : هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شده گان شامل اين قانون شده اند .

ب : آيا چه گونه پيامبر « صلّي الله » بر عليه كفّار جنگيد .

34- مولوي در دو بيت زير از كدام قشر انتقاد مي كند ؟25/0-83

« آن يكي پرسيد اشتر را كه هي         از كجا مي آيي ، اي فرخنده پي

گفت از حمّام گرم كوي تو               گفت خود پيداست از زانوي تو !»

35- از جمله منابع رايانه اي كه دسترسي به مراكز اطلاعاتي سراسر دنيا را ممكن مي كند ، چيست؟ 25/0-83

36- دايره المعارف فارسي در چند مجلد و و به سرپرستي چه كسي تدوين شد؟5/-  83

37- در نوشته ي زير ، نويسنده از چه شيوه اي براي نوشتن زندگي نامه ، بهره گرفته است؟5/0-83

  « ابراهيم شيرازي با چهره ي قدرتمند و چيره اما قدري گرفته و فشرده ، سحر در دالان خانه قدم مي زد...»

38- شيوه ي نگارش نوشته ي زير را مشخص كنيد.5/0-83

  « مدرسه دو طبقه بود و نوساز و در دامنه ي كوه تنها افتاده بود و آفتاب رو بود . يك فرهنگ دوست ، عمارتش را وسط زمين هاي خودش ساخته بود ، تابلوي مدرسه هم حسابي بزرگ و خوانا ...»

39- بيت زير را با جابه جايي مختصري به نثر باز گرداني كنيد.5/0-83

از تيغ كوه تا لب دريا كشيده اند       فرشي كش از بنفشه و سبزه است تار و پود

 40 – جمله زير را كامل كنيد.5/0-83

   وجود دو عنصر .................و........................كافي است تا نثر ما هنري تلقي گردد.

41 - تركيب هاي مشخص شده ي عبارت زير هريك كدام آرايه ي ادبي را نشان مي دهد؟ 5/0-83

          « تو اي   بهار آرزوي من ، به دوش نسيم پرواز مي كني.

42- جمله زير را كامل كنيد. 5/0-83

  نويسندگان از شيوه هاي مختلف براي ساخت طنز استفاده مي كنند كه اساس همه ي آنها .............است.

43 - عبارت هاي زير را ويرايش كنيد25/1- 82- شهريور

   الف- يك افسر بازرسي هنگام بازديد، يك گلوله دركرد و كلّه ي يكي از قاچاقچيان را زد .

   ب- در سال 334 ، آل بويه ، بغداد را فتح و خليفه را بر كنار و پسرش را به جاي او برگماردند

44- مقاله ها از نظر شيوه ي نوشتن به چند گونه تقسيم مي شود ؟ فقط نام ببريد. 75/0- 82

45- روش گردآورياطلاعات را براي نوشتن « زندگي نامه » بنويسيد.(دو مورد) 5/0 – 82

46- بيت زير را با مختصر جابجايي به نثر بازگرداني كنيد 5/0- 82

    گرت همواره بايد كامكاري                زمور آموز رسم بردباري

47- اساس تمام شيوه هاي ساخت طنز بر چه استوار است؟5/0- 82

48- نام چهار منبع از منابع ديداري و شنيداري تحقيق را بنويسيد .1-82

49- ابهام جمله ي زير را مشخص كنيد و آن را ويرايش نماييد.1- 82 خرداد

 انيشتن ، پس از بيست و دو سال زندگي در شهر پرينستون امريكا در گذشت.

50-  عام ترين و رايج ترين راه تشريح چيست؟ 5/0-82

51- هنگام نگارش زندگي نامه ، توجه به چه نكاتي ضروري است؟(دو مورد)5/0-82

52- شعر زير را با جا به جايي به صورت نثر در آوريد.5/0-82

   خاتم ملك سليمان است علم         جمله عالم صورت و جان است علم

53- سه ويژگي يك نوشته ي ادبي را بنويسيد.75/0-82

54- شخصيت هايي چون «جمال زاده ، هدايت و دهخدا »در طنز خود از چه شيوه اي به خوبي استفاده كرده اند؟75/0- 82

55- ويژگي هاي دايرةالمعارف فارسي كه به سرپرستي دكتر مصاحب تدوين شد چيست؟1-82

56- جمله ي زير را ويرايش كنيد.5/0- 81 دي ماه

  مورّخان جرئت به افشاي كشف خود كردند.

57- چرا در جمله ي زير كاربرد حرف نشانه ي «را»پس از كلمه « آمد» نادرست است؟ 5/0-81

   « نتايجي كه امروز به دست آمد را گزارش مي كنم.»

58- عبارت زير را ويرايش كنيد: 5/0-81

  هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شده گان شامل اين قانون شده اند.
59- جاي خالي را با كلمه مناسب پر كنيد. 5/0- 81

    زندگي نامه گونه اي از نوشته هاي .......................است.

60- دو دايره المعارف به زبان فارسي را نام ببريد. 5/0-81

  61- چرا خنده ي حاصل از خنده ي شادماني نيست؟5/0

62- بيت زير را با جا به جايي مختصري به نثر بازگرداني كنيد. 5/0- 81

  « گرت همواره بايد كامكاري         زمور آموز رسم برباري

 63- درباره يكي از دو موضوع زير قطعه اي ادبي بنويسيد.1-81     الف آسمان       ب- معلم حوب من

64- جمله هاي زير را ويرايش كنيد. 1- 81 شهريور

   الف- همه ي بچه ها به او احسن گفتند. 

  ب- ادامه و تاكيد بر انجام چنين تمرين هايي باعث تقويت مهارت هاي نگارشي مي گردد.

65- زندگي نامه چه ويژگي هايي بايد داشته باشند؟دو مورد 5/0-81

66- دو بيت زير را با رعايت نكات و با توجه به اصول و قواعد نگارش در چهار سطر بازنويسي كنيد.1-81

    گردن چه نهي به هر قفايي   راضي چه شوي به هر جفايي

    چون شير به  خود سپه شكن باش   فرزند خصال خويشتن باش

 67- نوشته ي ادبي چه تأثيري در خواننده مي گذارد.دو مورد 5/0-81

68- جمله ي زير را كامل كنيد . 5/0-81

 نوشنه هاي تشريحي حاصل ..........................و.......................هستند.

69- اگر نويسنده عمدا به جاي« تنظيم كنندگان» از« طنزيم كنندگان» استفاده كند از كدام شيوه ي طنز پردازي بهره برده است.5/0- 81

70 -چرا جمله ي زير ازنظر نگارشي نادرست است؟ 5/0-81 خرداد

    كليات لايحه ي بودجه در جلسه ي امروز مجلس مطرح و به تصويب رسيد.

71- جمله هاي زير را از نظر نگارشي ويرايش كنيد.5/0-81

     الف – به قول معروف خسته شدم .                           اين بيمار از ضعف برخوردار است.

72- اگر بخواهيم چيزي يا جايي را كه امروز وجود ندارد تشريح كنيم چه بايد بكنيم؟5/0-81

73- بيت زير را با رعايت نكات و با توجه به اصول و قواعد نگارش در چهار سطر بازنويسي كنيد.1-81

    افسرده مباش اگر نه سنگي          رهوارتر آي اگر نه لنگي

 74- براي جمله ي « با رسيدن بهار شكوفه ها باز شد» به كمك زبان هنري و ادبي ، تعبيري ديگر بنويسيد. 5/0-81

75- وجود غلط هاي املايي چه تأثيري در طنز دارد ؟5/0- 81

76- براي انجام دادن هر گونه پژوهش ابتدابايد چه كرد ؟5/0-81

77- جملات زير را ويرايش كنيد : 1-80

  الف- سارق را دستگير و به زندان بردند.

  ب- يك افسر حفاظت دشمن يك گلوله در كرد و كله ي يكي از مخالفان را زد.

78- براي اينكه زندگي نامه اي حالت معمول و عادي نداشته باشد به چه گونه اي مي توان نوشت؟يك مورد 5/0-80

79- بيت زير را با جابه جايي مختصري به نثر باز گرداني كنيد: 1- 80

  شنيدم كه در تنگنايي شتر                بيفتاد و بشكست صندوق در

80 – در باره ي خنده ي حاصل از طنز توضيح دهيد. يك سطر .5/0-80

 81- دايره المعارف عنوان چه نوع كناب هايي است؟5/0- 80

82- دو عاملي كه نثر معمولي را به نثر هنري تبديل مي كند نام ببريد.5/0-80

83- منظره اي را به دلخواه در يك بند (حداقل چهار سطر )توصيف كنيد.1-80

84- عبارت زير را ويرايش كنيد . 5/0-84خرداد

   بازرسان با توجه به سوابق گذشته ي متهم ، نتايج به دست آمده را تلفنا يا با پست گزارش مي كنند.

85- نوشنه هاي تحليلي حاصل.............................ما هستند.5/0-84

86- در نوشته ي زير كه بخشي از زندگي نامه ي ملا صدراي شيرازي است ، نويسنده از چه شيوه اي بهره گرفته است؟5/0 – 84

«  ابراهيم نگاه را از لاي در گذراند و به محمد انداخت . محمد با چشمان بسته سخن مي گفت . اما چاره اي نبود.لايچشم ها را آهسته باز كرد و گفت: عاقبت اين نور مرا كور خواهد كرد، پدر......»

87- بيت زير را به نثر بازگرداني كنيد. 1-84

   اگر هوشمندي به معني گراي               كه معني بماند نه صورت به جاي

88- شيوه هاي ساخت همه ي طنز ها بر چه اساسي است؟ 5/0- 84

 89- يك بند ادبي در مورد «خورشيد» بنويسيد.1-84

90- لوح فشرده (ديسكت) جزء كدام منابع تحقيق محسوب مي شوند ؟5/0

91- از ميان واژگان داخل كمانك واژه اي را انتخاب كنيد كه مناسب يك نوشته ي ادبي و هنري باشد.5/0-84

( همانند – مثل )امواج كه  به شنزار ساحل راه مي جويند ، دقايق عمر ما نيز به (جهت – سوي )فرجام خويش مي شتابند.

 نمونه سؤالات امتحان نهايي زبان فارسي 3 قسمت زبان شناسي

1- در جمله ي « من ، من را در آيينه ديدم» كدام قاعده ي زباني رعايت نشده است؟ 5/0 -84

2- آلگوي هجايي واژه ي « گل» را بنويسيد.5/0-84

3- تغيير تكيه ، روي كدام واژه سبب تغيير  معنايي مي شود ؟5/0-84

« ولي دانش آموز بايد بداند كه با تلاش و پيگيري مستمر مي توان به نتيجه رسيد»

4- آهنگ هر يك از جمله هاي زير چگونه است؟ 5/0-84

الف) چنين شتابان به كجا مي روي؟

ب) هيچ به زندگي انديشيده اي؟

5- در بيت زير واژه اي بيابيد كه هم منعناي ديم خود را حفظ كرده است و هم معناي جديد گرفته است.5/0-84

دريا دلان راه سفر در پيش دارند           پا در ركاب راهوار خويش دارند

6- علامت اختصاري تركيب «كتابخانه ي ملي ايران» را با استفاده از سر واژه هاي آن بنويسيد.5/0-84

7- كدام يك از نقش هاي زبان كاركرد اجتماعي بيشتري دارد ؟ چرا؟1-84

9- چرال توليد واحدهاي زباني زير غير ممكن است؟ 5/0-82

الف- امروز دانش آموزان به مدرسه رفت. ب- داگْكْ

10 – الگوي هجايي واژه هاي سرو را بنويسيد.5/82

11- آيا تكيه مي تواند مميز معنا باشد؟ (توضيح دهيد)75/0-82

 12- جايگاه تكيه را در كلمه ي « نزن» مشخص كنيد.25/0-82

13- واژه ي «دستور» مشمول كدام يك از وضعيت هاي زباني شده است؟5/0-82

14- معناي غير مستقيم عناصر زباني چگونه استنباط مي شود ؟5/0-82

15- هر ارتباط زباني چه هدف هايي دارد؟5/0-84

16- تكيه يعني چه؟5/0-81

17- نوع آهنگ را در جمله هاي زير مشخص كنيد.5/0-81

الف- احمد به مدرسه مي رود؟                ب- دانش آموز درس را خوانده است.

18- در جمله ي « دانش آموزان خوب در درس موفق مي باشد »  كدام قاعده ي زباني رعايت  نشده است؟25/0-81

19- براي رعايت نكردن هر يك از قواعد واجي و هم نشيني  مثالي ذكر كنيد.1-81

20 – واژه هاي زير علامت اختصاري چه كلماتي هستند.5/0-81        الف-هما           ب- ساف

21- دو واژه بنويسيد كه هم معناي قديم را حفظ كرده اند و هم معناي جديد گرفته اند. 5/0 -81

22- منظور از واحد هاي زبر زنجيري چيست؟5/0- 82

23- جاهاي خالي را با كلمات مناسب به گونه اي كامل كنيد كه معناي فعل تغيير كند.5/0-82

الف- ..............................پريد.                        ب- ...................................پريد.

24- كدام يك از واژه هاي بيت زير هم معناي قديم خود را حفظ كرده است و هم معناي جديد گرفته است؟25/0-82

  چو بوسيد پيكان سرانگشت اوي               گذر كرد بر مهره ي پشت اوي

25- براي رعايت نكردن قواعد معنايي زبان مثالي بياوريد، سپس صورت صحيح آن را بنويسيد.1-82

26- نوع آهنگ جملي زير را بنويسيد. آيا فردا امتحان داريم.؟25/0-82

27- هرگاه در گوشه اي بنشينيم و با خود حرف بزنيم از كدام يك از نقش هاي زبان استفاده كرده ايم؟5/0

28- هرگاه شاعر بتواند بر مجموعه ي ساخت آوايي ، ساخت هاي تازه اي همچون ساخت وزن و قافيه بيفزايد به آن اثر ادبي چه مي گويند؟5/0-82

29- تكيه در كدام هجاي كلمات زير قرار دارد؟5/0- 82 

30 – براي رعايت نكردن هريك از قواعد واجي و هم نشيني مثالي ذكر كنيد 5/0-81

31- چرا توليد واحد زباني زير غير ممكن است؟5/0-81    كتاب دست هايش را شست.

32- آيا تكيه مي تواند مميز معنا باشد ؟(توضيح دهيد) 75/-81

33- كوچكترين واحد زنجيري گفتار چيست؟25/0- 81

34- براي ساخت زير يك مثال بنويسيد.5/0- 81    بن مضارع + ان= صفت/ قيد

35- كلماتي كه در گذشته وجود داشته و امروز نيز با تغيير در حوزه معنايي وجود دارد ، كدامند؟5/0-81

  رعنا- سوفار- كثيف- ديوار- برگستوان

36- جاي خالي را پر كنيد.5/0 – 81             شايد اساسي ترين نقش زبان .......................در ميان.......................باشد.

37- اصطلاح «حديث نفس » در نقش هاي زبان به چه معني است.؟5/0-81

38- كدام يك از نقش هاي اساسي زبان در نمونه ي زير ديده مي شود.؟5/0-83

           به نام خداوند جان خرد           كزين برتر انديشه بر نگذرد

39- با توجه به شيوه ي واژه سازي جديد ، واژه ي «ساف» چه معنايي دارد و چگونه ساخته مي شود؟5/0 -83

40 – تعداد واج هاي كلمات زير را بنويسيد . 5/0-83                الف- ابر                  ب- دماوند

41- چرا ساختن واژه ي «مرْتْد» امكان پذير نيست؟ 5/0 – 83

42- كدام واژه هاي زير داراي تكيه در هجاي پاياني هستند ؟ 5/0-83   

                              الف- آهو                        ب- نمي گويند                          ج – آبي                    د- برگشتي

43- دو واژه مثال بياوريد كه معناي پيشين خود را از دست داده و معناي جديد پذيرفته باشند.5/0-83

44- آهنگ جمله زير را معين كنيد. 25/0- 83         كدام گل را مي پسندي؟

45- هر واژه در زبان فارسي چند تكيه دارد؟25/0-83

46- كدام يك از نقش هاي زبان در نمونه ي زير ديده مي شود؟ 25/0- 83

  مي تراود مهتاب / مي درخشد شبتاب/ نيست يكدم شكند خواب به چشم كس و ليك / غم اين خفته ي چند/ خواب در چشم ترم مي شكند.

47- اگر به كمك زبان از خود و آن چه در درونمان مي گذرد ، سخن بگوييم ، از كدام نقش زبان استفاده كرده ايم؟25/-83

48- چرا جمله هاي « علي، علي را ديد» و « من ، من را سرزنش كردم » غلط است ؟ 5/0-83

49- واحدهاي زباني را از بزرگ به كوچك به ترتيب نام ببريد.5/1-83

50- دو واژه مثال بياوريد كه پس از انتقال به دوره هاي بعد،كاملا متروك شده باشند. 5/  - 83

51- آهنگ جمله هايي كه زير آن ها خط كشيده شده بنويسيد.5/0-83

  الف- بانگ هزاهز و غريو خاست. امير برخاست .             ب- چه كسي بود صدا زد؟ سهراب!

52-  با استفاده از روش جانشين سازي جملي « كيفم با دلخوري مدادش را تراشيد» را باز سازي كنيد تا به جمله ي عادي معنا دار تبديل شود . 5.0 - 82

53- واج ها با هم تركيب مي شوند  و واحد بزرگ تر زباني .................................ساخته مي شود. 5/0- 82

54- مهمترين واحدهاي زبرزنجيري را نام ببريد.75/- 82

55- نوع آهنگ جمله ي  را بنويسيد .     5/0  - 82    آيا فردا امتحان داريم ؟       

56- نقش هاي زبان را نام ببريد.1-82

 57 – در توليد واحد هاي زباني زير چه قاعده اي رعايت نشده است ؟ 5/0- 82    پسرك به مدرسه رفت.

58- الگوي هجايي واژه ي «خويش »را بنويسيد.5/0 82

59- در توليد واحد هاي زباني زير چه قواعدي رعايت نشده است؟ 5/0- 82

الف- بر مي داشتند داشتند .         ب- من من را صدا زدم.      پ- مدرسه ي يك روز خاطره

60 - نوع آهنگ را در جمله هاي زير مشخص كنيد.  5/0-82

الف- احمد به مدرسه مي رود ؟                             ب- دانش آموز درس را خوانده است.

61- كدام واژه هاي زير داراي تكيه در هجاي پاياني هستند؟ 5/0- 82

  الف – آهو      ب- آبي                      ج-  نمي گويند                          د- برگشتي

62- كامل كنيد. 5/0-82       هر عنصر زباني داراي دو معناي...........................و...........................است.

63- واژه هاي زير به كمك كدام روش واژه سازي ساخته شده است ؟75/0

  الف- پوشاك                       ب- دردناك                   ج- روپوش

64- با استفاده از كلمات مناسب در جاهاي خالي ، جمله ي زير را كامل كنيد .5/0-82  دي ماه

   شايد اساسي ترين نقش زبان ....................در ميان..............................باشد.

65- هدف از هر ارتباط زباني چيست؟ در دو سطر توصيح دهيد.1- 81 دي

66- واژه هاي جديد به چند شيوه ساخته مي شوند؟نام ببريد.1-81 شهريور

67- جايگاه تكيه را در واژه ي نشست مشخص كنيد.25/081

69- كوچك ترين جزء زبان چه نام دارد؟25/0-80

70- در توليد واحد زباني « گنجشك كتاب مي خواند » چه قاعده اي رعايت نشده است؟25/0 - 80

71 - مهمترين واحد هااي زبر زنجيري گفتار چه نام دارد .75/0 -80

72- « روش اختصاري »در ساخت واژه ها ي جديد چگونه است؟ 5/0-80

73- دو هدف از ارتباط زباني  را در ميان افراد يك جامعه بنويسيد.5/0  - 80

74- از ميان واژه هاي زير دو واژه اي كه با همان معناي قديم به حيات خود  ادامه داده است مشخص كنيد. 5/0

                       يخچال   - گريه  - برگستوان – زيبايي

75- در نظام آوايي زبان فارسي الگوي هجايي با صامت آغاز مي شود يا مصوت؟25/0 82  كرمان

76- هر واژه اي در زبان فارسي چند تكيه دارد؟25/0 – 82

77- با گذاشتن علامت « ، »  در جاي مناسب  عبارت « اين جا آشپز خانه ندارد » را به دو گونه بنويسيد كه معاني متفاوت داشته باشد . 5/0- 82

78- كلمه ي « گشت » را در دو جمله جدا با دو معني متفاوت بنويسيد. 1- 82 

79- چگونگي ساخت واژه هاي جديد را به روش اشتقاق بنويسيد .5/0 - 82
+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 23:13  توسط غلامحسین پویان  | 

ادامه سوالات زبان فارسی 2

47- کدام قسمت نوشته در حکم ضربه ی نهایی نویسنده است ؟

48- عبارت زیر را ویرایش کنید

" شاهنامه شناسنامه ی ملت ایران است که باید آنرا حفظ و خواند و عبرت از پندها و اندرزهای آن گرفت "

49- جمله ی " اختر شناسان شهاب های آسمانی را دیدند " را مجهول کنید

50 – در فعل "خواهیم گفت " فعل کمکی و اصلی را پیدا کنید

51- خطاها و اشتباهاتی که در گفتار پدید می آید ناشی از چیست ؟

52- جمله ی " شب های لیلی قدر را باید قدر بدانیم " را ویرایش کنید .

53- املای تشدید میانی با تشدید پایانی چه تفاوتی دارد ؟

54- با واژه ی "دواء " دو جمله بنویسید که در یکی حالت مضاف و در دیگری غیر مضاف باشد .

55- تلفظ درست کلمه در دو فرهنگ دهخدا و معین چگونه نشان داده شده است ؟

56- موضوع مقاله چه ویژگی هایی باید داشته باشد ؟

57- گزارش ها از نظر حجم چگونه اند ؟

58- تنها تفاوت نویسنده با معمار در چیست ؟

59- در عبارت های زسر ترکیب های اضافی و وصفی را مشخص کنید .

" پرسید : این غلامان از کیستند ؟ گفتند: از بندگان عمیدند ."

60-در بیت مقابل شبه جمله را پیدا کنید " آی مردم چشم ها را واکنید           آستین پلک هارا تا کنید "

61- در عبارت مقابل نوع ضمیرها را مشخص کنید .       خود سعید این خبر را به او گفت

62 - در عبارت " علی از پنجره به ماه می نگرد " نوع متمم ها را مشخص کنید .

63- جمله ی زیر را کامل کنید و وابستگی آنرا با نمودار پیکانی نشان دهید

اگر.................  .    ....................

64- نمودار گروه اسمی مقابل را رسم کنید        سپیده دم این عصر

65- تعداد هجا و نوع واج های واژه ی "دانش " را بنویسید .

66- در واژه ی " سجاوندی " تکیه روی کدام هجا قرار دارد .

67- با ذکر مثال بنویسید تکواژها به چه منظور با هم ترکیب می شوند .

68- از چه راههای می توانیم به شکل صحیح کلمه پی ببریم ؟

69- جمله ی زیر را به صورت کوتاه و بی فعل بنویسید .

فصل امتحانات هیچ کس به مسافرت نمی رود .

70- ضمیر و مرجع را در شعر زیر پیدا کنید

خود بیا که می کشم من ناز تو      عرش و فرشم جمله پا انداز تو

71- وابسته را پیدا کنید و نوع جمله را بنویسید

هنگامی که کلید را زدم اتاق کاملا روشن شد

علی درسش را خوانده بود اما محسن نه .

72- فضا سازی یعنی چه ؟

73- روش های عمومی و کلی تحقیق چیست ؟

74- در مقدمه ی تحقیق چه مطالبی نوشته می شود

75- غلط های نگارشی را تصحیح کنید

رفتن و برگشتن از نمایشگاه طول کشید

نیما دوست پنج ساله ی من بود

کتاب را روی میز گزاشتم

برادرت آمد من او را در کتابخانه دیدم

باید از زشتی ها پرهیز و مبارزه کرد

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 23:8  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 2

سوالات زبان فارسی 2

1-      کرولال ها به جای نمود آوایی از..... ........ استفاده می کنند

2-      خط و نوشتار ریشه در ...... انسان دارد

3-      آوایی که می تواند جانشین آوایی دیگر شود ....... نام دارد

4-      در زبان فارسی هیچ کلمه ای با ..... آغاز نمی شود

5-      راز اصلی نیاز به آموختن خط و نوشتار چیست

6-      پیشوند پسوند و میانوند را در کلمات زیر پیدا کنید

سراسر- ناشناس – کارگر

7-      هر کدام از واژه های زیر جزو کدام ساخت آوایی است

درخت ها – فرشینه – کتابی

8-      تعداد هجا و واج های کلمات زیر را پیدا کنید

آسمان – مدت

9-      ....... یکی از توانایی های ذهنی است حل آنکه ...... نمودآوایی این  توانایی است

10-  تعدادهجاو واج های کلمات زیر را پیدا کنید       کاشانه        آسمان

11-  تفاوت واج و حرف چیست ؟

12-  نقش اصلی ساخت واژه های ..... واژه سازی به منظور غنی کردن واژگان زبان ورفع کمبود ....... آن است

13-  در عبارت زیر واژه های صرفی و اشتقاقی را مشخص کنید

ابوریحان یکی از نوادر آفرینش و از عالی ترین نوع کمال انسانی است

14-  سه ویژگی زبان محاوره را بنویسید

15-  ............. یعنی اینکه به فراخور محتوای نوشته زمینه مناسب روانی را در خواننده ایجاد کنیم

16-  انواع فهرست را نام ببرید

17-  فرهنگ معین در ...... جلد و ....... بخش تنظیم شده است و حاوی حدود ....... لغت است

18-  قسمت های تشکیل دهنده یک مقاله ی خوب را بنویسید

19-  گزارش ها ازنظر حجم چگونه تقسیم بندی می شوند . برای هریک نمونه ای بنویسید

20-  انواع برگه دان را توضیح دهید

21-  دو فایده برای یادداشت برداری بنویسید

22-  کهن ترین فرهنگ فارسی چه نام دارد

23-  در کدام قالب نگارشی حجم مطالب بین 500 تا 5000 کلمه است

24-  دو ویژگی یک مقاله ی خوب را بنویسید

25-  غلط های نگارشی را در جمله های زیر تصحیح کنید

شاه پلنگ عظیم الجثه قوی هیکلی را شکار فرموده بودند

این بیمار از ضعف و کم خونی برخوردار است

باید از زشتی ها پرهیز و با آن مبارزه کرد

معلم ریاضی اورادیدم آن در کتابخانه بود

26-  جمله زیر را به وسیله (ب استبعاد )کوتاه کنید

امام حسین (ع) هرگز در برابر یزید تسلیم نشد

27-  کژتابی جمله ی " به دوست همسایه ام سلام کردم " را توضیح دهید

28-  عبارات زیر راویرایش کنید

ازسوی دوستم نامه ای آمد

این بیماری هیچ فرقی از سرخک ندارد

این بیمار از ضعف و کم خونی برخوردار است

بنیان گزار مؤسسه اعضا را معرفی کرد

29-  در جمله ی اول مسند ودر جمله ی دوم مفعول ها را پیدا کنید

پزشک اورا بیمار دانست

مادر کودک را غذا داد

30-  وجه (کارکرد ) فعل های زیر را مشخص کنید

برکن – گفته شده باشد – ساختند

31-  جمله ی زیر را مجهول کنید   اعتیاد بسیاری از استعدادها را کشته است

32-  نوع فعل را از نظر ساختمان مشخص کنید   

علی کتاب را از قفسه برمی دارد

او از خواسته هایش چشم پوشید

33-  نوع ساخت اسم های زیر را تعیین کنید

تکاپو – سیاه سرفه – شمشاد – عروسک

34-  اضافه ی تعلقی و غیر تعلقی را مشخص کنید         گل لاله               قانون کار

35-  در جمله ی زیر ضمیر شخصی را به ضمیر مشترک تبدیل کنید

اگر چشمهایتان را روی هم بگذارید قصه می گویم

36-  نوع قید را مشخص کنید

به کندی – به او – البته

37-  باذکر مثال تفاوت متمم اسمی و متمم فعل را بنویسید

38-  در جملات زیر ضمن پیدا کردن پیوند ؛ جمله ی هسته و وابسته را مشخص کنید

می ترسیدم که به اتوبوس نرسم

تیم ما به موقع حاضر بود اما آنها نیامده بودند

39-  اجزای جمله را مشخص کنید     زبان شناسان زبان را یک نظام می دانند

40-  زمان و کاربرد فعل های جمله ی " غوک گفت : سر دیگر آن را به پای خود خواهم بست ." را بنویسید

41-  نوع ساخت اسم های ( فرهنگ – مهمان سرا – دیدار – داد و بیداد " را بنویسید

42-  اضافه ی تعلقی و غیر تعلقی را مشخص کنید     عنوان نامه             دست طمع

43-  شبه جمله ها رادر عبارت زیر پیدا کنید

اما افسوس اگر مرد میدانید بسم الله

44-  نوع قید را در عبارت های زیر مشخص منید

البته علی دیروز فوراً از تهران برگشت

45-  در جمله زیر پیوند و جمله ی هسته و جمله ی وابسته را مشخص کنید

اگر تلاش کنی در همه ی کارها موفق می شوی

46-  نوع ضمیر و مرجع آنرادر جمله ی " گالیله قدم به قدم سرنوشت خویش را می سازد " بنویسید

47-   

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 23:7  توسط غلامحسین پویان  | 

نمونه سوالات ادبیات 1

100 نمونه   سوال از ادبیات فارسی 1 دبیرستان

 

بخش الف : بیان شعر ونثر ( 6 نمره – 30 سوال)

 

بیت ها و عبارت های زیر را به فارسی روان بنویسید :

(پاسخ بیشتر سوال ها ی این بخش در توضیحات کتاب فارسی می باشد.)

1-هستی هر چه نام هستی دارد بدوست و خدایی او راست در خورنده .

2- خدا آن ملتی را سروری داد                        که تقدیرش به دست خویش بنوشت .

3- بر ساقه ی خود ثابت، فارغ زمدد کارم               نی در طلب یارم ، نی در غم اغیارم

4-خانه ای کاو شود از دست اجانب آباد             زاشک ویران کنش آن خانه که بیت الحزن است

5- هر آن سر گرانی که من کردم اول              جهان کرد از آن بیشتر سرگردانی                                       

     از آن برد  گنج مرا دزد گیتی                   که در خواب بودم گه پاسبانی ََ

6- هر آن که از روی نادانی نه او را گزید ، گزند او ناچار بدو رسید؟

7- مرد پارسی هم تنگ دست بود و وسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند . مارا با انعام و اکرام  به راه دریا گسیل کرد ، چنان که در فراغ به پارس رسیدیم .

8- خلف صدق نیاکان هنرور خود بود.

9- وای بر جان تو که بد گوهری                    جان بری کرده ای و جان نبری

10- از برهنگی و عاجزی به دیوانگان ماننده بودیم و سه ماه بود که موی سر باز نکرده بودیم .

11- چون رایت عشق آن جهان گیر        شد چون مه  لیلی آسمان گیر 

بیچارگی و را  چو دیدند                در چاره گری زبان کشیدند                                                            

چو موسم حج رسید بر خاست          اشتر طلبید و محمل آراست

12- قُبحی زمن مجوی

13- شندر غازی  از وزارت فرهنگ می گرفت و از این همه رفت وآمد به تنگ آ مده بود

14- ستاره مان از اول مطابق نیامد       یک دفعه سی سه بندم به تکان افتاد .

15- معلم در بیرنگ اسب ، حرفی به کارش بود ، رنگ را نگارین می ریخت  گریزی رندانه زد ، پی بردیم راه دست خودش هم نیست

16- از آن پس بسازید سهراب را             ببندید یک شب بر او خواب را

17- ای آتشک ! تو در شبروی دستی داری ، در این کار تعبیه ای هست . دو استر به دست آور که تو این جایگاه گستاخی .

18- تا چون بر رقعه ی من اطلاع یابد ، قیاس کند که مرا اهلیّت چیست ؟

19- نا گهان نوری از شرق تابید خون خورشید آتشی در شفق زد .

20-بیست نفر سوار با تیپ می آیند     الهی همیشه  نان سواره باشد و او پیاده

21- زیب از بنفشه دارد و ازناز بوی ، بوی . مرا مشاطه ی صبح و زینت بخش ریاحین و ازهار می نامند.

22- همی خواست پیروزی و دستگاه               نبود آگه از بخشش هور و ماه

23- کنج ویرانه ی زندان شد اگر سهم ((بهار))       شکر آزادی و آن گنج خدا  داد کنید

24- چنان نباشیم که خود را فقط تن بینگاریم

25- سخن نه بر جایگاه ، اگر چه خوب باشد، زشت نماید و زفان را به خوبی و هنر آموختن خو کن.

26- کار نیکان را قیاس از خود مگیر                   گر چه ماند در نبشتن شیر شیر

  جمله عالم زین سبب گمراه شد                     کم کسی ز ابدال حق آگاه شد .

27- خرامان بشد سوی آب روان                       چنان چون شده باز جوید روان

28- خانه ها از سینه ی خاک در آمده بودند و هنوز دماغش هوای کوه را داشت .

29- بدو گفت کا ین بر من از من رسید            زمانه به دست تو دادم کلید .

30- از آن ، این داستان گفتم که امروز             بدانی قدر و بر هیچش نبازی

به پاس هر وجب خاکی از این ملک           چه بسیار است ، آن سرها که رفته .

 

 

ب: بخش دوم معنی لغت .2 نمره     

دانش آموزان عزیز خوب است که واژه نامه ی پایان کتاب ادبیات فارسی را به طور کامل از حفظ کنید. اما برای نمونه 40کلمه آورده می شود :

31- مهد:                         در خورنده :                             غدر:                            دارالا ماره :

32- مشوش :                   تازی :                                  مواهب :                              زیب :

33- مشاطه :                     بیرنگ :                               اعتکاف :                            هامون :

34- بدسگا لی :                 مخمصه  :                             راست و  ریس :                    تنگ :

35- تأنّی :                        شدّت :                                خطیر تر :                             تسلّا :

36-تاجور :                       دنائت :                                 ملجأ :                                 رعیّت :

37- بنشن :                       مرافعه :                                مدافعه :                            مُکاری :

38- برنشین :                     غارب :                                  غنا :                                  محمل :

39- مسلک :                     بیغوله :                                 مُقنّن :                            فراغ بال : 

40- طلایه :                      وقب :                                    مسلخ :                             هُرم :

پ-  بخش سوم دانش های ادبی3 نمره ( 15 سوال )

(پاسخ سوال های این بخش در بیاموزیم های کتاب و تاریخ ادبیات ابتدای هر درس و درآمدی بر و........ می باشد.)

41- در ادبیات غرب ، نمایش تجسم عیوب و رذیلت های اخلاقی به گونه ی خنده دار را ..................  می گویند.

42- از شاعران فارسی زبان تاجیکستان 3 شاعر نام ببر ید.

43- چهار پاره در ایران از چه دوره ای رواج یافت ؟ چهار شاعر چهار پاره سرا را نام ببرید .

44-دو مورد از جان مایه شعر ملک الشعرا ی بهار را ذکر کنید .و  وی قصیده رادر چه  سبکی می سرود. 

 45- در مصراع های زیر مشبه و مشبه به  را مشخص کنید .

من لاله ی آزادم ، خود رویم و خود بو یم .

زسم اسب می چرخید درخاک                   به سان گوی خون آلود، سرها

ای برادر قصه چون پیمانه است              معنی اندر وی به سان دانه است .

 46- نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید .

اتاق آبی :                                             پرستو در قاف :                                            هفت پیکر:

سیاحت نامه ابراهیم بیگ :                      سفرنامه :   

 

بحردرکوزه :

نوای کوهسار :                              فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی :

   قابوس نامه :         

 47- موضوع اصلی ادبیات نمایش چیست ؟

 48- ارزشمندترین اثر دهخدا چه نام دارد ؟

 49- دو ویژگی مهم شعر سهراب سپهری را بنویسید .

 50- نظامی شاعر چه قرنی است و نام پنج گنج وی را بنویسید .

 51- آرایه ی هر یک از بیت های زیر را مشخص کنید .

شرکه آن دید ، دشنه باز گشاد                            پیش آن خاک تشنه رفت چو باد

گر چه گاهی شهابی / مشق های شب آسمان را / زود خط می زد و محو می شد .

 52- قالب شعری چهار پاره یا دو بیتی پیوسته چگونه است ؟ طرح قرار گرفتن قافیه ها را رسم کنید

 53 – دو ویژگی شعر نیمایی را بنویسید.    

 54- سه بخش شاهنامه ی فردوسی را بنویسید .

 55- هر یک از اصطلاحات زیر را تعریف کنید و برای هر یک دو نمونه مثال بیاورید .

1- قافیه 2- ردیف 3- سجع 4- تضاد 5- تشبیه 6- تشخیص 7- نماد 8- ضرب المثل 9- قطعه 10- مثنوی               11- غزل 12- غزل اجتماعی 13- شعر نو

 ت : بخش چهارم درک مطلب 4نمره (20سوال)

 56- در بیت « چو رخت خویش بربستم از این خاک         همه گفتند با ما آشنا بود » مفهوم مصراع اول چیست ؟

 57-در بیت « از آن برد گنج مرا دزد گیتی        که در خواب بودم گه پاسبانی »  منظور از « گنج » چیست ؟        

 58- در عبارت « باز در آن هوای مه آلود / پاک کن هایی از ابر تیره / خط خورشید را پاک می کرد . »  ، « هوای مه آلود » نماد چیست ؟

 59- در بیت « شه که آن دید ، دشنه بازگشاد/ پیش آن خاک تشنه رفت چو باد» منظور از « خاک تشنه » کیست ؟

 60- مفهوم مصراع دوم بیت زیر را بنویسید .

« بخورد آب و روی و سر و تن  بشست              به پیش جهان آفرین شد نخست »

 61- در بیت «آشیان من بی چاره،اگر سوخت چه باک !/فکر ویران شدنِ خانه ی صیاد کنید.» منظور از صیاد کیست؟

 62- « بند پوتین را محکم بستن » کنایه از چیست ؟ و منظور شاعر از « چراغ» در مصراع زیر چیست ؟

با تمام دل خود می گویم : / تا چراغ از تو نگیرد دشمن

 63- در بیت « دلیر جوان سر به گفتار پیر/ بداد و ببود این سخن دل پذیر»  منظور از « دلیر جوان » و «پیر» کیست ؟

 64- با توجه به بیت « تو مراکشتی و خدای نکشت / مقبل آن کزخدای گیرد پشت » چه کسی مُقبل و چه کسی خوش بخت است ؟

 65- « نگاه می داشتند » در عبارت « سمک و آتشک نگاه می داشتند تا قطران بخفت .» یعنی چه ؟

 66- در بیت « چو لشکر گرد برگردش گرفتند       چو کشتی ، باد پا در رود افکند » منظور از « بادپا » چیست ؟

 67-  در بیت « قطره ی علم است اندر جان من       وارهانش از هوا و زخاک تن » منظور از «خاک تن » چیست ؟

 68- منظور شاعر از «متاع» در بیت « متاعی که من رایگان دادم از کف      توگر می توانی مده رایگانی » چیست ؟

 69- باتوجه به بیت «خداآن ملتی راسروری داد/که تقدیرش به دست خویش بنوشت» خدابه چه ملتی سروری می دهد؟

 70- در مصراع « چو رخت خویش بربستم از این خاک » ، « رخت بربستن » کنایه از چیست ؟

 71- دربیت « مگر کان دلاور گوِ سال خَورد          شود کشته بر دست این شیر مرد .»

منظور از « گوسال خورد » و « شیر مرد » چیست ؟

 72- در بیت « بگفت اندر این نامه حرفی است مبهم         که معنیش جز وقت پیر ندانی » منظور از «نامه » چیست ؟

 73- مقصود از « خورشید علم » در عبارت زیر کیست ؟

 « در قبرستان ، آن سنگ سومی ، قبر خورشید علم است .»

 74- مفهوم کنایی « نُه کرسی فلک را از زیر پای قزل ارسلان بکشند » چیست ؟

 75- متن زیر را به دقت بخوانید و به سوال های آمده پاسخ دهید :

بار اول که پیرمرد را دیدم در کنگره ی نویسندگانی بود که خانه ی فرهنگ شوروی در تهران عَلَم کرده بود . دیگر شعرا کاری به کار او نداشتند . من هم که شاعر نبودم و توی جماعت بُر خورده بودم . به همین طریق بود که دست آخر با حقارت زندگی هامان اُخت شد . هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته ماند . در چشم او که خود چشم زمانه ی ما بود، آرامشی بود .

الف: منظور نویسنده از « پیرمرد » کیست ؟

ب: « عَلَم کرده بود» یعنی چه ؟

ج: « توی جماعت بُر خورده بودم » به چه معنی است ؟

د: نویسنده ی این متن کیست ؟

هـ : منظور نویسنده از جمله ی « هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته ماند. » چیست ؟

و: در خط آخر « چشم زمانه ی ما بود » چه مفهومی دارد ؟ 

 

 بخش پنجم خود آزمایی 4نمره ( 20سوال)

 76- مصراع « زمانه بیامد نبودش توان » یعنی چه ؟

 77- منظور « گل هایی که در نسیم آزادی می شکفند » چیست ؟

 78- مفهوم مصراع « بنای زندگی بر آب می دید » را بنویسید .

 79- چرا علیرضا قزوه نام سفرنامه ی خود را « پرستو در قاف » گذاشته است ؟

 80- در بیت زیر ، منظور از « مرغ اسیر» چیست ؟

ناله ی مرغ اسیر این همه بهر وطن است           مسلک مرغ گرفتار قفس هم چو من است

 81- منظور از « لباس می پوشد تا خود را بپوشد چیست ؟ « لباس پوست دوم انسان نیست ، خانه ی اول اوست » چه مفهومی دارد ؟

 82- شاعر رود سند را چگونه وصف می کند؟

 83- مصراع « رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم » یاد آور کدام داستان است ؟

 84- مفهوم کنایی مصراع « با تمام دل خود می گویم و بند پوتین را محکم بستن » چیست ؟

 85- « متصل گردان به دریاهای خویش » یعنی چه ؟

 86- حرف « ک» در خُرجینک به چه معنی است ؟ دو نمونه دیگر ذکر کنید .

 87- اصطلاح « به روی بزرگوار خود نیاورده » کنایه از چیست ؟

 88- برای وارژه های « همّت و مسلک » دو هم خانواده بنویسید .

 89- مجنون در جوار کعبه از خدا چه خواست ؟

 90- معادل امروزی واژه های زیر را بنویسید .

فرو بریم :                بخواستم رفت :               قفا زدن :                در رویم :                  برنشین :             

91- در بیت « آمد آورد پیش خیر فراز / گفت گوهر به گوهر آمد باز » مقصود از گوهر اول و دوم چیست ؟

 92- در درس « کلاس نقاشی » کشیدن چه قسمتی از اسب برای معلم  مشکل  بود ؟ او برای حل مشکل  خود ، چه چاره ای اندیشید ؟

 93- جمله ی « آن طرفش را فراشان می دانند و چوب دستی های آنان » یعنی چه ؟

 94- منظور هلن کلر از این جمله «در این راه بارها به عقب می لغزیدم ، کمی جلوتر می رفتم سپس امیدوار می شدم» چیست ؟

 95- هدف سهراب از لشکرکشی به ایران چه بود ؟

 بخش ششم  حفظ شعر 1نمره ( 5 سوال )

تذکر : « شعرهای " حفظ کنیم " کتاب را به خوبی یادبگیرید و از حفظ کنید .»

با کلمه  یا کلمه های مناسب جای خالی را پر کنید .

 96-  فراش .................. ورق بیفشاند                          نقاش .................. چمن بیاراست .

 97- در آن نوبت که بندد دست ........................... به پای سرو کوهی دام

گرم یادآوری یا نه ، من از ..........  نمی کاهم                    تو را من ...................... در راهم 

که می گیرند در شاخ تلاجن ............. رنگ سیاهی

 98- بوی گل و بانگ مرغ برخاست          .........................................................

99- گفتم غم تو دارم ، گفتا غمت سرآید                        .......................................................

   100-  .....................................................................                       گفتا زخوب رویان این کار کمتر آید                              
+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 23:0  توسط غلامحسین پویان  | 

نمونه سوالات ادبیات 2

- در مورد خواجه عبدالله انصاری چه می دانید؟

ج: خواجه عبدالله انصاری معروف به پیر هرات دانشمند وعارف قرن پنجم از آثار مشهور او نامه زادالعارفین

مناجات نامه و رساله دل وجان را می توان نام برد.

 

2- متن زیر را به فارسی برگردانید وبنویسید دارای چه آرایه ای است؟

الهی ترسانم از بدی خود بیامرز مرا به خوبی خود

ج: متن ساده= خدایا از کارهای بد خودم می ترسم من را به خوبی خود ببخش.

دارای آرایه تضاد است بین بدی وخوبی – بین بدی خود و خوبی آرایه سجع است.

 

3- این بیت را معنی کنید.

علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را                            که به سوا فکندی همه سایه ی هما را

ج: ای علی ای همای سعادت ورحمت تو نشانه ای هستی برای شناخت خدا که سایه ی سعادت را بر سر همه موجودات افکنده ای.

4- آرایه ی تلمیح را تعریف کنید؟

ج: هرگاه شاعر یا نویسنده احادیث، آیات، داستان ها و وقایع تاریخی را در ضمن شعر یا نوشته خود بیاورد از آرایه ی تلمیح استفاده کرده است.

 مثال: نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت    متحیرم چه نامم شه ملک لافتی را

 

5- واج آرایی یا نغمه حروف را تعریف کنید؟ و در شعر فردوسی مثالی بیاورید که صامت خ و چ تکرار شده باشد.

ج: واج آریی یا نغمه حروف تکرار واج (صامت یا مصوت) در یک مصراع یا یک نوشته است مانند مثال زیر

بر او راست کرد وچپ کرد راست                                  خروش از خم چرخ چاچی بخاست

6- حماسه چند گونه است؟ برای هر کدام مختصری بنویسید؟

ج: حماسه دو گونه است. 1- طبیعی 2- مصنوع

حماسه طبیعی از زمان های دور به صورت شفاهی در بین مردم بوده بعد ها به شکل مکتوب و بیشتر به صورت شعر

در آمده در آمده مانند: ایلیاد و اودیه اثر هومر و شاهنامه اثر ابولقاسم فردوسی.

حماسه مصنوع به تقلید از حماسه طبیعی است در آن به جای آفرینش حماسه به باز آفرینی حماسه می پردازد

مانند: حمله حیدری اثر باذل و حارون نامه اثر ابن حسام خوشفی

7- این عبارت را ساده وروان معنی کنید.

سلام او در وقت صباح مومنان را صبوح است.     ج:سلام در جهت خدا در با مداد مومنان را سرمستی ونشاط می بخشد.

8- ممال چیست؟ در این مورد توضیح دهید.

ج: کلمه هایی مثل سلاح مزاح که عربی هستند در فارسی به الف آن ها تبدیل به ی می شود مانند: سلیح ومزیح به این

تغییر شکل مما ل می گویند.

9- این بیت را معنی کنید.

کشا نی بدو گفت بی بارگی                     به کشتن دهی سر یکبارگی

ج: اشکبوس به رستم گفت: بدون اسب آمده ای به میدان جنگ خودت را خیلی زود به کشتن می دهی.

10- دو گونه ادبیات نمایشی را نام ببرید وبنویسید کار گردان به چه کسی می گویند؟

ج: دو گونه ادبیات نمایشی عبارتند از: نمایش نامه (پیس) و فیلم نامه (سناریو)

به کسی که فیلم نامه را به کمک بازیگران اجرا می کند کار گردان می گویند.

11- به این نوع نثر چه می گویند؟

چه خبره ؟ قرار نبود که همه تون انتخاب بشین        ج:به این نوع نثر شکسته می گویند.

12- خواندن کدام داستان ها و رمان های ترجمه شده ذهن خوانندگان ایرانی را تا حدود ی با هنر داستان نویسی غرب

آشنا کرد؟ ج:ذهن خوانندگان ایرانی با رما نهای کنت مونت کریستو ، سه تفنگدار و ژیل بلاس به هنر داستان نویسی

غرب آشنا کرد.

13- روی آوردن به ادبیات داستانی معاصر از چه زمانی شروع شد وبا چه کتاب هایی؟

ج: روی آوردن به ادبیات معاصر از اوایل دوره مشروطه ، کتاب هایی مانند سیاحت نامه ابراهیم بیگ اثر زین العابدین مراغه ای و مسالک المحسنین از عبدالرحیم طا لبوف آغاز شد.

14- محمد علی جمال زاده آغاز چه سبکی است؟ ج:جمال زاده با نوشتن داستان های کوتاه یکی بود یکی نبود و به اعتبار همین کتاب او را آغاز گر سبک واقع گرایی در نثر معاصر فارسی وپدر داستان نویسی دانسته اند.

 

15- آثار محمد علی جمال زاده را نام ببرید؟ ج: دارالمجانین- سروته یک کرباس- تلخ وشیرین- هفت کشور- شور آباد-

راه آب نامه- قصه های کوتاه برای بچه های ریش دار و قصه ما به سر رسید.

16- کنا یه های این متن را مشخص کنید وبنویسید منظور این کنایه چیست؟

گفت: تنها همان رتبه های بالا را وعده بگیر و ما بقی را نقداّ خط بکش و بگذار سماق بمکند.

ج: خط بکش منظور دعوت نکن . بگذار سماق بمکند بگذار در انتظار بما نند.

17- بزرگ علوی کیست؟ ج: بزرگ علوی از داستان نویسان معاصر است او از نخستین تحصیل کرده های ایرانی

مقیم آلمان بود.

18- آثار بزرگ علوی را نام ببرید؟ ج: از جمله آثار بزرگ علوی عبارتند از: چشم هایش- چمدان- میرزا- سالاری ها

19- آیا نوشته های بزرگ علوی تا ثیری در نویسندگان ما داشته است؟

ج: داستان گیله مرد اثر بزرگ علوی تا مدت ها راهنمای عمل نویسندگان مبارز بود وتاثیر آنرا بر کتاب ((از رنجی که می بریم)) نوشته ی جلال آ ل احمد آشکار است.

20- متن زیر که از داستان گیله مرد آورده شده دارای چه آرایه ای است؟

باران هنگامه کرده بود، باد چنگ می انداخت، درختان کهن به جان یکدیگرافتاده بودند.

ج: این متن دارای آرایه تشخیص می با شد.

21- سیمین دانشور کیست؟ ج:سیمین دانشور از نویسندگان معاصر است. همسر مرحوم جلال آل احمد نویسنده مشهور

ایران است.

22- مشهور ترین اثر سیمین دانشور چه نام دارد و موضوع آن چیست؟

ج: مشهور ترین اثر سیمین دانشور سووشون(سیاوشان) است که نویسنده به شرح و توصیف زندگی اجتماعی مردم

فارس در خلال جنگ جهانی دوم و تسلط انگلیسی ها می پردازد.

23- در داستان گیله مرد نویسنده در چند جای داستان از صدای جیغ زنی که در جنگل پیچیده است یاد می کند مقصود

چیست؟ ج:صدای جیغ بیانگر درون آشفته گیله مرد است که خاطره کشته شدن همسرش را بیاد می آورد.

24- نویسنده از مراسم سوگ سیاوش (در داستان سو وشون) برای پروراندن داستان چگونه بهره گرفته است؟

ج: نویسنده بین یوسف که قهرمان داستان است وسیاوش وحضرت امام حسین شباهتی بر قرار کرده و گفته مظلومیت

تکرار می شود.

25- بیت زیر را معنی کنید واشاره به چیست و دارای چه آرایه ای است؟

آمد موج الست، کشتی الست، کشتی قالب ببست          باز چو کشتی شکست نوبت وصل و لقاست

ج: معنی: هنگامیکه انسان پاسخ مثبت داد خلقت انسان آغاز شد وهنگامیکه جسم از میان رفت نوبت دیدار با خدا میرسد. این بیت دارای آرایه تلمیح است و اشاره به الست بربکم قالو بلی.

26- چه نوشته یا سروده ای در حوزه ی ادبیات پایداری است؟

ج: هر نوشته یا سروده ای که مبارزه ی ملت ها را در برابر عوامل استبداد داخلی یا تجاوز بیگانگان نشان دهد در حوزه

ادبیات پایداری است.

27- اصلی ترین مسا ئل در حوزه ادبیات پایداری چیست؟

ج: اصلی ترین مسا ئل در حوزه ی ادبیات پایداری ترسیم چهره بیدادگر، ستایش آزادی و آزادگی و انعکاس مظلومیت

مردم و بزرگ داشت شهدای راه آزادی و ....است.

28- تشبیه را تعریف کنید و ارکان آن را روی این جمله مشخص کنید؟

ج: تشبیه یعنی شبیه کردن چیزی یا کسی به چیزی یا کسی دیگر.

سرش مانند گلوله گرد بود. ج: سرش: مشبه- مانند: ادات تشبیه- گلوله: مشبه به- گرد: وجه شبه.

29- از چهره های برجسته ادبیات مقاومت فلسطین چه کسانی را می شناسید؟

ج: از چهره های مشهور غسان کنفانی- محمود درویش- جبرا ابراهیم جبرا- و اثل مانین را می توان نام برد.

30- مشهور ترین نویسنده ادب پایداری سیاهان چه نام دارد؟ واسم کتاب مشهور آنرا بنویسید؟

ج: مشهور ترین نویسنده ادب پایداری سیاهان هریت بیچر استوا را می توان نام برد. وکتاب مشهوراو کلبه عمو تم است.

31- این بیت را به نثر روان معنی کنید؟

ما به فلک بوده ایم ، یار ملک بوده ایم           باز همان جا رویم جمله ، که آن شهر ماست

ج: ما در عالم بالا همدم فرشتگان بوده ایم            دو باره به آنجا می رویم زیرا وطن اصلی ما آن جاست.

32- نوشته زیر که از متن داستان کلبه عمو تم انتخاب شده دارای چه آرایه ای است؟مرد پهن و کوتاه قد و خپله ای که پیرهنی ریش ریش روی سینه اش دهن کجی می کرد...ج: روی سینه اش دهن کجی می کرد دارای آرایه ی تشخیص است.

33- در متن داستان کلبه عمو تم خواندیم که سیمون لگری ارباب جدید تم بود. او چه چیزی را لازمه سپردن مسئولیت مباشری به عمو تم داشت؟ ج: لگری از عمو تم خواسته بود که خشونت را پیشه کند. زیرا عقیده داشت انسان باید سنگ دل باشد.

34- متن زیر ترجمه شعر پابلو نرودا شاعر انقلابی شیلی است منظور شاعر چیست؟

ما این را از گذشته به ارث می بریم           وامروزه چهره شیلی بزرگ شده است

ج: معنی: ما از قدیم مبارز و ملتی مقاوم وپایدار بوده ایم       امروزه شیلی توسعه یافته.

35- متن زیر ترجمه شعر جبرا ابراهیم جبرا شاعر انقلابی فلسطین است منظور شاعر چیست؟ وبا عشق خود استعاره از کجاست؟ بهارهای پیاپی را در بیابان های تبعید می گذرانیم باعشق خود چه کنم.

ج: معنی: سال های متوالی را در تبعید گاه ها سپری می کنیم با سرزمین خود چه کنیم. با عشق خود استعاره از فلسطین است.

36- متن زیر ترجمه شعر جبرا ابراهیم جبرا شاعر انقلابی فلسطین است. منظور از تموز و دبکه چیست؟

برای حاصل دادن کشتزارها منتظر رسیدن تموز و پای کوبی دبکه در موقع درو هستیم.

ج: تموز: ماه اول تابستان.  دبکه: پای کوبی وجشن ملی است که در سوریه رواج دارد.

37- کدام شاعر فلسطینی است که به جز برای فلسطین شعر نگفته وبه چه نامی مشهور است؟

ج:محمود درویش به جز برای فلسطین شعر نگفته وبه شاعر مقاومت مشهور است.

38- متن زیر ترجمه شعری است از محمود درویش آن را به نثر روان بنویسید و ارتباط معنایی با چه حدیثی است؟

ای خونین چشم و خونین دست      به راستی که شب رفتنی است

ج: معنی: ای اسرائیلیان قاتل حقیقآ دوران ظلم وستم تو خواهد گذشت. ارتبط معنایی دارد با جاء الحق و ذهق الباطل.

39- بیت زیر دارای چه آرایه ای است ومفهوم گذران در مصراع اول ودوم چیست؟

برخیز و مخور غم جهان گذران         بنشین ودمی به شادمانی گذران

ج: این بیت دارای آرایه جناس تام است بین گذران در مصراع اول و دوم – گذران مصرع اول به معنی سپری شونده

و گذران مصراع دوم به معنی سپری کن است.

40- این بیت دارای چه آرایه است؟

بهرام که گور می گرفتی همه عمر      دیدی که چگونه گور بهرام گرفت

ج: 1- آرایه تلمیح 2- جناس تام.

41- ویکتور هوگو را معرفی کنید وآثار او را بنویسید؟

هوگو از مشهور ترین شاعران رمانتیک قرن نوزده فرانسه است و آثار او عبارتند از:

1- بی نوایان 2- گوژپشت نترادم 3- کار گردان دریا 4- مردی که می خندد.

42- متن زیر که داستان هدیه سال نو اثر ویلیام سیدنی پورتر معروف به اُ.هنری است دارای چه آرایه ای است؟

زندگی معجون درد آوری است از لبخندهای زود گذر

ج: آرایه تشبیه: زندگی مشبه– معجون مشبه به – ادات تشبه محذوف– درد آور مشبه به .

بین  درد آور ولبخند آریه متناقص نما (پارادوکس).

درک مطلب

منظور از جمله های زیر چیست؟

43- هرگز پستچی نامه ای در آن نینداخته بود. ج: کسی سراغ آن ها را نگرفته.

44- مصطفی مجلس آرای بلا معارض شده است. ج: مصطفی مجلس آرای بدون رقیب است.

45- با چشمها یش می جنگد. ج: با تمام وجود می جنگد.

46- مغازه ها را برای خرید هدیه جیم زیر پا گذاشت. ج: برای خرید هدیه جستجوی فراوانی کرد.

47- هنگامیکه دلا به خانه رسید به فکر چاره ای برای ته مانده ی چپاول مادام سوفیا افتاد. ج: منظور موهای کوتاه شده

موجود روی سرش.

48- جیم ناگهان به هوش آمد. ج: جیم یک دفعه متوجه شد.

49- آخر و عاقبت اسبش را پی می کنند. ج: سر انجام دست و پای اسبش را قطع می کند.

50- سر و بکالش خینی بود. ج: سر و صورتش خونی بود.

51- زری احساس می کند پلک هایش داغ شده. ج: اشک در چشمهایش جمع شد.

52- آفتاب تیغ کشید. ج: آفتاب طلوع کرد.

53- یکهو نگاه می کنی رنگ شب پریده. ج: ناگهان متوحه می شوی روز شده.

54- شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیایید. ج: با بی دقتی درو کنید تا چیزی گیر فقیر ومحتاج هم بیاید.

55- زبانش تپق می زد. ج: لکنت زبان داشت.

56- مقصد عارفان و عاشقان حقیقی چیست؟

ج: مقصد عارفان و عاشقان حقیقی نه رسیدن به بهشت است ونه رهایی از دوزخ بلکه تنها شیفته خدا هستند.

57- قافیه را در بیت سعدی مشخص کنید.

در آن نفس که بمیرم ، در آرزوی تو باشم     بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم

ج: آرزوی و کوی: قافیه هستند.

58- آرایه ایهام را تعریف کنید ومثالی بزنید؟

ج: هرگاه در نثر به شعر واژه ای آورده شود که دو معنی بدهد و منظور معنی دومی مورد نظر باشد به آن ارایه ایهام گویند. مثال: گفتم غم تو دارم ، گفتا غمت سر آید       گفتم که ماه من شو ، گفتا اگر برآید. (برآید: اگر امکان داشته باشد)

59- آرایه این شعر حافظ را مشخص کنید؟

دل می رود زدستم صاحب دلان ، خدا را              دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا

ج: دل ودستم آرایه ی مراعات ونظیر                             پنهان و اشکارا آرایه تضاد

60- این بیت را معنی کنید وبنویسید چه آرایه ای دارد؟

آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است                     با دوستان مروت ، با دشمنان مدارا

ج: معنی: آرامش هر دو جهان در گرو عمل کردن به این جمله است         بادوستان جوانمردی کن وبا دشمنان سازش

بین دوستان و دشمنان آرایه تضاد.

61- از عرش به فرش آمدن کنایه از چیست؟ ج: یعنی از عزت به ذلت رسیدن.

62- نمی هلند: نمی گذارند یا اجازه نمی دهند. این فعل دارای دو مصدر است آن ها را بنویسید؟

ج: هلیدن و هشتن که بن مضارع هر دو هل است.

63- این بیت از حکیم سنایی را معنی کنید و بنویسید دارای چه آرایه ای است؟

دو قدم بیش نیست این همه راه               راه نزدیک شد سخن کوتاه

ج: معنی: راه عشق به خدا و رسیدن به او بسیار کوتاه است. بنا براین سخن را کوتاه می کنیم.

این بیت بین دو قدم بیش نیست و این همه راه دارای آرایه متناقض نما است.

64- این بیت از حکیم سنایی را معنی کنید؟

عنان گیر تو گر روزی جمال در دین باشد          عجب نبودکه ابدال خود را هم عنان بینی

ج: معنی: آن زمانی که هدایت کننده تو دین زیبای اسلام باشد             تعجب نکن خودت را هم رتبه ی مردان خدا بینی.

 

65- این نثر از کتاب فیه ما فیه اثر مولوی انتخاب شده آن را به نثر روان بنویسید؟

در زمان مصطفی (ص) کافری را غلامی بود مسلمان ، صاحب گوهر سحری خداوند گارش فرمود تاس ها برگیر که به

حمام رویم.  ج:در زمان حضرت رسول کافری غلامی داشت که مسلمان بود و با اصل و نژاد خوب ، هنگام سحر اربابش

گفت کاسه های مسی را بر دار به حمام برویم.

66- این بیت از ناصر خسرو را معنی کنید؟

من آنم که در پای خوکان نریزم                           مرا این قیمتی در لفظ دری را

ج: معنی: من آن کسی نیستم که مدح پادشاهان خوک صفتی را بکنم با این زبان فارسی که مثل مروارید گرانبها است.

67- این بیت فردوسی را معنی کنید؟

به دیدارت آرایش جان کنم                                  زمن هرچه خواهی فرمان کنم

68- این بیت را معنی کنید؟

دانش و آزادگی و دین ومروت               این همه را بنده درم نتوان کرد

ج: معنی: دانش و آزادگی و دین و جوانمردی انسان ها را نمی توان با پول به خدمت گرفت.

 

69- دکتر محمد علی اسلامی ندوشن در مقاله جلوه های هنر در اصفهان چرا نقش کاشی های اصفهان را بهار منجمد

نامیده است؟  ج: به سبب زیبایی و طراوت به بهار تشبه کرده وبه خاطر ثبات و جاودانگی به منجمد بودن تشبه کرده.

70- قسمتی از زندگی خسرو که در قالب داستان بیان شده اثر کیست؟ ونویسنده چه منظوری از این داستان داشته است؟

ج: نویسنده داستان خسرو عبدالحسین وجدانی نویسنده معاصر است که یکی از مشکلات فرهنگی اجتماعی زمان ما

و آثار مخرب وزیان آن را بیان کرده است.

71- آرایه ی اسلوب معادله را تعریف کنید ومثالی بزنید؟

ج: اسلوب معادله آرایه ای است که شاعر در آن مصراع دوم را به عنوان مثال و معادل مصراع اول می آورد به طوری که بتوان جای دو مصراع را عوض کرد (البته در ظاهر هیچگونه ارتباطی دو مصراع با هم ندارند اما با کمی دقت متوجه می شویم) مثال: از مولوی       از قضا سر کنگبین صفر افزود      روغن بادام خشکی می نمود

72- مقصود از اصطلاحات زیر را بنویسید؟

کمیتش لنگ بود.   ج: ضعف ونا توانی داشت.         سپر انداختن.   ج: تسلیم شدن.

مثل شاخ شمشاد.   ج: سرحال و با نشاط                       باب دندان.       ج: مطابق میل

73- دو مصراع از سهراب سپهری است درباره آن ها توضیح دهید وبنویسید پنجره نماد چیست؟

پشت دریا ها شهری است.     ج: درپشت دریا ها شهری است که ارتباط همه در اوج کمال است. که در آن پنجره روبه

تجلی باز است.  پنجره نماد ارتباط.

74- شعر معاصر پس از نیما به چند گونه ادامه پیدا کرد؟

ج: به 3 گونه

1- شعر آزاد یا نیمایی    وزن دارد     جای قافیه مشخص نیست.

2- شعر سپید               وزن ندارد    جای قافیه مشخص نیست.

3- شعر موج نو           وزن دارد      نه قفیه.

75- این دو مصراع از علی اسفندیاری معروف به نیما یوشیج است آن ها را توضیح دهید؟

خشک آمد کشتگاه من

ج: سرزمین من ایران در همسایگی کشور روسیه که آباد و پیشرفته است مانند کشتزار خشک است در جوار کشت همسایه.

 

76- شعر زیر از علی گرما رودی است . آن را توضیح دهید؟

خجسته باد نام خداوند ، نیکوترین آفریدگاران که تو را آفرید .

ج: مبارک باد نام پروردگار ، بهترین خلق کننده که ای علی (ع) تو را خلق کرد.

77- به این شعر شفیعی کد کنی توجه کنید وبنویسید گون و نسیم نماد چه کسانی هستند؟

به کجا چنین شتبان گون از نسیم پرسید     دل من گرفته ز این جا ، هوس سفر نداری

ج: گون نماد انسان اسیر و گرفتار.

نسیم نماد انسان آزاده.

78- این نوشته را به نثر روان وساده بنویسید ، این نوشته از کتاب کلیه ودمنه است؟

در آبگیری 3 ماهی بود: دو حازم یکی عاجز از قضا روزی دو صیاد بر آن گذشتند و با یک دیگر میعاد نهادند که دام

بیاورند و هر 3 ماهی را بگیرند.ج: در تا لابی 3 ماهی بود: دو تا دور اندیش ویکی ناتوان ، اتفاقآ روزی دو ماهیگیر از آنجا گذشتند وبا یک دیگر وعده

کردند که تور بیاورند و هر 3 ماهی را بگیرند.

79- کلمات زیر نماد چه چیزی هستند؟

1- زیتون2-  نرون3-  شب4- پنجره            ج:1- نماد صلح 2- نماد ظلم وستم 3- نماد ظلم واستبداد 4- نماد ارتباط

80- این بیت از شاهنامه دارای چه آرایه ای است؟

به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ              سوار اندر آینه هر سه به جنگ

ج: دارای آرایه مراعات ونظیر است بین شیر ، نهنگ و پلنگ

81- این بیت که اثر مولوی است را معنی کنید؟

او خدو انداخت بر روی علی                   افتخار هر نبی وهر ولی

ج: عمر آب دهان انداخت بر روی حضرت علی (ع)            علی آن کسی است که مایه افتخار پیامبر و اولیای خداست.

82- فیلم گاو و سریال امام علی (ع) اثر کدام فیلم نویسان است؟

ج: فیلم گاو اثر داریوش مهرجویی است. و سریال امام علی (ع) اثر داوود میر باقری است.

83- این بیت شاهنامه را معنی کنید؟

کشانی بدو گفت بی بارگی                       به کشتن دهی سر یکبارگی

ج: معنی: اشکبوس به رستم گفت                       بدون اسب خودت را به کشتن می دهی.

84- این بیت که از حماسه های مصنوع است به نام حمله حیدری اثر باذل مشهدی را معنی کنید؟

بر مصطفی بهر رخصت دوید                          ازو خواست دستوری اما ندید

ج: معنی: حضرت علی (ع) برای جنگ نزد پیامبر (ص) دوید و اجازه خواست اما اجازه داده نشد.

85- این بیت را معنی کنید؟

چو سوفارش آمد به پهنای گوش                          زشاخ گوزنان برآمد خروس

ج: معنی: همین که انتهای تیر به گوش رستم نزدیک شد             از کمان وقتی تیر رها شد فریادی برخاست.

86- این بیت را معنی کنید؟

شجاع غضنفر وصی نبی                       نهنگ یم قدرت حق ، علی

ج: شیر دلاور و جانشین پیامبر و نهنگ دریای قدرت خدا یعنی علی (ع)

87- این نوشته بیانگر چه چیزی در جامعه ما بوده است؟

شاه قرار داده هرکس اضافه مواجب می خواهد سال اول تومنی هفت هزار به خود شاه پیشکش کند دیگر به احدی تعارف ندهد.  ج: بیانگر فساد و رشوه خواری در جامعه و در بار است.

88- قبل از نیما یعنی در زمان مشروطه افرادی بودند که در زمینه شعر نو و جریان نوآوری کارهایی کردند نام آن ها را بنویسید؟ ج: نام آن ها عبارتند از: ابولقاسم لاهوتی – نقی رفعت – شمس کسمایی – جعفر خامنه ای.

 

89- این شعر از موسوی گرما رودی که اثر او به نام در سایه نخل ولایت است را بیشتر توضیح دهید؟

دری که باغ بینش ما گشوده ای هزار بار خیبری تر است.

ج: توضیح: دری که بر روی اندیشه ی ما گشودهای هزار بار از در خییبر ، بزرگ تر است.

90- محمد حسن رهی معیری  چه کست؟

ج: از شاعران غزل سرای معاصر است.  و مجموعه شعر او به نام سایه عمر بسیار معروف است.

91- ابن بطوطه کیست؟ ج: ابن بطوطه عالم و جهان گرد مشهور مراکشی در قرن هشتم است. او به ایران هم آمده وشهر شوشتر و از جمله جزیره کیش را هم دیده.

92- دکتر طه حسین کیست؟ (طاها حسین)

دکتر طه حسین ادیب و پژوهشگر معاصر مصری که در سه سالگی نا بینا شد اما با استعداد و پشتکاری فوق العاده توانست به سرعت پیشرفت کند وبه مدارج عالی برسد.

93- این بیت از قصیده سرای توانا مسعود سعد سلمان است آنرا معنی کنید؟ ( او شاعر قرن پنجم و اوایل ششم است.)

امروزه به غم فزون ترم از دی                      و امسال به نقد کمتر از پارم

ج: معنی: امروزه بیشتر از دیروز قصه و غم دارم           و امسال از پارسال فقیر تر هستم

94- نوشته زیر از تذکره الاولیای عطار است آن را به نثر روان بنویسید؟

الهی ، مرا عمل بهشت نیست و طاقت دوزخ ندارم. اکنون کار با فضل تو افتاد.

ج: خدایا اعمال و کرداری که مرا به بهشت ببرد ندارم، طاقت آتش دوزخ را ندارم اکنون به کرم و بخشایش تو بستگی دارد.

95- بیت زیر اسکندر ختلانی شاعر کشور تاجیکستان است آن را معنی کنید .

پنداشتی که ریشه ی پیوند من گسست                     در سینه ام هزار خراسان نهفته است

ج: معنی: ای دشمن تصور کردی که رشته ی دوستی من با فرهنگ و ادبیات فارسی ( وطن ادبی من ) من قطع شده. اینطور نیست وجود من لبریز از عشق نسبت به ایران است.

96- نوشته زیر بخشی از آیه ی اول سوره دهر است آن را معنی کنید؟

کان لم یکن شیئآ مذکورا             ج: معنی: چیزی قابل ذکر نبود.

97- این نوشته را به نثر ساده و معمولی بنویسید؟

مصطفی به عادت معهود ابتدا مبلغی سرخ و سیاه شد.      ج: مصطفی به عادت همیشگی اول کمی رنگ به رنگ شد.

98- این جمله را به نثر روان بنویسید؟

محتاج به تذکار نیست که ایشان در خوراک هم سر سوزنی قصور را جایز نمی شمردند.

ج: احتیاج به یاد آوری نیست که ایشان در خوراک ذره ای از خوردن کوتاهی نمی کرد.

99- در جمله زیر ارکان تشبیه را مشخص کنید.

همان زن نفرت انگیز با دهانی هم چون دهان کفتار و ...

ج: دهانی: مشبه – هم چون: ادات تشبیه – دهان کفتار: مشبه به – وجه شبه محذوف (حذف شده)

 

100- در جمله زیر ارکان تشبیه را در روی جمله مشخص کنید؟

او مانند پیرزنی به جلو خم شده بود.            ج: او: مشبه – پیرزنی: مشبه به – خم شده بود: وجه شبه

101- جمله ی ای کاش عظمت در نگاه تو باشد ... از آندره ژید را با این شعر سهراب سپهری در چشم ها را باید شست،

جور دیگر باید دید مقایسه کنید ونتیجه آن را بنویسید؟

ج: هر دو تأکید دارند بر داشتن طرز تفکر صحیح و مثبت بینش راستین.

102- ارکان تشبیه را در جمله زیر مشخص کنید؟

گیسوان دلا چون آبشار طلایی رنگی می درخشید.

ج: گیسوان مشبه–  چون: ادات تشبه–  آبشار: مشبه به–  می درخشید: وجه شبه

103- آریه مراعات و نظیر را تعریف کنید و مثالی بیاورید؟

ج: اگر در شعر یا نثر واژه هایی بیاورند که در معنی با یکدیگر متناسب باشند مانند: گل ولاله یا شمع و پروانه یا

تیر و کمان و ... به آن مراعات و نظیر گویند. مانند:   نهادند  آورد گاهی چنان          که کم دیده باشد زمین و زمان.

104- این بیت دارای چه آرایه است؟

زره لخت لخت و قبا چاک چاک                  سر وروی مردان پر از گرد وخاک

ج: بین سر و روی و گرد خاک آریه ی مراعات و نظیر وجود دارد.

105- آیا زبان فارسی در بیرون از ایران رواج دارد؟

ج: زبان فارسی از دوره غزنوی تا حدود صدو پنجاه سال پیش زبان اداری و درباره ی هندوستان وپاکستان بود.

106- شاعران غیر ایرانی را که به فارسی شعر می گفته اند نام ببرید؟

1- امیر خسرو دهلوی2- فیض دکنی3- زیب النساء4- بیدل دهلوی5- اقبال لاهوری.

107- این بیت مسعود سلمان را معنی کنید؟

شخصی به هزار غم گرفتارم                       در هر نفسی به جان رسد کارم

ج: من (مسعود سلمان) به هزاران غم و اندوه گرفتار هستم و هر لحظه روزگار بر من دشوار می شود.

108- کدام شاعر در قلعه نای و مرنج سال ها زندانی بود؟

ج: مسعود سعد سلمان شاعر قصیده سرای توانا قرن پنجم و اوایل ششم بود که حدود بیست سال از زندگی خود را بدون

دلیل در زندان بسر برد. او در قلعه های دهک و سو به مدت هفت سال و قلعه نای به مدت سه سال و در قلعه مرنج

به مدت هشت سال زندانی بوده او در مدت زندانی خود شرح حال خود را سرود که به حبسیات معروف است.

109- واژه هایی زیر را معنی کنید؟

1- برسان کوس : ج: مانند دهل  2- بی بارگی: ج: بدون اسب   3- سزد: ج: شایسته  4- ابرش: ج: اسب خال دار5- غضنفر: ج: شیر  6- سماجت: ج: پا فشاری  7- مصاف: ج: جنگ کردن    8- موقع ترفیع رتبه: ج: بالا رفتن درجه9- ولیمه: ج: میهمانی  10- با حال استیصال: ج: با حال در ماندگی و ناچاری  11- جوان دیلاقی: ج: جوان قد دراز12- استشاره: ج: مشورت کردن  13- بلا معارض: ج: بدون رقیب  14- تنبوشه: ج: لوله سفالی15- بقولات: ج: حبوبات 16- لابه: ج: التماس کردن  17- جوال: ج: کیسه پارچه ای   18- شعشه: ج: درخشش19- مادام: ج: پیوسته  20- اصحاب: ج: یاران  21- حزن انگیز: ج: غم انگیز  22- ولع: ج: حرص 23- باد شرطه:ج: باد موافق 24- سروت: ج: جوانمردی  25- مدارا: ج: سازش  26- ابدال: ج: مردان خدا  27- رفعت: ج: بلندی28- منا عت: ج: بلند نظری  29- خدمه: ج: نیرنگ  30- عروج: ج: بالا رفتن  31- متاخر: ج: دوره معاصر32- عادت مالوف: ج: عادت همیشگی  33- معاصی: ج: گناهان  34- سمند: ج: اسب زرد  35- حازم: ج: دور اندیش36- چینه: ج: دیوار  37- داروگ: ج: غورباغه درختی  38- رقعه: ج: تکه کاغذی که روی آن می نویسند39- قاپوچی: ج: در بان (واژه ترکی) 40- تموز: ج: ماه اول تابستان  41- به نان: ج: انگشتان  42- توتیا: ج: اکسید طبیعی و نا خالص روی  43- جبهه: ج: پیشانی  44- سو فار: ج: دهانه تیر  45- سحاب: ج: ابر  46- مضغ: ج:در زیر دندان جویدن  47- مناعت: ج: بلند نظری  48- هله: ج: آگاه باش  49- طارمی: ج: نرده چوبی یا آهنی50- ادعیه: ج: دعا ها

110- واژه هایی را که زیر آن ها خط کشیده شده معنی کنید؟

1- دلیری کجا نام او اشکبوس  ج: که.2- نور خورشید در تلا لو آب گونه ای است که ...  ج: درخشش.

3- آثار شادی در وجناتش نمودار گردید  ج: رخسار.4- اشبان  ج: سایه ها و سیاهی که دور دیده شوند.

5- در خور ساعت جیم بود  ج: شایسته.6- خسرو ارتجالآ می خواست  ج: بی درنگ

7- از قضا سر کنگبین صفر افزود ج: زرد آب.8- در تستر در مدینه امام شرف الدین منزل کردم  ج: شتر.

9- سومی خادم سماط و مامور تنظیم برنامه ی غذا بود  ج: سفره10- در باب حساب دارالطباعه حرف می زدیم  ج: چایخانه.

11- آثار شادی در وجناتش نمودار گردید  ج: رخسار.12- من گوش استماع ندارم  ج: من گوش شنیدن ندارم.

13- داروگ  ج:  قورباغه درختی به اعتقاد مردم مازندران وقتی داروگ بخواند باران می بارد.

14- چنان محظوظ گردیده بود که جلو رفته جبهه شاعر را بوسیده  ج: بهره ور شدن -  پیشانی.

102- این بیت مسعود سلمان را بیان کنید؟

محبوس چرا شدم ، نمی دانم                           دانم که نه دزدم و نه عیارم

ج: چرا زندان شدم نمی دان همین قدر می دانم که نه دزد بوده ام نه جزء اوباش بوده ام.

لازم به توضیح است که عیار معنایی متعدد دارد . به معنی زرنگ هم می باشد.

103- شیخ الشیوخ شبلی کیست؟ شبلی از عارفان قرن سوم هجری است.

104- بیت زیر از فخرالدین عراقی می باشد آنرا معنی کنید وبنویسید دارای چه آرایه ای است؟

یک کرشمه کرد با خود آنچنانک                     فتنه ای در پیر ودر برنا نهاد

ج: با یک ناز و کرشمه همه ی انسان ها را از پیر و جوان عاشق و شیفته خود نمود.

این بیت دارای آرایه تضاد است بین پیر و برنا.

105- این شعر اخوان ثالث می باشد آن را معنی کنید؟

جاودان بر اسب یال افشان زردش می چمد در آن ج: برای همیشه اسب زرد یال خود آهسته و با ناز خرامان گردش می کند.

نمونه سؤال امتحانی

بخش اول - معنای اشعار و عبارات زیر را بنویسید :

اين حرف كه در بادي امر به نظرم بي معني مي آمد كم كم وقتي درست آن را در زوايا و خفاياي خاطر و مخيله نشخوار كردم معلوم شد آن قدرها هم نامعقول نيست

و صداي كشيد ه ي آب نكشيده اي به قول متجدّدين طنين انداز شد و پنج انگشت دعا گو به معّيت مچ و كف و مايتعلّق به  بر صورت آقاي استادي نقش بست.

به دو چشم خونفشانم هله اي نسيم رحمت            كه زكوي او غباري به من آر توتيا را

تهمتن به بند كمر برد چنگ                                  گزين كرد يك چوبه تير خدنگ

به گرز گران دست برد اشكبوس                                زمين آهنين شد سپهر آبنوس

 سپر بر سر آورد شير اله                                            علم كرد شمشير آن اژدها

شجاع غضنفر وصي نبي                                             نهنگ يم قدرت حق علي

يكي از حضار كه كباده ي شعر و ادب مي كشيد چنان محظـوظ گرديد كه جلو رفت و جبهه ي شاعر را بوسيد.

براي حاصل دادن كشتزارها منتظر رسيدن تموزو پايكوبي دبكه در موقع درو هستيم

 آن لاورتون رو خودم به درك فرستادم  .

شلخته درو كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد  

و سلام او در وقت صباح مومنان را صبوح است

ميسيو تم لابد خودت را يك جنتلمن تصور كرده اي

بخش دوم- خود آزمايي  :به سوالات خواسته شده پاسخ دهيد

در داستان هديه ي سال نو با وجود پرداخت قيمت مو چرا نويسنده آن را چپاولي از طرف مادام سوفيا مي داند ؟

در داستان بينوايان كوزت براي غلبه به ترس خود جه تدبيري مي انديشيد ؟     

در داستان بينوايان كوزت براي غلبه به ترس خود جه تدبيري مي انديشيد ؟ 

 زيتون نماد چيست و نشانه ي كدام كشور است  ؟  

در داستان گيله مرد چرا نويسنده از صداي جيغ زني در جنگل به صورت مكرر استفاده مي كند  ؟

به نظر شما اوج داستان كباب غاز كجا است؟

در داستان بچه هاي آسمان چرا نويسنده در پايان داستان پاهاي علي را نوراني به تصوير مي كشد؟ و مي گويد ماهي ها به دورآن طواف مي كردند.

عبارات مقابل كنايه از چه اند ؟       شكم را صابون زدن                           سماق مكيدن

 دربيت : به شهر تو شير و پلنگ و نهنگ    سوار اندر آيند هر سه به جنگ   چه استفهامي وجود دارد؟   

اين شاعر را شاعر مقاومت فلسطين مي نامند.

نخستين مجموعه ي داستان هاي ايراني چه نام داشت وچه كسي آن را نوشت؟

بخش سوم : درك مطلب4 نمره

 

 به سوالات خواسته شده پاسخ دهيد0

 ما را به ياد بياور اكنون كه /له كرده اند گل هاي نو شكفته در پشته هاي اطرافمان/ خانه ها را برسرمان خراب كرده اند / و راه بيابان را به رويمان باز گذاشتند  /تا اين كه مزرع ها برخود پيچيدند/واز سايه هاي آبي خارهاي سرخ/ بر اجساد به جا مانده و طعمه ي زاغ و عقاب شده فرو ريخت/آيا از سرزمين تو بود كه فرشتگان؟ /سرود هاي صلح و شادي انسان را براي چوپانان مي خواندند.

1-كلمه ي گل هاي نو شكفته مي تواند در بر دارنده ي چه مفاهيمي باشد نام ببريد5/0  (2مورد)            

2-منظور از خار هاي سرخ و سايه هاي آبي چيست؟ 5/0                                                 

3-منظور از چوپانان وسرود هاي صلح وشادي چيست؟5/0

  با توجه به مصراع هاي « ازتمام بند گاه هايش راندند /زيباي كوچكش را ربودند  /وگفتند تو آواره اي/اي خونين چشم و خونين دست/ به راستي كه شب رفتني است نه اتاق توقيف ماندني است نه حلقه هاي زنجير/ نرون مرد ولي رم نمرده است   /با چشم هايش مي جنگد /و دانه ي خشكيده ي خوشه اي/دره ها را از خوشه ها لبريز خواهد كرد » به سوالات خواسته شده پاسخ دهيد

1- منظور از زيباي كوچك چيست؟   25/0        

2- منظور از خونين چشم و خونين دست چه كسي است؟25/0                   

3- منظور از شب چيست  ؟   25/0                                                  

4- دو واژه از اين شعر را بياوريد كه نماد اسارت هستند ؟5/0                                 

5- منظور از نرون مرد ولي رم نمرده است چيست  ؟ 5/0                                                

6- با چشم هايش مي جنگد يعني چه؟   25/0                                               

7- منظور از دانه ي خشكيده و خوشه ها چيست؟5/0

 بخش چهارم - دانش هاي ادبي 3 نمره

 تفاوت حماسه ي مصنوع و طبيعي را بنويسيد

دربيت : چه زنم چو ناي هردم زنواي شوق او دم      كه لسان غيب خوشتر بنوازد اين نوا را

چه صنعت ادبي مشهوري به چشم مي خورد  0

در كدام بيت از ابيات بخش معني كنيد قافيه ها غلط است؟

ممال را شرح كنيد و مثالي بياوريد  

در داستان بچه هاي آسمان چه چيز به علي خسته كه ديگر طاقت وتوان ادامه ي مسابقه نداشت نيرو مي بخشيد .

كتاب انگيزه ي نيكسون كشي و جشن انقلاب شيلي اثر كيست؟

در داستان كلبه ي عمو تم ويژگي هاي شخصيتي تم ولگري را بيان كنيد.

 در داستان هديه ي سا ل نو دو چيز گران بهايي كه خانواده ي جيمز به آن افتخار مي كردند چه بود   ؟

بخش پنجم - معني كنيد 2 نمره

كلماتي كه زير آن ها خط كشيده شده است را معني كنيد0

1.فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ                          5. از ايوان كه طارمي چوبي داشت

2.مگر نمي داني كه شگوم ندارد و بچّه ي اول مي ميرد   6.   سرنا همچنان سوزناك مي زد0

3.مهمان ها سخت در محظور گير كرده                          7. خود تو منو تلكه كردي                                   

4. چند خلنگ خشك كه به دست باد رانده مي شدند8. عفريت چه كسي تو را ياري خواهد داد

بخش ششم  - شعر حفظي 1 نمره

جاهاي خالي را با عبارات مناسب تكميل كنيد0

1. هر نفس آواز عشق مي رسد ............................25/0   

 ما به فلك مي رويم...................................... 5/0

2. در طبع جهان اگر .................. .......................  25/0      

 نوبــت به تو خود نيـــامدي از دگـــران

بخش اول- ابيات و عبارات زير رامعني كنيد. ( 6 نمره)

با چشم هايش مي جنگد .

امروز صبح تو كروج پيدا كردم .

مهمان ها سخت در محظور گير كرده بودند .

خدايا مارا آن ده كه آن به .

تو قلب سپه را به آيين بدار .

شلخته دروكنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد .

به نام خداي جهان آفرين          بينداخت شمشير را شاه دين

 از سايه هاي آبي / خارهاي سرخ / بر اجساد به جامانده و طعمه ي عقاب و زاغ شده فرو  ريخت .

برِ مصطفي بهر رخصت د ويد           از او خواست دستوري امّا نديد

علي اي هماي رحمت تو چه آيتي خدا را       كه به ماسوا فكندي همه سايه ي هما را

كشاني بدو گفت با تو سليح            نبينم همي جز فسوس و مزيح

 بخش دوم  معني لغات- معني لغات مشخّص شده را بنويسيد ( 2 نمره)

1- فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ 

2- شاخه هاي عظيم به وضعي موحش سيخ ايستاده بودند .

3- جوان ديلاق مصطفي نام                           4- با حال استيصال پرسيدم

5- آن لاورتون را خودم به درك فرستادم     6- مگر اي سحاب رحمت تو بباري ار نه دوزخ    

7- لگري لوحي دردست داشت كه روي آن اسامي كارگران نوشته شده بود .

8- اگر آن بسته را باز كني علّت بُهت مرا درك خواهي كرد .

بخش سوم - دانش هاي ادبي ( 3نمره)

داستان كوتاه در ايران باكدام مجموعه آغاز شد ؟

مشهور ترين اثر سيمين دانشور چيست ؟

انواع حماسه را فقط نام ببريد .

چه كسي را« شاعر مقاومت فلسطين » ناميده اند؟

شاخص ترين آرايه ي ادبي بيت « نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت     متحيّرم چه نامم شه ملك لافتي را » بنويسيد .

 كتاب « بينوايان»  ويكتور هوگو ماجراي چه مردمي است ؟

به كسي كه فيلم نامه را به كمك بازيگران اجرا مي كند .................... مي گويند .

ادبيات داستاني معاصر در ايران از چه دوره اي رواج پيدا كرد؟

بخش چهارم : درك مطلب ( 4 نمره)

با توجه به ابيات زير به پرسش ها پاسخ دهيد .

حبيب خــداي جهان آفرين        نگه كرد بـر روي مـردان دين

به جز بازوي دين و شير خدا         كه شــد طا لب رزم آن اژدها

همه برده سر در گريبان فرو         نشد هيچ كس را هوس رزم او

الف- در بيت اول منظور از « حبيب خدا » كيست ؟( 5/0)

ب- در بيت دوم يك استعاره پيدا كنيد و بنويسيد منظور چه كسي است ؟(5/0)

ج- « سر در گريبان فرو بردن » كنايه از چيست ؟ ( 5/0)

در عبارت « فرشتگان سرود هاي صلح و شادي انسان را براي چوپانان خواندند »منظور از قسمت هاي مشخّص شده چيست ؟

پيام اصلي  داستان « كباب غاز » يادآور كدام ضرب المثل است ؟

در عبارت « الهي بر كشته هاي ما جز باران رحمت خود مبار » منظور از « كشته ها» چيست ؟

در عبارت « اي خونين چشم و خونين دست / به راستي كه شب رفتني است .

منظور از « خونين دست »  و « شب » چيست ؟          

« گنجينه ي صلح و آرامش » در عبارت « تم مي خواست از اين گنجينه ي صلح و آرامشي كه خداوند به او بخشيده بود سرمايه هايي نثار كند » چيست ؟

بخش پنجم : خود آزمايي ( 4 نمره)

در بيت « همه شب در اين اميدم كه نسيم صبحگاهي     به پيام آشنايي بنوازد آشنا را »  منظور از « پيام آشنا » و « آشنا » چيست ؟

 معني كنايي عبارت هاي زير را بنويسيد  .

الف- دندان به دندان خاييدن:                                                        ب- سماق مكيدن :

چرا مجيد مجيدي فيلم نامه را « بچه هاي آسمان » ناميده است ؟

زيتون نماد چيست؟ و نشانه ي كدام كشور است ؟

مقصور از « نرون مرد ولي رم نمرده است » چيست ؟

كوزت براي غلبه بر ترس و دلهره ي خود چه تدبيري انديشيد ؟

در درس « كباب غاز» نويسنده از كدام شيوه براي تأثير گذاري بيشتر استفاده كرده است ؟

غرض شاعر از « زيباي كوچك » در مصراع « زيباي كوچكش را ربودند » چيست ؟

بخش ششم : شعر حفظي ( 1 نمره)

ابيات زير را كامل كنيد .

الف- بــهرام كه گــور مي گرفتـــي همــه عمر                      ....................................................................................

ب – هر نفس آواز .............. مي رسد از چپ و راست   

 ما به فلـــــك مي رويم عـزم ............. كه راست

 

 

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 22:57  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی اول

سوالات زبان فارسی 1

1-      به سبب کدام ویژگی زبان می توان جمله ی زیر را خلق کرد

گل ها آهسته و آرام با هم زمزمه می کردند

2-      مطالعه درباره ی گویش واعظان مربوط به گویش ......است

3-      با توجه به تعریف " زبان یک نظام است که کار اصلی آن ایجادارتباط میان انسان ها است " منظور از "نظام " چیست

4-      در مطالعه ی زبان ، زبان شناساتن برای رفع مشکل گستردگی بیش از حد زبان چه می کنند ؟

5-      گویش شناسی چیست ؟

6-      در زبان شناسی جدید زبان شناسان، زبان را در درجه ی اول به چه قصدی مطالعه می کنند ؟

7-      رابطه ی معنایی بین هریک از کلمات زیر را بنوسید

ورزش و شنا          هست و نیست

8-      واج شناسی چیست ؟

9-      طرز سخن  گفتن در موقعیت های مختلف را چه می نامند . 

10-  با کمک این ویژگی زبان می توانیم جملات نامحدود بسازیم .

11-  در این نوع زبان شناسی زبان را به قصد شناخت خود زبان مطالعه می کنند  

12-  سطحی از زبان که در آن به مطالعه ی نشانه های زبان و قواعد ترکیب آنها به منظور ساختن کلمات و عبارات و جمله ها بسنده می کند       

13-  در این سطح از زبان شناسی مطالعه ی صداهای زبان و قواعد ترکیب آن ها به منظور ساخت های  آوایی  انجام می گیرد  

14-  گویش شناسی را تعریف کنید 5/

15-  راه حل زبانشناسان برای مشکل تغییر و تحول دائمی زبان چیست ؟5/

16-  روابط معنایی بین ( پدر و والدین ) و ( روز و شب ) چیست

17-  جمله ی بهارشماخرم باد از چند نشانه تشکیل شده است ؟

18-  در جمله ی " سیمرغ پرنده ی افسانه ای است که در کوه قاف مسکن دارد " از کدام ویژگی زبان استفاده کرده ایم ؟

19-  " گونه " چیست ؟

20-  در مطالعه ی زبان ، زبان شناسان برای رفع مشکل تغییر و تحول دائمی زبان چه می کنند ؟

21-  هدف از مطالعه ی زبان در گذشته چه چیزهایی بود ؟

22-  " معنا شناسی " چیست ؟

23-  رابطه ی معنایی میان هریک از کلمات  زیر چیست

24-اصطلاحات را روبروی مورد مناسب قرار دهید. (دو اصطلاح اضافه است)  1نمره

       " لهجه – گونه – نشانه – زایایی – نابجایی – گویش "

*     هرلفظی که معنا داشته باشد ............         

*     طرز سخن گفتن در موقعیت های مختلف ..............

*     به کمک این ویژگی زبان جملات و کلمات نامحدود می سازیم .........                                        طرز سخن گفتن یک اصفهانی در تهران .............

25-کدام ویژگی زبان امکانات پیچیده و گسترده برای آن ایجاد می کند ؟5/

26-دو رکن اصلی تعریف زبان را بنویسید .5/

27-چرا باید زبان آموخته و شناخته شود ؟1نمره

28-   

29-  کدام نوع ویرایش مربوط یه جنبه های دستوری و املایی ونگارشی است ؟

30-  آیا می توان تعریف های علمی را خلاصه کرد ؟ چرا ؟

31-  به جای واژگان زیر برابر بنویسید

از جای بشد          گفته آمد

32-  نوشته ی زیر علمی است یا ادبی . برای پاسخ خود یک دلیل بنویسید

اسطوره در لغت به معنای قصه و افسانه است ودر اصطلاح به قصه ای گفته می شود که ظاهرا منشا تاریخی نامعلومی دارد .

33-  نوشته ی زیر ساده است یا پرتکلف ؟ دو دلیل بنویسید .

علمای بزرگ علم النفس پس از تحقیقات و تفحصات عمیق بالاخره از این حقیقت مسلم پرده برداشته اند که بین افراد جامعه ی بشریت از نظر لون های مختلف ، از نظر فراست و هوش و قدرت تفکر ،اختلاخی در کنه امر وجود ندارد

34-  درباره ی موضوع زیر یک نامه ی اداری مناسب بنویسید

نامه به مولفان کتاب زبان فارسی با عنوان دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی

35-  نوع نگارش عبارت " یک تک بوته ی مغیلان در وسط یک بیابان دراز یک قصیده ی بلند است " چیست ؟

36-  غرض از مقایسه چیست ؟

37-  جمله ی " در هنگام مطالعه باید مطالب مورد نظر را به دقت مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار داده و نکات مهم آنرا یادداشت کنیم " را به دو جمله ی کوتاه تبدیل کنید .

 

38-  به جای واژکان " ازجای بشد " و " مستعمل " چه واژه هایی بکار بریم ؟

39-  عام ترین و صمیمانه ترین نوع نوشته چیست ؟

40-  یک خاطره ی کوتاه از یک روز بهاری بنویسید

41-  اساسی ترین ویژگی نامه ی خصوصی چیست ؟

42-  کدام نوع ویرایش مربوط به آراستگی ظاهری و نظم و ترتیب بخشیدن به اثر است ؟

43-با کلمه ی خورشید جمله ای بنویسید که درآن جان بخشی به اشیا به کار رفته باشد .5/

44-در جمله ی " در آن شهر چند مغازه ی عطاری بقالی نانوایی ... وجود داشت " علایم نگارشی مناسب به کار برید .1نمره

45-ویایش فنی مربوط به کدام جنبه ی نوشته است ؟5/

46-ویژگی نوشته ی علمی چیست ؟ 5/

47-جمله ی روبرو چه نوع نوشته ای است .چرا؟" یک بوته مغیلان وسط یک بیابان یک قصیده ی بلند است " 1نمره

48-  مدرسه ی راهنمایی خود را با دبیرستان مقایسه کنید .1نمر

49-  یک ویژگی اساسی نامه های خصوصی و دوستنانه را بنویسید ؟

50-  به جای واژگان زیر برابرهای مناسب بنویسید

کاندیدا          نگهبان دین تواند بود

51-  اگر خلاصه نویسی مربوط به یک داستان باشد چه ویژگی هایی باید ذکر شود ؟

52-  دو ویژگی نوشته های ساده را بنویسید .

53-  درباره ی موضوع زیر یک نامه ی اداری بنویسید

نامه به اداره آموزش و پرورش محل و تقاضای تجهیز و تقویت کتابخانه ی مدرسه

54-  نوشته ی زیر ادبی است یا علمی ؟ برای پاسخ خود یک دلیل بنویسید

آفتاب غروب در میان ابرهای سرخ می درخشید ،و پایان روزی طوفانی بود و باران در مجمرسوزان مغرب چون شراره های آتش به نظر می رسید .

55-  غلط های نگارشی را تصحیح کنید                الف ) گاهاً به دیدار نیما می رفتم                                                   ب ) این گیاه دارویی خواصّ های زیادی دارد        پ ) مردم مصر برعلیه ظلم قیام کردند

56-  در گروه کلمه های زیر غلط های املایی را تصحیح کنید . (6مورد )

   نقض و دلکش – بهر در کوزه  - عجین و آمیخته – مواحب و بخشش ها – یال و قارب – شهامت و شجاعت – سورخیال- قدر و خیانت

57-  در جمله ی " قدر وقت را بدانیم " نقش "قدر وقت " چیست ؟   

58-  کدام فعل " ماضی التزامی " است .       الف) شناخته باشید        ب) شناخته بودید        پ)  شناخته اید

59-  کدام فعل ناگذر است          الف) پرسید      ب) دوید     پ)  گرفت

60-  کدام اسم مشتق است        الف)  شتر   ب)  زاغچه    پ)  قافله سالار

61-  در جمله " بزرگترین پسر آنها هفده سال داشت " صفت عالی کدام است .

62-نهاد جداو پیوسته را در جمله ی روبرو مشخص کنید .   " شاید این جمعه بیاید شاید "

63-تفاوت متمم اختیاری و متمم اجباری را بنویسید .

64-در هر جمله نقش کلمه ی مشخص شده را انتخاب کنید .

*     اوراآورده بودند بدون مرکب .                                          نهاد- مسند – مفعول

*     کتاب است آیینه روزگار .                                              متمم – مسند– مفعول

*     حسین (ع) مرگ با سعادت را بر زندگی با ذلت ترجیح داد        متمم – نهاد – مفعول

65-جمله ی زیر را از نظر تعداد اجزا بررسی کنید .

          آب در صد درجه می جوشد

66-جمله زیر را به صورت سه جزیی مفعولی بنویسید

          شیشه ترکید

67-درست یا نادرست بودن هر عبارت را مشخص کنید .

*     زمان ماضی بعید برای کاری که در زمان گذشته قبل از کار دیگری انجام شده است به کار می رود

*     نشانه ی سوم شخص جمع " ند  " است .

*     درساخت  آینده " بن مضارع " به کار می رود .

*     صفت مفعولی همان بن ماضی به همراه "ه " است .

68-با حفظ شخص فعل را به زمان خواسته شده ببرید .                                            خواهیم شنید ( مضارع اخباری )                                  گفته ای ( ماضی التزامی ) 

69-در کلمات روبرو اسم را پیدا کنید   " بارش – از – بهار – گفت "

70-اسم های زیر را از نظر شمار بررسی کنید . 1نمره

          محافل (           )  روحانیون (          ) ملت (           ) گلستان (         )

71-ثابت کنید " گُل " اسم عام است .

72-جمله ای بنویسید که "سبزی " در آن اسم جنس باشد .

73-ساخت اسمهای زیر را بررسی کنید .1نمره

          رفتار (                   ) سیب (                  ) گلدان (                 ) دانشگاه (                  )

نهاد جداو پیوسته را در جمله ی روبرو مشخص کنید .  " شاید این جمعه بیاید شاید "

74-تفاوت متمم اختیاری و متمم اجباری را بنویسید

75-در هر جمله نقش کلمه ی مشخص شده را انتخاب کنید

*     اوراآورده بودند بدون مرکب .                                          نهاد- مسند – مفعول

*     کتاب است آیینه روزگار .                                              متمم – مسند– مفعول

*     حسین (ع) مرگ با سعادت را بر زندگی با ذلت ترجیح داد        متمم – نهاد – مفعول

76-جمله ی زیر را از نظر تعداد اجزا بررسی کنید .

          آب در صد درجه می جوشد

77-جمله زیر را به صورت سه جزیی مفعولی بنویسید .

          شیشه ترکید

78-درست یا نادرست بودن هر عبارت را مشخص کنید .

*     زمان ماضی بعید برای کاری که در زمان گذشته قبل از کار دیگری انجام شده است به کار می رود

*     نشانه ی سوم شخص جمع " ند  " است .

*     درساخت  آینده " بن مضارع " به کار می رود .

*     صفت مفعولی همان بن ماضی به همراه "ه " است .

79-با حفظ شخص فعل را به زمان خواسته شده ببرید .

         خواهیم شنید ( مضارع اخباری )                                  گفته ای ( ماضی التزامی ) 

80-در کلمات روبرو اسم را پیدا کنید .   " بارش – از – بهار – گفت "

81-اسم های زیر را از نظر شمار بررسی کنید .

          محافل (           )  روحانیون (          ) ملت (           ) گلستان (         )

82-ثابت کنید " گُل " اسم عام است .

83-جمله ای بنویسید که "سبزی " در آن اسم جنس باشد .

84-ساخت اسمهای زیر را بررسی کنید .

          رفتار (                   ) سیب (                  ) گلدان (                 ) دانشگاه (                  )

85-   در جمله ی " تو را من چشم در راهم " ضمیرها را پیدا کنید و نوع آن را بنویسید

86-  جمله ای بنویسید که در آن منادا به کار رفته باشد

87-  در جمله ی " حتما او را به خانه خواهم آورد " قید و نوع آن را مشخص کنید .

88-  دو جمله بنویسید که واژه ی "آهسته " در یکی قید ودر دیگری صفت باشد

89-  در جمله ی " گفت که : من سمک عیارم " جمله ی هسته و وابسته را مشخص کنید

90-  کدام ترکیب اضافی (مضاف و مضاف الیه ) است   الف)  پسر کوشا      ب)هوای تازه       کشور ایران

91-  از مصدر "ریختن " فعل مضارع اخباری سوم شخص جمع بسازید

92-  کاربرد زمان ماضی بعید چیست ؟

93-  در عبارت " کتاب هایی را که هدیه داده بودند بررسی کردیم تا به کتاب خانه تحویل دهیم " زمان و شخص فعل ها را مشخص کنید .

94-  به جمله ی " کبوتر از روی بام پرید " مفعول اضافه کنید

95-  دو گروه اسمی با الگوی زیر بنویسید

صفت اشاره + هسته + مضاف الیه                     صفت مبهم + صفت شمارشی + هسته + صفت بیانی

96-  در جمله ی " ای تو مرا نادره آموزگار " نقش نماها را پیدا کنید .

97-  با توجه به " من یار مهربانم دانا و خوش بیانم "

الف- نقش " دانا " چیست /

ب- هسته ی گروه اسمی " یارمهربان " چیست ؟

پ- یک صفت فاعلی پیدا کنید

ت- یک صفت مرکب پیدا کنید  

98-  به جمله ی " بین دوستانش بیشتر از همه می خندید " مفعول اضافه کنید .

99-  یک گروه اسمی با الگوی روبرو بنویسید    صفت شمارشی ترتیبی + هسته +  صفت بیانی

100-                       در جمله ی " نیزه ی خود را پرتاب کرد " ضمیر و نوع آن را مشخص کنید .

101-                      تفاوت ضمیر پرسشی و صفت پرسشی را با ذکر مثال بنویسید

102-                      در جمله های" همه جا را به سرعت گشتیم .متأسفانه نتوانستیم کتاب را پیدا کنیم "  قید و نوع آنرا مشخص کنید

103-                      دو جمله بنویسید که واژه ی ( صبح ) در یکی قید ودر دیگری اسم باشد

104-                      در جمله ی " ای برادر تو همه اندیشه ای " نقش نما و نوع آنرا بنویسید .

105-                      درجمله ی " اگر ایرانی آباد و مستقل می خواهیم باید جوانانی شجاع و آزاده تربیت کنیم "  حرف ربط ( پیوند ) را مشخص کرده و جمله ی هسته و وابسته را مشخص کنید

106-                    در تمثیل از چه بهره می گیریم ؟

107-                    غلط های جمله های زیر را بررسی کنید

*     پیشنهادات شما مفید بود

*     گاهاً او را می دیدم .

*     سنگ های خورد را جمع کرد

108-                    املای غلط را تصحیح کنید

         خبص طینت – تضاد و تعارظ – رزیلت های اخلاقی -  اراده و مشیّت                                    

         تغدیرو سرنوشت – آهسته و خرامان – حور و ماه – نات و منقبت

109-                      غلط های نگارشی را تصحیح کنید

خانم رعنایی مدیره ی مدرسه ی ما بود

هرچیزی را به اصطلاح آورده بودند

برادرش از اعتیاد شدیدی برخوردار بود

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 22:41  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات ادبیات 1 و پاسخ آن دیماه 89 دبیرستان صائب اصفهان

سوالات درس ادبیات 1 دبیرستان صایب دیماه 89و پاسخ آن

 

 

معنی لغت :

v      معنی واژه های مشخص شده را بنویسید .1نمره

آفریننده ای که پرستیدن اوست سزاوار . روزی رستم برای شکار به نخجیرگاهی روی نهاد .     شایسته - شکارگاه                                    سمک عیار پیش خورشیدشاه برپای بود   .  از خوان تو بسی خوردم .                               ایستاده بود – سفره  

v      واژه را به معنای مناسب آن متصل کنید " 2 کلمه در قسمت ( ب ) اضافه است "1نمره

الف )    میغ( 1)     اشاعه (2)      جیفه (3)    حاذق ( 4)                        

ب )     سخنوری    باهوش(4)     ابر(1)   لاشه (3)   بهار    گسترش(2)

معنی نظم و نثر :

v      عبارت ها و شعرهای زیر را به فارسی روان باز گردانید .

گزند او ناچار بدو رسید 25/                 ناچار به او آسیب رسید

سمک او را در کنار گرفت 25/            سمک او در آغوش گرفت

قطران برمثال زنده پیلی مست خفته 75/     قطران مانند فیل مستی خوابیده بود

من ژاله و پیشرو بامدادم 5/                  من شبنم و جلودار صبحگاهم

چون تو با مایی نباشد هیچ غم 5/            تا زمانی که تو پشتیبان ما هستی غمی نداریم

زمانه بیامد نبودش توان 5/                 مرگش فرا رسید واو توان مقابله با آن را نداشت

چوبشنید رستم سرش خیره گشت 5/        وقتی رستم این سخن را شنید سرش گیج رفت

بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران / کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران  1 نمره

 بگذار تا مانند ابر بهاری گریه کنم چرا که در روز خداحافظی دوستان حتی سنگ هم گریه می کند

چشم از دست رفته گشت درست / شد بعینه چنان که بود نخست 5/

 چشم خراب شده درست مانند روز اول سالم شد

جمله عالم زین سبب گمراه شد / کم کسی زابدال حق آگاه شد 1نمر

همه مردم دنیا به خاطر این ( قیاس نابجا ) گمراه شدند و افراد کمی از حال اولیا خدا آگاه شدند

با تمام  دل خود می گویم 25/                             از صمیم قلب می گویم

خودآزمایی :

v      منظور از جمله " تا باد و آب و آتش و خاک در آفرینش بر کار است " چیست ؟ 5/

 تا وقتی دنیا پابرجاست

v      در کشتن سهراب چه کسی یا کسانی را مقصر می دانید ؟5/                      افراسیاب

v      تئاتر و تعزیه چه تفاوتی با هم دارند ؟5/

تئاتر به نثر است اما تعزیه به شعر

v      معادل امروزی " فرو بریم " ( بکذارتا فردا داری در میدان فرو بریم ) و "قفا زدن " چیست ؟5/

 برپاکنیم – سیلی و پس گردنی

v      در بیت "آمد آورد پیش خیر فراز / گفت گوهر به گوهر آمد باز" مقصود از گوهر اول و دوم چیست ؟5/

دو لعل – خیر

v      منظور از " گل هایی که در نسیم آزادی می شکفد " چیست ؟5/

اندیشه و تفکر برحق

v      در شعر خط خورشید " شهاب " نماد چیست ؟5/                        مبارز

v      "بند پوتین را محکم بستن" کنایه از چیست ؟5/                          آماده شدن

درک مطلب

v      با توجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید .2نمره

به گردان لشکر سپهدار گفت /که این راز باید که ماند نهفت

پدر را نباید که داند پسر / که بندد دل و جان به مهر پدر

مگر کان دلاور گو سالخورد / شود کشته بر دست این شیرمرد

الف ) منظور از سپهدار کیست ؟                     افراسیاب

ب) کدام راز باید پنهان بماند ؟                        رابطه ی فرزندی سهراب با پدری رستم

ج) شاعر چه صفت هایی را به جای رستم و سهراب به کار برده است ؟

دلاور گو سالخورد – شیرمرد  

د) " دل بستن " یعنی چه ؟           علاقمند شدن

v      از مقایسه ی دو جمله ی " مزار شاعر - فردوسی – غرق در گل بود و گورستمگر – چنگیز – غرق در خون بود " چه نتیجه ای می گیریم ؟ 1نمره

هرکس به فراخور عمل خود در این دنیا به عذاب یا پاداش در آن دنبا خواهد رسید

 

v      منظور از جمله ی " شنبه روز قتل است " چیست ؟5/                     روز عاشورا

v      "چار چار " یعنی چه ؟ 5/                                               هشت روز از زمستان

دانش های ادبی

v      حماسه را تعریف کنید .5/

 روایتی داستانی که در آن حوادث خارق العاده در هم می آمیزد

 

v      دو مورد از اصلی ترین مسایل ادبیات پایداری را بنویسید .5/  شش مورد اختیاری

 

v      نویسنده آثار زیر را بنویسید .5/

                سراب             (  آوینی )                      مثنوی معنوی               (  جلال الدین مولوی )

v      در بیت زیر آرایه ی تناسب را مشخص کنید 5/

                صد هزاران دام و دانه است ای خدا / ما چو مرغانی حریص و بی نوا

v      در مصراع روبرو آرایه ی استعاره را پیدا کنید ."نامدش کشتن چراغ دریغ "5/ 

  چراغ استعاره از چشم

v      در مصراع روبرو چه آرایه ادبی به کار رفته است ؟ "گر چه باشد در نوشتن شیر و شیر"5/

جناس تام

شعر حفظی 2 نمره

v      کلمات " مه ، باغ  ، کناره و چراغ را در جای مناسب قرار دهید .

               رونق باغ.... میرسد چشم و.چراغ..... می رسد / غم به کناره ..... می رود ...مه .. به کنار می رسد

v      مصراع اول بیت روبرو را بنویسید.    گفتم که نوش لعلت ما را به آرزو کشت    گفتا تو بندگی کن کاو بنده پرور آید 

 

سرت سبز و دلت خوش باد جاوید "پویان

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 16:3  توسط غلامحسین پویان  | 

نمونه سوالات زبان فارسی 3

1- جمله ي روبرو چند جزئي است ؟ « كودك خوابيد . » 5/0-دي83

2- براي جمله ي مستقل ساده و مستقل مركب يك مثال بنويسيد . 1-83

3- انواع « ان » را در واژهاي زير مشخص كنيد 1-83.

گيلان         كوهان         بهاران        سواران

4- از مصدر « چيدن » آينده ، سوم شخص جمع بسازيد . 5/0- 83

5- جمله ي زير را با گذرا كردن فعل آن دوباره نويسي كنيد . 5/0-83

    برادرم يك هفته در خانه تنها ماند .

6- يك جمله چهار جزيي با ، مفعول و مسند همراه با فعل « مي ناميم » بنويسيد . 5/0-83

7- كدام جمله مجهول مي شود ؟ به چه دليل ؟ 5/0-83

آلف ) او كتاب را خواهد خريد .             ب ) علي به مدرسه رفت .

8- نوع وابسته هاي پيشين و پسين گروهاي اسمي زير را بنويسيد . 75/0-83

        اين برگه ها به صورت الفبايي تنظيم شده اند .

9- با ذكر علّت بنويسيد كدام گزينه ، شاخص ندارد . 5/0-83

الف ) آقاي طباطبايي                  ب) علّامه علي اكبر دهخدا

ج ) دكتر عبدالحسين زرين كوب      د) خواجه شمس الدين محمّد

10- وابسته هاي وابسته را در جمله ي زير پيدا كنيد و نوع آن ها را بنويسيد . 1-83

پرونده ي برق و تلفن مدرسه را هم از بايگاني بسيار محقّر مدرسه ، بيرون كشيده و خوانده بودم .

11- بن مضارع مصادر « چرخيدن – رقصيدن – رميدن – جهيدن » را بنويسيد . 1-83

12- جمله ي زير از جمله هاي چند جزيي است . 25/0-83

      سفر بخير

13- واژه ه ي « خوش حال » را به يك تركيب وصفي تبديل كنيد . 25/0-شهريور83

14- يك صفت از تركيب « اسم + ور » بسازيد . 25/0-83

15- واژه هاي « آموزگار » و آفريدگار » از نظر ساخت چه فرقي با هم دارند ؟ 5/0-83

16- تعداد تكواژه هاي گروه مقابل را به عدد بنويسيد . باغ قشنگ آرزوها 25/0-83

17- تعداد واج هاي « پرسش » و « آرزو » را به عدد بنويسيد .  5/0-83

18- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد . 5/0-83

الف ) هيئت گفتند .           ب) هيئت گفت .

19- نوع افعال نوشته ي زير را از نظر ساختمان ( ساده ، پيشوندي و مركّب ) بنويسيد .5/0-83

   بهار گره از شكوفه باز كرد و گل در آغوش چمن بشكفت .

20- از مصدر « چيدن » ، سوم شخص جمع فعل آينده بسازيد .5/0-83

21- فعل جمله ي « دوستان من آمدند » را گذرا كنيد . 5/0-83

22- نمودار جمله ي « موزه ي كلمانسو ديدني است » را رسم كنبد . 75/0-83

23- فعل « گفت » را در جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمّم به كار ببريد . 5/0-83

24- واژه ي « اين » را يك بار به عنوان « ضمير اشاره » ، و بار ديگربه عنوان « صفت اشاره » در جمله هاي جداگانه به كار ببريد ؟ 5/0-83

25- كلمه ي « دكتر» را دو جمله ي جداگانه ، طوري به كار ببريد كه يك بار « شاخص » ، و بار ديگر « هسته ي گروه اسمي » باشد . 5/0-83

26- براي واژه ي « يخچال » يك ممّيز و يك صفت شمارشي بنويسيد . 5/0-83

27- نمودار پيكاني گروه اسمي « لباس آبي آسماني »را رسم كنيد . 5/0-83

28- واژه ي « زياد » را در جمله اي به صورت « صفت » ، و در جمله اي ديگر به صورت « قيد صفت » به كار ببريد . 1-83

29- واژه ي « بد رفتار » فشرده ي چه جمله اي است ؟ 25/0-خرداد83

30- نمودار پيكاني گروه اسمي « شهري نسبتاً قشنگ » را رسم كنيد . 5/0-83

31- براي واژه ي « راه » يك مميّز و يك صفت شمارشي بنويسيد . 5/0-83

32- واژه ي « كدام » را به صورت صفت در يك جمله به كار ببريد .  5/0-83

33- نام وابسته هاي پيشين مشخص شده را بنويسيد . 5/0-83

اين چند روز هفته

34- يك جمله چهار جزئي با مفعول و مسند ، همراه با فعل « مي ناميم » بنويسيد . 5/0-83

35- نمودار جمله ي « ما به فرهيختگان خود مي باليم » را رسم كنيد . 75/0-83

36- در نوشته ي زير نوع افعال را از نظر ساختمان ( ساده ، پيشوندي و مركّب ) بنويسد 5/0-83.

 او با سخنان دلنشين خود ، ما را به آينده اميدوار كرد و به تلاش بيشتر واداشت .

37- از مصدر « پذيرفتن » ماضي بعيد اول شخص مفرد بسازيد . 5/0-83

38- جمله ي « سنگ ها افتادند » را با گذرا كردن فعل آن باز نويسي كنيد . 5/0-83

39- چرا جمله هاي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟5/0-83

الف ) هيچ يك از دشمنان موفق نشد .

ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند .

40- در نوشته ي زير جمله هاي مستقل ساده و مركب را مشخص كنيد . 75/0-83

در گنجه ي كوچك كلمانسو سه كلاه مي بينيد . يكي شاپوي اوست كه كلاه رسمي و آداب داني او بود .

ديگري كپي اوست كه هنگام گردش و ورزش به سر مي گذاشت .

41- هسته ي گروهاي « آن تپّه هاي جنگل سوخته » و « ريگ هاي كف رودخانه » را بنويسيد . 5/0-83

42- تعداد تكواژه هاي جمله ي زير را به عدد بنويسيد . 25/0-83

  انقلاب ، تاريخ را از يك تكرار ملالت آور رهايي مي دهد .

43- دو جمله مثال بزنيد كه در آن ها واژه هاي « روز » و « شب » مضاف اليه مضاف اليه قرار گيرد . 5/0-83

- چرا جمله ي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/0-دي ماه 81

الف ) هيچ يك از دشمنان موفق نشد

ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند

69 – از مصدر « شتافتن » ماضي نقلي ، دوم شخص مفرد بسازيد .5/0-81

70- با توجه به جمله ي « بچه از سگ ترسيد » به پرسش ها ، پاسخ دهيد .

الف) جمله را به گذراي مفعول و متمم تبديل كنيد . 5/0-81

ب) فعل را با حفظ شخص به مضارع اخباري تبديل نماييد . 5/0-81

71- مميز هاي « طاقه ، تخته » براي چه چيز هايي مناسب هستند ؟ 75/0-81

72- جمله زير را با گذرا كردن فعلشان دوباره نويسي كنيد . 75/0-81

دوستم با اتوبوس به ييلاق رفت و يك هفته آنجا ماند .

73- نقش كلمات مشخص شده را بنويسيد . 75/0-81

- تا از دل و جان نكوشيم به آزادگي نخواهيم رسيد .

- ابوعلي سينا ، شيخ الرئيس در همدان در گذشت .

- به شما دارم مي گويم به شما

74- انواع « وندها » را نام ببريد . 75/0-81

75- واژه ي زير را بر اساس ترتيب اجزاي سازنده آن تا مرحله ي تكواژ تجزيه كنيد . 1-81

« نابينايي »

76- هسته هاي گروهاي زير را بيابيد و تعداد واژه هاي هر گروه را به عدد بنويسيد . 1-81

الف) شاخه هاي تخصّصي                ب) ابزارهاي گوناگون كار

80- تعداد تكواژهاي گروه « دفترچه ي مشق بچه ها » و تعداد واج هاي هسته ي اين گروه اسمي را به عدد بنويسيد . 5/. -81

81- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد . 5/. -81

الف) كاروان به مقصد رسيدند             ب) كاروان به مقصد رسيد

82- چرا جمله هاي زير از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/. -81

الف) هيچ يك از دشمنان موفق نشدند               ب) هيچ يك از دشمنان موفق نشد

83- از مصدر « پذيرفتن » ماضي بعيد اول شخص مفرد بسازيد . 5/.-81

- واژه ي « ناهماهنگي » چند وند دارد ؟ 25/. -81

87- دو كلمه ي « سرهنگ » و « كدخدا » را طوري به كار ببريد كه يك بار « شاخص » قرار بگيرد و بار ديگر هسته ي گروه اسمي باشد . 1 -81

88- جمله ي زير چند جزئي است ؟ نوع آن را بنويسيد . 1 -81

الف) از مصاحبت جاهل بپرهيزيد .                  ب) مردم او را قهرمان ملي مي شناسند .

89- نوع وابسته ها را در نمونه هاي زير مشخص كرده ، نمودار پيكاني آن را رسم كنيد . 1-81

90- واژه ي « دانشمندي » را بر اساس اجزاي سازنده ي آن تا مرحله تكواژ تجزيه كنيد . 75/.  -81

91- هسته ي گروههاي زير را بيابيد و تعداد واژه هاي هر گروه را به عدد بنويسيد . 1-خرداد81

الف) اين پرسش ها                            ب) دماي اجرام آسماني

92- در عبارت « به خانه ي دوستم رفتم كه او را ببينم ، اما نتوانستم » چه جمله اي حذف شده است ؟ به چه قرينه اي ؟ 5/. - 81

93- كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را بنويسيد . 5/. - 81

الف ) مردم به خيابان آمدند                       ب) مردم به خيابان آمد

94- از مصدر « چيدن » آينده ، سوم شخص جمع بسازيد . 5/. -81

95- جمله ي « كار يعني خلاقيت و سازندگي » چه نوع جمله اي است ؟ نمودار آن را رسم كنيد . 1-81

96- در جمله ي زير نقش هاي تبعي را مشخص كنيد و نام هر يك را بنويسيد .1-81

 الف) از احمد بپرس از احمد .                                      ب) احمد برادر رضا را ديدم .

97- در عبارت « من علاقه ي او را به هنر نسبتاً خوب مي بينم » يك مضاف اليه ، يك مفعول ، يك قيد و يك مسند مشخص كنيد . 1-81

واژه ي « نوجواني » را تا مرحله ي تك واژه به عناصر سازنده ي آن تجزيه كنيد . 5/.-81

101- كدام واژه بيش از يك وند دارد ؟5/.-81

   دانش آموز – گفت و شنيد – ناخود آگاه – ستايشگري – دانشمند

102- تعداد تكواژهاي گروه « هر چهار كارگر ساده » را بنويسيد . در اين گروه « هسته » كدام واژه است؟ 5/ - دي 80

103- تعداد واج هاي واژه ي « تاريخچه » را بنويسيد . 25/. -80

104- كدام جمله از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 25/. -80

الف) دسته ي عزاداران حسيني از مسجد حركت كردند .

ب) دسته ي اسكناس هزار توماني گم شد .

105- از مصدر « شتافتن » مضارع اخباري ، دوم شخص مفرد بسازيد . 5/. -80

106- زمان ( با ذكر نوع زمان ) فعل جمله ي زير را بنويسيد . 5/.-80

گاندي مظهر زنده ي هندوستان شناخته شده است .

107- جمله هاي زير چند جزئي هستند ؟5/. -80

الف) ايران به دانشمندان خود مي نازد .

ب) گل هاي رنگارنگ جلوه ي بي مانندي به شهر مي دادند .

108- شاخص و مميز را در جمله زير مشخص كنيد . 5/. -80

مرتضي از استاد جوهري دو جلد كتاب هديه گرفت .

109- نام وابسته هاي وابسته را در گروههاي اسمي زير بنويسيد .5/.-80

هواي نسبتاً خوب – رنگ سبز زيتوني

113- با توجه به نوشته ي زير به سؤالات دستوري پاسخ دهيد .

  زمين به بهار نشست ؛ بهار گره از شكوفه باز كرد . نسيم در گيسوي بيد افشان فروپيچيد.

الف- نقش اصلي واژه هاي « زمين » و «گره» را بنويسيد.5/0-80

ب- بن مضارع « پيچ» را گذرا كنيد.

ت- بن مضارع « نشستن» را بنويسيد. 25/0- 80

114- فعل « خورده بود » را با حفظ زمان مجهول كنيد.5/0

115- نهاد و گزاره ي جمله ي « عيدتان مبارك » را زير نمودار درختي بنويسيد.5/0-80

116- تعداد تكواژ هاي گروه« هر چهار كارمند ساده» و تعداد واج هاي هسته ي اين گروه اسمي را به عدد بنويسيد.5/0-دي 82

117- تعداد واژه ها و گروه هاي سازنده ي جمله ي مستقل مركب نوشته ي زير را به عدد بنويسيد.5/-82

واج كوچك ترين واحد صوتي زبان است كه معنايي ندارد.

118 جمله ي زير را به كمك گذرا كردن فعل( با رعايت زمان) به جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمم تبديل كنيد.( شخص فعل اختياري است)   1- 82            - من درس را مي فهمم.

119- از مصدر « ترسيدن » دوم شخص جمع ماضي التزامي بسازيد.5/0-82

120- نمودار جمله ي « اين پارچه از ابريشم است را رسم كنيد. 75/-82

121- جمله ي زير چند جزئي است؟  روانش شاد75/-82

122- كلمه ي «استاد» را در دوجمله به كار بريد كه يك بار شاخص و بار ديگر هسته ي گروه اسمي باشد.5/-82

123- نام وابسته هاي پيشين گروه اسمي زير را بنويسيد5/0-82

  اين چند روز هفته

124- نوع وابسته ي پيشين را در جمله ي زير مشخص نماييد.25/0-82

عجب گلي در باغ روييده است.

125- نمودار پيكاني گروه اسمي زير را رسم كنيد.5/0-82

كيف پسر همسايه

128- وابسته ي وابسته ي جمله ي زير را بيابيد و نوع آن را بنويسيد.5/0-82

  قيمت پنج قطعه مرغ ، حقوق ماهيانه ي اوست.

- عبارت زير را ويراي

ش كنيد.5/0-82

هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شده گان شامل اين قانون شده اند .

 

 

مقاله ها از نظر شیوه نگارش به چند دسته تقسیم می شود

عامترین و رایجترین نوع تشریح چیست

- عبارتهاي زير را ويرايش كنيد .1-83

الف : هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شده گان شامل اين قانون شده اند .

ب : آيا چه گونه پيامبر « صلّي الله » بر عليه كفّار جنگيد .

کاربرد همزه مربوط به کدام نوع ویرایش است

 کدام واج ها معمولا نمی توانند در کنار هم قرار گیرند

زبان های بشری از چه ساخته می شوند و چه را به وجود می آورند

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 16:0  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 3و پاسخ آن دیماه 89

زبانشناسی 4نمره

1-    در هر یک از واحدهای زبانی زیر کدامیک از قواعد واجی رعایت نشده است ؟1نمره

چرا تو تو را سرزنش کردی (نحوی)       چوپانان آسمان آبی را رسانیدند (معنایی)

2-    الگوهای هجایی واحد های زبانی زیر را بنویسید .1نمره

v    خویشتن (ص م ص ص م ص )

v    مدّت ( ص م ص ص م ص )

3-    درسطح واژگان شناسی چه مواردی مطالعه می شود ؟1نمره

انواع روابط ساختاری تاریخی و جامعه شناختی

4-    از چهار واژه ی زیر کدام مدخل اصلی واقع می شود ؟5/

سرایش – سرودن – سرود – سراینده

5-    کدام نوع واژه ها حالت تصریفی پیدا می کنند ؟5/

اسم – فعل

نگارش 5نمره

1-    دو عامل از عوامل مهم نمایشنامه را بنویسید . 1نمره

صدا – شخصیت – گفت وگو – حرکت

2-    هر کدام از توضیحات زیر مربوط به کدام مرحله از مراحل نمایشنامه است ؟ 1نمره

ایجاد ابهام در روند نمایشنامه  (گره افکنی )

پایان ستیزه ها و درگیری های نمایش ( گره گشایی )

3-    ویژگی نوشته های ادبی چیست ؟1نمره

پایدارتر و ماندگارتر ،تاثیر برانگیزتر و حاصل خلاقیت اند

 

4-    برای واژه ی "آرام " سه مترادف با بار معنایی متفاوت بنویسید .1نمره

آهسته – یواش – کم کم

 

5-    استفاده ازموسیقی کلمات در نوشته های ادبی چه فایده ای دارد ؟1نمره

در تاثیر معنی و مفهوم و نفوذ آن در ذهن خواننده نقش مهمی دارد و اندیشه ها و احساسات نویسنده را سریعتر و آسان تر منتقل می کند

دستورزبان 8 نمره

با توجه به جمله ی " وقتی که بهار می شد آواز کبوتران دشت را پر می کرد "

v    نوع جمله را بنویسید .25/        مستقل مرکب

v    تکواژهای واژه "کبوتران "و نوع تکواژ را بنویسید .1نمره

کبوتر : آزاد قاموسی      ان : وابسته تصریفی

v    جمله دارای چند واژه است ؟5/    11 جمله

1-    جمله های زیر را به صورت سه جزیی مفعولی بنویسید .1نمره

خورشید خندید    صبحگاه خورشید را خنداند

گلدان ها افتاد     بچه ها گلدان ها را انداختند

2-    برای فعل مجهول روبرو نهاد مناسب بیاورید 5/    جوشانده شده بود    ( آب )

3-    نمودار جمله های زیر را رسم کنید .75/1

مردم ایران حافظ را لسان الغیب می خوانند

نهاد + مفعول+ مسند +فعل

زندگی یعنی عقیده

نهاد +گروه اسمی  به جای فعل + مسند

4-    در گروه های اسمی زیر نوع وابسته را مشخص کنید .1نمره

v    پنجمین نمایش نامه ی او    صفت شمارشی ترتیبی نوع اول + هسته +مضاف الیه

v    سردار حاج آقا همت    شاخص + شاخص + هسته

5-    با رسم نمودار گروه های زیر نوع وابسته وابسته را بنویسید .1نمره

سه دست لباس دوخته   ( صفت مضاف الیه )   سروده ی همان شاعر ( صفت مضاف الیه

6-    برای نقش تبعی " بدل " یک مثال بنویسید .5/

فردوسی – شاعر نامدار ایران _ شاهنامه را نوشت

7-    نوع حذف را در جمله های زیر مشخص کنید .5/

هر چه ارزانتر بهتر ( معنوی )

رفته بودم او راببینم اما نتوانستم ( لفظی )

بیاموزیم و املا 3 نمره

معنای صحیح واژه های داخل پرانتز کدام است ؟5/

(دلکش ) :  نغز – نقض                        ( لمس کردن ) : مسح – مسّ

1-    ترکیب های صحیح را مشخص کنید .5/    زادوولد- زادولد            خواروبار – خواربار

2-    "ان " در هرواژه چه مفهومی دارد ؟  5/  کوهان ( مانند )  بهاران ( فصل )

3-    املای غلط را تصحیح کنید .5/1

برائت و برتری – جزر و مدّ – فطرت و سستی – شفای آجل

براعت- فترت - عاجل                                                                                  طوع و رغبت – منازعت و مکاوهت – وسوق و اطمینان – قدّار فریفتگار

مکاوحت-  وثوق -  غدار

 

سرت سبز و دلت خوش باد جاوید

"پویان "

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 15:43  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 2و پاسخ آن دیماه 89

پاسخ سوالات زبان فارسی 2

زبان شناسی 4 نمره

1-    جاهای خالی را پر کنید . 2نمره

زبان یک توانایی .ذهنی......... است حال آنکه ..گفتار......... نمود آوایی آن است .

خط و نوشتار خاستگاه ..اجتماعی........ و..فرهنگی........ دارد .

2-    صحیح و غلط بودن عبارت های زیر را بررسی کنید .2نمره

o       گوناگونی سبکی و لهجه ای به یگانگی زبان آسیبی نمی رساند. ص

o       خط و نوشتار هیچ بخشی از بخش های اصلی زبان را تشکیل نمی دهد .ص

o       در خط و نوشتار هیچ گونه خطایی صورت نمی گیرد .غ

o       کرولال ها دارای توانش ذهنی زبان هستند .  ص

نگارش 5نمره

1-    صحیح وغلط بودن عبارات زیر را بررسی کنید .2نمره

o       در زبان محاوره ارکان دستوری جابجا می شود .   ص

o       در زبان کودکان از تعابیر و واژکان ساده و قابل فهم استفاده می شود .   ص

o       طرح نوشته به نوشته نظم وانسجام می بخشد .    ص

o       "طنز " جزو قالب های زبان است .    غ

2-    متن زیر را ویرایش کنید .1نمره

رفتن و برگشتن از نمایشگاه مدت زیادی به طول نینجامید ولی در همان زمان اندک از غرفه های زیادی گاهاً دیدار می کردم .

رفتن به نمایشگاه و برگشتن از آن مدت زیادی طول نکشید ولی در 0مین زمان کم از غرفه های زیادی دیدار کردم

3-    مواد لازم برای نوشتن یک زندگی نامه را بنویسید .1نمره

کتاب – مقاله – پرس جو – مصاحبه

4-    براعت استهلال چیست ؟5/ همان فضاسازی است که نویسنده سیر آتی نوشته خود را در ابتدای آن بیان می کند و خواننده را در فضای نوشته ی خود قرار می دهد

5-    هریک از عناوین زیر از چه راهی انتخاب شده است ؟ 5/

تنفس صبح    قران کریم             روشنتر از خاموشی     پارادوکس

دستور زبان 8نمره

1-    صحیح و غلط بودن عبارت های زیر را بررسی کنید .3نمره

o       در جمله ی " روزی رسول اکرم (ص) به خانه ی مادرم آمدند " نهاد جدا و پیوسته با هم مطابقت دارد . غ

o       فعل ربطی جمله ی سه جزیی مسندی می سازد .   ص

o       متمم اسمی جز اجزای اصلی جمله به حساب می آید .  غ

o       ماضی بعید برای کاری که در زمان گذشته قبل از کار دیگری انجام شده است به کار می رود . ص

o       معادل منفی ماضی مستمر ، ماضی استمراری است . ص

o       عبارت های کنایی جزو فعل های مرکب است . ص

2-    نمودار جمله های زیر را رسم کنید و نقش هر گروه را مشخص کنید .2نمره

زبان شناسان زبان را یک نظام می دانند      مهارت در تیراندازی شفارش پیامبر اکرم (ص) است

نهاد + مفعول+مسند+فعل                     نهاد+ متمم اسمی + مسند + فعل

4 جزیی مفعولی مسندی                         3جزیی مسندی

3-    فعل زیر را با حفظ شخص به زمان خواسته شده ببرید .5/

      پوشیده بودیم ( ماضی مستمر )  داشتیم می پوشیدیم    دارند می روند ( مضارع التزامی ) بروند

4-    افعال زیر را از نظر گذرا بودن بررسی کنید .5/

برید   دووجهی                               شنید  گذرا

5-    جمله ی زیر را مجهول کنید . 1نمره

برادران یوسف اورا به چاه می اندازند .

یوسف به چاه انداخته می شود

6-    ساختمان فعل های جمله های زیر را بررسی کنید .1نمره

او از خواسته هایش چشم پوشید . مرکب

زینب (س) به خیمه ها برگشت . پیشوندی

بیاموزیم واملا 3نمره

1-    جمله های زیر را تصحیح کنید .5/1

دوئیت ها شکست می آورد.   دوئی ها – دوگانگی ها

اعتلاء و ارتقای مقام او دور از انتظار نبود . اعتلا

آخرین مسابقه ی فینال زیبا بود . حذف آخرین

2-    غلط های املایی را تصحیح کنید .5/1

صلاست و روانی – بیت معمور – القای بردگی – واسق و مطمئن   

سلاست                                  الغا               واثق

         قضا و پیکار – استیصال و بیچارگی – ماعده ی آسمانی – امسال و حکم

    غزا                                          مائده                  امثال

سرت سبز و دلت خوش باد جاوید

"پویان"

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 15:40  توسط غلامحسین پویان  | 

سوالات زبان فارسی 2 خردادماه 90 کلیه ی رشته هاو پاسخ آن

زبان شناسی

1-       چرا گوناگونی سبکی و لهجه ای به یگانگی زبان آسیب نمی رساند

پاسخ :   زیرا گوناگونی سبکی و لهجه ای مربوط به گفتار است نه زبان

2-      علت تفاوت گفتاری و نوشتاری کلمه ی "خواهر " چیست

پاسخ :   فاصله گرفتن گفتار با نوشتار در طول زمان

3-      تعدادهجاها و واج های کلمات زیر را مشخص کنید

(دفتر)   پاسخ :   2هجاو 6واج                   (امید)    پاسخ :   2هجاو 5واج

4-      جاهای خالی را با کلمات مناسب پرکنید

زبان شناسان زبان را در سه سطح واج شناسی و ...... و....... به طور جداگانه مورد بررسی قرار می دهند .

پاسخ :   دستورزبان و روابط معنایی

5-      نقش اصلی ساخت واژه ی اشتقاقی چیست

پاسخ :   واژه سازی به منظور هرچه غنی تر کردن واژگان زبان و رفع کمبودهای واژگانی زبان

6-      ساخت واژه ی صرفی و اشتقاقی را در کلمه ی "هنرمندان " مشخص کنید

پاسخ :   هنرمند ( اشتقاقی )      ان ( صرفی )

7-      تکواژآزادو وابسته رادر کلمه ی "نویسنده " مشخص کنید

پاسخ :   نویس ( آزاد )         نده ( وابسته )

نگارش

8-      اصلاح شکل کلمات و یک سان کردن رسم الخط در حوزه ی کدام ویرایش قرار می گیرد .

پاسخ :   ویرایش فنی

9-      درکدام یک از انواع نوشته از لغات ،اصطلاحات ،امثال و کنایات عامیانه استفاده می شود

پاسخ :   محاوره یا گفتاری

10-  درمراحل تحقیق پرس و جو ،چگونه می توان به اطلاعات مورد نیاز خود دست یابیم

پاسخ :   مصاحبه ، نظرخواهی و پرسشنامه

11-  هربرگه ( فیش تحقیق ) چندقسمت دارد بنویسید

پاسخ :   سه قسمت   عنوان ،متن ، ماخذ

12-  نقل مطالب از کتاب های مرجع به چند شیوه انجام می پذیرد

پاسخ :   سه شیوه  تلخیص برداشت یا ثبت مستقیم

13-  دومورد از ویژگی های عمومی مقاله را بنویسید

پاسخ :   ص 132و133 کتاب

14-  در نگارش متن گزارش به چه مواردی باید توجه داشت ( دومورد )

پاسخ :   ص 177 و 178 کتاب

15-  مقاله های پژوهشی ،استدلالی و علمی برچه اساسی تهیه می شوند

پاسخ :   برهان ، منطق ،تفکر و پژوهش

16-  با توجه به جمله ی" فرشتگان سرودهای صلح و شادی انسان ها را برای چوپانان خواندند " مفرد آوردن کدام یک از اجزا برفعل تاثیر دارد

الف ) انسان ها                       ب) فرشتگان         ج) سرودها            د) چوپانان      پاسخ :   گزینه ب

17-  نقش دستوری واژه ی مشخص شده را بنویسید .

حافظ خودش را رند می داند     پاسخ :   مسند

18-  از مصدر خوردن فعل های خواسته شده را بنویسید

الف) ماضی بعید                               ب) مضارع مستمر

پاسخ :   خورده بود    -    دارد می خورد

19-  جمله ی معلوم زیر را به صورت مجهول بنویسید

پدر نامه ها را نوشت       پاسخ :   نامه ها نوشته شد / شدند

20-  ساختمان فعل ها رادر جمله های زیر مشخص کنید ( ساده ، پیشوندی ، مرکب )

کاروان عمر ما می گذرد و روزهای جوانی هرگز برنمی گردد

پاسخ :   می گذرد ( ساده )              برنمی گردد (پیشوندی )

21-  نوع ساخت واژه های زیر را بنویسید

الف ) گردش        ب) گل فروش            ج) دانش آموز            د) مدارس

پاسخ :   مشتق             مرکب                   مشتق مرکب            ساده

22-  در هریک از گروه کلمات زیر انواع اضافه ( تعلقی و غیر تعلقی ) را مشخص کنید

الف ) کاغذ روزنامه         ب ) کوزه ی سفال          ج )  روز پنج شنبه            د) مسافر قطار

پاسخ :   تعلقی                     غیرتعلقی                       غیرتعلقی                    تعلقی

23-  درگروه های اسمی زیر نوع وابسته های پیشین و پسین را مشخص کنید

الف ) آن طفل زیبا               ب) برترین نیروی انسان

پاسخ :   صفت اشاره + هسته (اسم ) + صفت بیانی                              صفت عالی + هسته (اسم ) + نقش نمای اضافه + مضاف الیه

24-  درمتن زیر نوع ضمیرها و مرجع آنها را مشخص کنید ( دو مورد کافی است )

رسم ایرانی ها براین است که سوالات خود رادررقعه ها می نویسند چون رقعه ها به شیخ می رسید ،او همه رادر دست جمع می کرد تا در پایان یکایک آن ها را برگشود و جواب های مناسب داد

پاسخ : این ( رسم یا جمله ی دوم    )      خود (ایرانی ها  )       او ( شیخ )         آن ها ( رقعه ها )

25-  در جمله های زیر ابتدا قیدها را مشخص نموده و سپس نوع آن ها را بنویسید

الف ) هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق            پاسخ :   هرگز ( مختص )  به عشق ( متممی )      

ب ) کودک گریان آمد                                              پاسخ :    گریان ( مشترک با صفت )

 

26-  با توجه به جمله های زیر به سوال های داده شده ، پاسخ دهید

الف ) اگر تهذیب نباشد علم توحید هم به درد نمی خورد

ب ) خدایا ! نور ایمان را برقلب ما بتابان و ما را از لغزش دور نگهدار

1-      کدام یک از جمله ها مرکب می باشد

پاسخ : جمله ی الف

2-      نوع پیوندها را در دو جمله مشخص کنید

پاسخ :    اگر ( وابسته ساز )    و ( همپایه ساز )

3-      هسته را در جمله ی مرکب مشخص کنید

پاسخ : علم توحید هم به درد نمی خورد

 

املا و بیاموزیم

27-  چه کلماتی دارای اهمیت املایی هستند

پاسخ : کلماتی که دارای یک یا چند حرف از گروه های ششگانه باشند

28-  ابهام و کژتابی جمله ی زیر را بنویسید

به دوست همسایه ام سلام کردم

پاسخ : جمله دو معنی دارد

1-      به همسایه ام که دوست من است سلام کردم

2-      به کسی مه دوست همسایه ام می باشد سلام کردم

29-  جمله های زیر را ویرایش کنید

الف ) امیر گوزن را صید و به باغ وحش فرستاد

پاسخ : صید کرد و

ب) اعتلاء و ارتقاء مقام آن شخصیت علمی دور از انتظار نبود

پاسخ :  اعتلا و ارتقای

30-  شکل  صحیح واژه های نادرست زیر را بنویسید

رقعه و نامه -  هرز و دعا – پهلوان نوخواسته – چاه ضلالت – اتفای آتش – مخزول و نالان

پاسخ :  حرز- نوخاسته – اطفا – مخذول

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 15:38  توسط غلامحسین پویان  | 

سئوالات زبان فارسی 1

 

 

 

زبان شناسی 4نمره

پاسخ درست را انتخاب کنید . 5/2

*      طرز سخن  گفتن در موقعیت های مختلف را چه می نامند .  الف) لهجه        ب)گویش        پ) گونه

*      با کمک این ویژگی زبان می توانیم جملات نامحدود بسازیم .الف) زایایی   ب)دوساختی    پ)  نا به جایی

*      در این نوع زبان شناسی زبان را به قصد شناخت خود زبان مطالعه می کنند   الف)  سنتی     ب)ساخت گرا

*      سطحی از زبان که در آن به مطالعه ی نشانه های زبان و قواعد ترکیب آنها به منظور ساختن کلمات و عبارات و جمله ها بسنده می کند        الف) واج شناسی        ب)معنا شناسی      پ)  دستور زبان

*      در این سطح از زبان شناسی مطالعه ی صداهای زبان و قواعد ترکیب آن ها به منظور ساخت های  آوایی  انجام می گیرد   الف)  واج شناسی       ب) معنا شناسی      پ)  دستور زبان

گویش شناسی را تعریف کنید 5/

-          مطالعه ی گویش های مختلف را گویش شناسی می گویند

راه حل زبانشناسان برای مشکل تغییر و تحول دائمی زبان چیست ؟5/

-          زبان شناسان مطالعه در مورد دوره های تاریخی مختلف را به عهده ی زبان شناسان تاریخی قرار دادند و خود بر روی گویش معیار مطالعه می کنند

روابط معنایی بین ( پدر و والدین ) و ( روز و شب ) چیست ؟5/

تضمن – تضاد   

دستورزبان 8نمره

پاسخ درست را انتخاب کنید 5/1

*      در جمله ی " قدر وقت را بدانیم " نقش "قدر وقت " چیست ؟    الف) نهاد      ب) مغعول      پ)  متمم  

*      کدام فعل " ماضی التزامی " است .       الف) شناخته باشید        ب) شناخته بودید        پ)  شناخته اید

*      کدام فعل ناگذر است          الف) پرسید      ب) دوید     پ)  گرفت

*      کدام اسم مشتق است        الف)  شتر   ب)  زاغچه    پ)  قافله سالار

*      در جمله " بزرگترین پسر آنها هفده سال داشت " صفت عالی کدام است .الف) هفده  ب) آنها  پ)  بزرگترین

*      کدام ترکیب اضافی (مضاف و مضاف الیه ) است   الف)  پسر کوشا      ب)هوای تازه       کشور ایران

از مصدر "ریختن " فعل مضارع اخباری سوم شخص جمع بسازید .5/   بریزند

به جمله ی " بین دوستانش بیشتر از همه می خندید " مفعول اضافه کنید .5/ دوستانش را بیش از همه می خنداند

یک گروه اسمی با الگوی روبرو بنویسید    صفت شمارشی ترتیبی + هسته +  صفت بیانی 75/

دومین کتاب جالب

 در جمله ی " نیزه ی خود را پرتاب کرد " ضمیر و نوع آن را مشخص کنید . 1نمره

خود – ضمیر مشترک

تفاوت ضمیر پرسشی و صفت پرسشی را با ذکر مثال بنویسید 1نمره

صفت پرسشی به همراه اسم میاید مانند کدام کتاب را برداشتی

ضمیر پرسشی به تنهایی می آید . مانند کدام را برداشتی

در جمله های" همه جا را به سرعت گشتیم .متأسفانه نتوانستیم کتاب را پیدا کنیم "  قید و نوع آنرا مشخص کنید 1نمره

به سرعت – پیشوندی                            متآسفانه – مختص

دو جمله بنویسید که واژه ی ( صبح ) در یکی قید ودر دیگری اسم باشد .5/

صبح از خواب بیدار شدم (قید )

صبح دوست داشتنی است (اسم )

در جمله ی " ای برادر تو همه اندیشه ای " نقش نما و نوع آنرا بنویسید . 5/

ای – نقش نمای منادا

درجمله ی " اگر ایرانی آباد و مستقل می خواهیم باید جوانانی شجاع و آزاده تربیت کنیم "  حرف ربط ( پیوند ) را مشخص کرده و جمله ی هسته و وابسته را مشخص کنید .75/

اگر - ایرانی آباد و مستقل می خواهیم(وابسته )   و باید جوانانی شجاع و آزاده تربیت کنیم(هسته )

نگارش 5نمره

نوع نگارش عبارت " یک تک بوته ی مغیلان در وسط یک بیابان دراز یک قصیده ی بلند است " چیست ؟5/ ادبی

غرض از مقایسه چیست ؟5/بیان شباهت ها و تفاوت ها ی بین دو شی یا ...

جمله ی " در هنگام مطالعه باید مطالب مورد نظر را به دقت مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار داده و نکات مهم آنرا یادداشت کنیم " را به دو جمله ی کوتاه تبدیل کنید .5/

در هنگام مطالعه باید مطالب مهم را بررسی کنیم و نکات مهم را یادداشت برداری کنیم

به جای واژکان " ازجای بشد " و " مستعمل " چه واژه هایی بکار بریم ؟ 5

عصبانی شد . کهنه

عام ترین و صمیمانه ترین نوع نوشته چیست ؟5/ خاطره نویسی

یک خاطره ی کوتاه از یک روز بهاری بنویسید 1نمره

 

 

 

اساسی ترین ویژگی نامه ی خصوصی چیست ؟5/ کلیشه ای نبودن ( قالب خاصی ندارد )

اشکالات نامه ی زیر را بنویسید (4مورد ) 1نمره

بسمه تعالی

رییس محترم  دبیرستان آیه الله بهجت

از شما می خواهم به من یک هفته مرخصی جهت رفتن به اردوی آمادگی المپیاد بدهید

1-      نداشتن موضوع

2-      نداشتن تاریخ

3-      نداشتن امضا

4-      استفاده از واژه ی (می خواهم ) به جای ( خواهشمندم )

 

املا وبیاموزیم : 3نمره

غلط های نگارشی را تصحیح کنید 5/1   الف ) گاهاً به دیدار نیما می رفتم    

گاهی                                                ب ) این گیاه دارویی خواصّ های زیادی دارد       خواص            پ ) مردم مصر برعلیه ظلم قیام کردند    علیه

در گروه کلمه های زیر غلط های املایی را تصحیح کنید . (6مورد ) 5/1

نقض و دلکش – بهر در کوزه  - عجین و آمیخته – مواحب و بخشش ها – یال و قارب – شهامت و شجاعت – سورخیال- قدر و خیانت

نغز- بحر – مواهب – غارب – صور – غدر

سرت سبز و دلت خوش باد جاوید " پویان "

+ نوشته شده در  شنبه نهم مهر 1390ساعت 15:35  توسط غلامحسین پویان  |